از دوشنبه میلیونها کاربر چت جیپیتی در اروپا تبلیغات میبینند، در حالی که هنوز معلوم نیست نهادهای ناظر با آگهیها در رباتهای هوش مصنوعی چگونه برخورد میکنند.
از روز دوشنبه، دهها میلیون کاربر چتجیپیتی در سراسر اروپا برای نخستین بار تبلیغات را در دل گفتوگوهایشان با این چتبات خواهند دید؛ همزمان با این که اوپنایآی برنامه تازه تبلیغاتی خود را به بزرگترین بازارش گسترش میدهد.
این شرکت از ۲۴ اوت طرح «تبلیغات چتجیپیتی» را به ۳۱ کشور اروپایی تعمیم میدهد و با این مرحله، شمار بازارهای هدف به ۴۰ میرسد.
اوپنایآی از فوریه در آمریکا آزمایش تبلیغات را آغاز کرد و در ادامه سال این برنامه را به کانادا، استرالیا، نیوزیلند، بریتانیا، مکزیک، برزیل، ژاپن و کره جنوبی گسترش داد.
تبلیغات فقط در طرحهای رایگان و «گو» چتجیپیتی، که ارزانترین سطح خدمات است، نمایش داده میشود و مشترکان طرحهای «پلاس»، «پرو» و «شرکتی» هیچ تبلیغی نخواهند دید. این شرکت در بیانیهای گفت: این اقدام به بازاریابهای اروپایی «راهی تازه میدهد تا زمانی که مردم به طور فعال در حال جستوجو، مقایسه و تصمیمگیری هستند، به آنها دسترسی پیدا کنند».
تبلیغات در چتباتها؟
اوپنایآی میگوید حفاظت از اعتماد کاربران مبنای رویکرد این شرکت به تبلیغات است. این شرکت تاکید میکند: «گفتوگوها را از دسترس تبلیغدهندگان خصوصی نگه میداریم و هرگز دادههای مشتریان را نمیفروشیم».
این بیانیه ادامه میدهد: «تبلیغات در چتجیپیتی همیشه به روشنی برچسبگذاری میشود و از پاسخهای چتجیپیتی جداست و تبلیغات بر پاسخهایی که چتجیپیتی ارائه میکند تاثیری ندارد».
این تاکیدها در پی انتقادهایی مطرح میشود که از زمان اعلام اولیه این برنامه تبلیغاتی، آن را زیر سوال برده است.
سناتور آمریکایی اد مارکی ژانویه ۲۰۲۶ در نامهای به سم آلتمان و شش مدیرعامل دیگر شرکتهای فناوری هشدار داد که تبلیغات در چتباتهای هوش مصنوعی میتواند از پیوند عاطفیای که کاربران با آنها برقرار میکنند سوءاستفاده کند و پرسید اوپنایآی چگونه جلوی هدفگیری تبلیغاتیِ گفتوگوهای حساس درباره سلامت جسمی، سلامت روان یا سیاست را خواهد گرفت.
وقتی تبلیغات نخستینبار فوریه در آمریکا ظاهر شد، شماری از کاربران همچنین به نمایش آنها در سطح پولی «گو» که ماهانه ۸ دلار هزینه دارد، اعتراض کردند و استدلال داشتند پرداخت پول برای یک خدمت باید به معنی نداشتن تبلیغات باشد، نه فقط کمتر شدن آنها.
کاربران خواهند توانست میزان شخصیسازی تبلیغات را کنترل کنند و هر کسی که ترجیح میدهد اصلا تبلیغ نبیند میتواند برای طرحهای گرانترِ بدون تبلیغ پول پرداخت کند.
undefined
نقش قانون هوش مصنوعی در این میان
این گسترش یک پرسش را پیش میکشد؛ پرسشی که قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا تا حدی برای پاسخ دادن به آن تدوین شده است: شخصیسازی ترغیبکننده دقیقا در چه نقطهای به دستکاری تبدیل میشود؟
این قانون سامانههای هوش مصنوعی را که از تکنیکهای نامحسوس یا عامدانه دستکاریکننده استفاده میکنند یا از آسیبپذیریهای مردم بهرهبرداری میکنند و به زیان جدی میانجامند، ممنوع اعلام میکند.
پژوهشگران و گروههای مصرفکننده میگویند هوش مصنوعی مکالمهای برای اجرای این قاعده نمونهای بهویژه دشوار است.
به گفته آنها، تبلیغی که در میانه یک گفتوگوی شخصیسازیشده و مورد اعتماد جا داده میشود، بسیار سختتر از یک بنر تبلیغاتی یا نتیجه جستوجوی حمایتشده بهعنوان اقدام ترغیبکننده تشخیص داده میشود؛ دقیقا چون با همان لحن گفتوگوییِ توصیههایی ظاهر میشود که پیش و پس از آن میآیند.
تبلیغات در چتباتها هنوز به طور کامل از سوی نهادهای ناظر یا دادگاهها آزموده نشده است.
جدال جداگانه بر سر وضعیت پلتفرم
در کنار این موضوع، پرسش نظارتی متفاوتی هم مطرح است؛ این بار نه ذیل قانون هوش مصنوعی، بلکه زیر قانون خدمات دیجیتال (DSA).
کمیسیون اروپا در حال بررسی این است که آیا قابلیت جستوجوی چتجیپیتی باید بهعنوان «موتور جستوجوی آنلاینِ بسیار بزرگ» طبقهبندی شود یا نه؛ جایگاهی که زمانی فعال میشود که یک خدمت از مرز ۴۵ میلیون کاربر ماهانه در اتحادیه اروپا عبور کند.
توماس رنیه، سخنگوی کمیسیون، ژوئیه به رویترز گفت: چنین طبقهبندیای «کاملا ممکن» است و میتواند «دیر یا زود» اعمال شود.
چنین برچسبی تعهدات بسیار سنگینتری به همراه دارد: ارزیابی سالانه خطر، حسابرسیهای مستقل، مخزن عمومی تبلیغات و اشتراکگذاری گستردهتر داده با نهادهای ناظر.