نیویورک تایمز روز یکشنبه در گزارشی تحقیقی و مفصل که بر پایه مصاحبه با ده‌ها مقام اسرائیلی، ایرانی و آمریکایی تهیه شده، از زنجیره‌ای از عملیات پنهان، آدم‌ربایی‌های فرامرزی و اشتباهات تحلیلی سازمان جاسوسی اسرائیل (موساد) برای یافتن ردی از رون آراد، کمک‌خلبان مفقودشده ارتش اسرائیل پرده برداشت.
بر اساس این گزارش، موساد در مقاطعی اقدام به ربودن و بازجویی از دو مقام نظامی پیشین ایران کرد؛ عملیاتی که به گفته منابع اطلاعاتی، ریشه در فرضیه‌ای داشت که امروز بخش قابل توجهی از جامعه اطلاعاتی اسرائیل آن را «اشتباه» ارزیابی کرده‌اند؛ به نحوی که کانون جست‌وجوها پس از آن از ایران دوباره به شرق لبنان بازگردانده شد.
آگهی
آگهی
معمای ناپدید شدن علیرضا عسگری؛ از استانبول تا دریای سیاه
مهم‌ترین بخش افشاگری نیویورک تایمز به سرنوشت «علیرضا عسگری»، معاون پیشین وزیر دفاع ایران و از فرماندهان نیروی قدس سپاه پاسداران، بازمی‌گردد. عسگری که با مقام‌های ارشد حزب‌الله لبنان ارتباط داشت و اندکی پس از ناپدید شدن رون آراد به لبنان اعزام شده بود، به گفته همسرش دسامبر ۲۰۰۶ از هتلی در استانبول ناپدید شد.
به گفته سه مقام ارشد پیشین آمریکایی که جزئیات این عملیات را برای نیویورک تایمز شرح داده‌اند، مأموران موساد عسگری را در ترکیه ربودند و هفته‌ها درباره ناپدید شدن رون آراد از او بازجویی کردند. به گفته یکی از این مقام‌های پیشین آمریکا، بازجویی از عسگری بر عرشه یک شناور انجام شد و پس از آنکه هیچ مدرکی مبنی بر ارتباط او با پرونده آراد به دست نیامد، مأموران او را کشتند و جسدش را در دریای سیاه انداختند.
اسرائیل در طول سال‌های گذشته همواره هرگونه دخالت در ناپدید شدن عسگری را رد کرده است. با این حال، یک مقام ارشد پیشین ایالات متحده به این روزنامه گفته است که سال‌ها بعد، هنگامی که ایران موضوع عسگری را در جریان مذاکرات با آمریکا مطرح کرد، مقام‌های اسرائیلی به تیم مذاکره‌کننده آمریکایی اطلاع دادند که او جان باخته است.
عملیات دمشق و پایان در ژوهانسبورگ؛ روایت ربایش سردار صابری
گزارش نیویورک تایمز همچنین برای نخستین بار جزئیات ربوده شدن عبدالله صابری، از فرماندهان ایرانی در سپتامبر ۲۰۲۱ را آشکار می‌کند. به روایت مقام‌های ایرانی نزدیک به صابری و یک منبع سوری که تصاویر دوربین‌های مداربسته این واقعه را بازبینی کرده، مأموران اطلاعاتی اسرائیل در پوشش کارگران اسباب‌کشی از ایست‌های بازرسی محله دیپلماتیک دمشق عبور کردند.
هنگامی که صابری برای دویدن صبحگاهی از محل اقامت خود خارج شد، نیروهای عملیاتی او را غافلگیر و بی‌هوش کردند، سرش را درون یک جعبه یخچال فرو بردند و او را به داخل یک ون تجاری سفیدرنگ منتقل ساختند.
به گفته منابع ایرانی، صابری به اسرائیل برده شد و بازجویان در آنجا منحصراً درباره سرنوشت رون آراد از او پرس‌وجو کردند. او پس از بازجویی‌های طولانی‌مدت که خودِ وی بعداً مدعی شد با شکنجه همراه بوده است، در خیابانی در شهر ژوهانسبورگ آفریقای جنوبی رها شد.
دیوید بارنیا، رئیس وقت موساد همان زمان اعلام کرده بود که مجوز عملیاتی را برای کسب اطلاعات درباره آراد صادر کرده و آن را «جسورانه اما ناموفق» توصیف کرده بود.
به گفته افراد نزدیک به بارنیا، او پس از این عملیات به کارکنان موساد گفت که هر آنچه درباره این پرونده می‌دانند باید امحا شود؛ پس از آن بود که موساد تمرکز جست‌وجوهای خود را بر روستای «نبی شیت» در شرق لبنان متمرکز کرد.
گزارش محرمانه ۲۰۰۴ و خطای ارزیابی‌های اطلاعاتی درباره نقش ایران
یافته‌های نیویورک تایمز نشان می‌دهد که نشانه‌های مرتبط با مرگ رون آراد در خاک لبنان، دست‌کم از دو دهه پیش در اختیار طرف‌ها قرار داشته است.
