ایرلند اولویتهای دوره ریاست خود بر اتحادیه اروپا را به مشورت عمومی آنلاین گذاشت و نتایج آن الگویی برای حکمرانی شفاف و فراگیر در سراسر اروپا ترسیم میکند.
هر شش ماه یک بار، یکی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا ریاست شورای اتحادیه اروپا را بر عهده میگیرد و مذاکرات مربوط به مهمترین پروندههای سیاستی اروپا را هدایت میکند.
آگهی
آگهی
در حالی که تشویق میشود درباره این که دولتِ مسئول ریاست شورا چگونه باید این سمت را اداره کند و بر کدام پروندهها تمرکز داشته باشد با شهروندان محلی مشورت عمومی انجام شود، هر کشور به شیوهای متفاوت با افکار عمومی وارد تعامل میشود.
بیشتر آنها به مشورتهای هدفمند و محدود با بخشهای صنعتی، دانشگاهی و سازمانهای غیردولتی محلی، و همچنین گفتوگوی بیننهادی تکیه میکنند.
رویکرد ایرلند به مشارکت دادن افکار عمومی، الگویی بسیار شفاف، دموکراتیک و فراگیر است که به همه ذینفعان فرصت معناداری برای مشارکت داد.
علاوه بر این، این تجربه فرض رایج را به چالش میکشد که یک کشور عضو تنها در حد محدودی میتواند دیدگاه ملی خود را در دستور کار ریاست شورا بازتاب دهد.
طراحی مشورت عمومی
مشورت عمومی ایرلند در ۵ نوامبر ۲۰۲۵، یعنی هشت ماه پیش از آغاز ریاست ایرلند، آغاز شد و پنج هفته و سه روز ادامه داشت؛ با این حال، چند روز پس از پایان مهلت نیز ارسالهای دیرهنگام پذیرفته شد.
این مشورت عمومی به طور علنی در مجموعهای از بسترهای دولتی و غیردولتی، از جمله پایگاههای اطلاعرسانی دولت و بیانیههای مطبوعاتی، اعلام شد.
از پاسخدهندگان چهار پرسش اجباری درباره پیشینهشان پرسیده شد و سپس پنج سوال ساده در اختیارشان قرار گرفت تا در حداکثر ۵۰۰ واژه به آنها پاسخ دهند:
- پرسش ۱: ایرلند برای ریاست خود بر شورای اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۶ باید چه اولویتهای کلان موضوعیای را انتخاب کند؟
- پرسش ۲: ریاست ایرلند بر شورای اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۶ باید بر کدام حوزههای مشخص سیاستی و پیشنهادهای قانونگذاری تمرکز کند؟ این ریاست در این حوزهها باید در پی دستیابی به چه اهدافی باشد؟
- پرسش ۳: کار شورای اتحادیه اروپا در دوره ریاست ایرلند چگونه میتواند بیشترین تاثیر مثبت را بر مردم، کسبوکارها و جوامع سراسر اتحادیه اروپا داشته باشد؟
- پرسش ۴: چگونه میتوانیم ارزشها و مزایای عضویت در اتحادیه اروپا را به بهترین شکل به شهروندان منتقل کنیم و نسبت به ریاست ایرلند بر شورای اتحادیه اروپا در میان آنها احساس مشارکت و مالکیت ایجاد کنیم؟ پرسش پنجم برای طرح دیدگاهها و توضیحات تکمیلی باز گذاشته شده بود.
نتایج مشورت عمومی
این مشورت عمومی ۴۸۴ ارسال از سوی افراد، گروههای جامعه مدنی، کسبوکارها، دانشگاهیان و نهادهای نمایندگی دریافت کرد.
همان طور که در پیوست ۱ خلاصه مشورت عمومی آمده است، مردم ایرلند «رقابتپذیری» (۱۴٫۱۵ درصد)، «ارزشها» (۱۲٫۳۲ درصد) و «سلامت» (۱۱٫۴۶ درصد) را در اولویت قرار دادهاند.
در حوزه رقابتپذیری، ۵۷٫۸ درصد «سادهسازی» را بالاترین اولویت خود اعلام کردهاند و ۳۶٫۲ درصد «پیشرفت فناوری، نوآوری و پژوهش» را.
نکات مثبت
فرمت باز و فراگیر این مشورت عمومی نه تنها به سیاستگذاران ایرلندی امکان داد تا از فضای افکار عمومی آگاه شوند و مواضع خود را بر آن اساس تنظیم کنند بلکه سطح آگاهی عمومی را نیز بالا برد و احتمالا علاقه به امور اتحادیه اروپا را هم تحریک کرد؛ موضوعی که معمولا افراد بسیار کمی به آن توجه نشان میدهند.
سادگی طراحی این فرایند مشورت نیز از دیگر جنبههایی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
روند ارسال پیشنهادها، مدتزمان مشورت و قالب سوالها روشن و بدون پیچیدگی بود؛ امری که به همه اقشار جامعه، و نه فقط کسانی که پیشاپیش در امور اتحادیه اروپا یا مسائل عمومی درگیر بودند، امکان مشارکت آزادانه داد.
در نهایت، انتشار یک گزارش خلاصه ۳۰ صفحهای باز و جامع، همراه با توضیحات دقیق درباره شرکتکنندگان و دیدگاههای آنها، روشی شفاف است که هم کشورهای عضو اتحادیه اروپا و هم خود نهادهای اتحادیه میتوانند از آن الگوبرداری کنند.