دو سیارهای که به دور ستارهای در فاصله هزار و صد و ده سال نوری میچرخند، بزرگترین فراسیارههای شناختهشده با چگالی کمتر از پشمکاند و ممکن است بیشتر از هیدروژن و هلیوم تشکیل شده باشند.
ستارهشناسان دو سیارهی غولپیکر کشف کردهاند که چگالی آنها از پشمک هم کمتر است؛ سیارههایی موسوم به «سوپرپاف» که هماندازهی مشتریاند و به دور ستارهای در فاصلهای بیش از هزار سالنوری میچرخند.
آگهی
آگهی
به گفتهی جورج درنسفیلد از دانشگاه آکسفورد که سرپرستی این پژوهش را بر عهده داشت، این دو جرم سبکوزن بزرگترین سیارههای فراخورشیدی با چنین چگالی اندکی هستند که تاکنون کشف شده و در نتیجه سبکترین سیارههای شناختهشده در این اندازه به شمار میآیند.
درنسفیلد گفت: «چگالی این دو سیاره با تودهای خوشفرم از کف ریشتراشی تازه از قوطی قابل مقایسه است.» او و همکارانش یافتههای خود را در نشریهی علمی «Monthly Notices of the Royal Astronomical Society» منتشر کردهاند.
درنسفیلد حدس میزند این سیارهها بسته به پوشش ابر احتمالا سفید یا آبی باشند، نه صورتیِ شبیه پشمک. ترکیب آنها به احتمال زیاد عمدتا از هیدروژن و هلیم است، اما برای تایید دقیق ترکیب شیمیاییشان به مشاهدات تکمیلی تلسکوپ فضایی وب ناسا نیاز خواهد بود.
این دو سیاره با استفاده از ماهوارهی تس ناسا شناسایی شدند و به دور ستارهای در صورت فلکی جنوبی «ولانس» میچرخند که به معنای «ماهی پرنده» است و حدود ۱۱۱۰ سالنوری از ما فاصله دارد. هر سالنوری حدود ۹.۷ تریلیون کیلومتر است.
برای مقایسه، چگالی مشتری تا ۳۵ برابر بیشتر از این دو سیاره است.
سوپرپافها پدیدههایی کمیاب به حساب میآیند. تاکنون در میان نزدیک به ۶۳۰۰ سیارهی فراخورشیدی ثبتشده در فهرست ناسا، کمتر از ۴۰ مورد از این نوع تایید شده است. تصور میشود این سیارهها در قرصهای غنی از گازِ پیرامون ستارگان نوزاد شکل میگیرند و با گذشت زمان بخش زیادی از مواد خود را از دست میدهند.
درنسفیلد گفت: «در نهایت با مطالعهی سامانههای عجیبی که انواع نادر سیاره را در خود دارند، قطعات تازهای به پازل شکلگیری سیارهها اضافه میکنیم و بیشتر دربارهی جایگاه خود در کیهان میآموزیم.»