در سال ۲۰۰۴ و هم‌زمان با مذاکراتی که در آن اسرائیل آماده بود یک زندانی ارشد لبنانی را در ازای دریافت شواهد ژنتیکی درباره سرنوشت آراد آزاد کند، ایران و حزب‌الله جست‌وجویی را انجام دادند. به گفته سه مقام ارشد پیشین ایرانی، گزارش محرمانه حاصل از آن تحقیق نشان می‌داد که رون آراد سال ۱۹۸۸ در نبی شیت جان باخته و به‌احتمال زیاد در همان منطقه دفن شده است. بنا بر این گزارش، اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس‌جمهوری پیشین ایران، یکی از فرزندان خود را به آلمان فرستاد تا این یافته‌ها را شخصاً تحویل دهد.
با این حال، در آن مقطع، اداره اطلاعات نظامی اسرائیل اعزام عبدالله صابری از سوی ایران به لبنان برای کمک به این جست‌وجو را نشانه‌ای تلقی کرد که سوءظن‌ها درباره نقش سپاه پاسداران در ناپدید شدن آراد را تقویت می‌کرد؛ سوءظنی که ۱۷ سال بعد به ربوده شدن خودِ صابری به دست موساد انجامید.
راز زیمت که در تدوین ارزیابی اطلاعاتی سال ۲۰۰۵ علیه ایران مشارکت داشت به نیویورک تایمز گفته است که با نگاه به گذشته، آن برآورد احتمالاً اشتباه بوده است.
بررسی‌های داخلی بعدی در اسرائیل نیز همین شکاف را نشان می‌داد:
- در سال ۲۰۰۶، بازبینی پرونده به سرپرستی «یووال دیسکین»، رئیس وقت سازمان امنیت داخلی اسرائیل (شاباک) به این نتیجه رسید که گزارش‌های مربوط به انتقال آراد به ایران بر اطلاعات غیرقابل اتکا یا خطاهای تحلیل اطلاعاتی استوار بوده است.
- در سال ۲۰۱۶ نیز بررسی دیگری به سرپرستی «آوی کالو»، رئیس پیشین واحد مفقودان ارتش اسرائیل نتیجه‌گیری کرد که آراد به‌احتمال بسیار زیاد سال ۱۹۸۸ و در نبی شیت جان خود را از دست داده است.
به گفته مقام‌های آگاه از داده‌های اطلاعاتی، اطلاعات به‌دست‌آمده در جریان جنگ‌های اخیر علیه ایران و حزب‌الله این ارزیابی را بیش از پیش تقویت کرده است که آراد هرگز در ایران نگهداری نمی‌شده و تهران نقشی در ناپدید شدن او نداشته است.
تمرکز دوباره بر لبنان؛ از ناپدید شدن احمد شکر تا یورش به نبی شیت
تازه‌ترین تحولات این پرونده در خاک لبنان رخ داده است. احمد شکر، یکی از مقام‌های امنیتی بازنشسته لبنان دسامبر ۲۰۲۵ پس از ترک خانه برای شرکت در نشستی که گمان می‌رفت درباره یک معامله تجاری است، ناپدید شد. مقام‌های لبنانی بر این باورند که عوامل اسرائیلی او را ربوده‌اند.
به گفته مقام‌های پیشین اسرائیلی و منابع لبنانی، شکر از جمله معدود افرادی بود که گمان می‌رفت از محل نگهداری رون آراد در سال ۱۹۸۸ اطلاع داشته است.
سرنوشت و محل نگهداری شکر همچنان نامعلوم است و مشخص نیست آیا اطلاعاتی درباره آراد ارائه کرده یا خیر؛ با این حال، یکی از بستگان نزدیک او به نیویورک تایمز گفته است که شکر هیچ ارتباطی با این پرونده نداشته است.
اکنون نظریه غالب میان مقام‌های اسرائیلی این است که رون آراد سال ۱۹۸۸ و در اقدامی تلافی‌جویانه پس از کشته شدن برادر احمد شکر در درگیری همان شب با نیروهای اسرائیلی، اعدام شده است.
در پی همین برآوردها، نیروهای ارتش اسرائیل مارس ۲۰۲۶ به روستای نبی شیت یورش بردند و برای یافتن بقایای پیکر آراد، قبری را در گورستان این روستا نبش کردند؛ عملیاتی که در جریان تبادل آتش و حملات پیرامون آن، ده‌ها لبنانی کشته و زخمی شدند.
با این وجود، جست‌وجو در آن قبر نتیجه‌ای در بر نداشت و به گفته مقام‌هایی که با نیویورک تایمز گفت‌وگو کرده‌اند، تلاش‌ها برای یافتن نشانی از رون آراد در لبنان همچنان ادامه دارد.