یک پژوهش جدید نشان میدهد مقالات گروکپدیا درباره دین، تاریخ، ادبیات و هنر بیش از مقالات ویکیپدیا در همین موضوعها به وبسایتهای راستگرا ارجاع دادهاند.
بر اساس یک پژوهش تازه، گروکپدیای ایلان ماسک، دانشنامه هوش مصنوعی (AI)، هنگام پرداختن به موضوعات حساس بیشتر از منابع متمایل به جناح راست استفاده میکند.
این پژوهش (منبع به زبان انگلیسی) که پژوهشگران کالج ترینیتی دوبلین و دانشگاه فناوری دوبلین انجام دادهاند، نزدیک به ۱۸ هزار صفحه انگلیسی ویکیپدیا را که بیشترین ویرایش را داشتهاند بررسی و آنها را با مدخلهای متناظر در گروکپدیا، جایگزین نوشتهشده با هوش مصنوعی که ایلان ماسک اکتبر سال گذشته راهاندازی کرد، مقایسه کرده است.
به گفته این پژوهش، در مقالههای گروکپدیا درباره دین، تاریخ، ادبیات و هنر، ارجاع به رسانههای متمایل به جناح راست بیش از نسخههای ویکیپدیایی همان موضوعات است، هرچند در مجموع گرایش سیاسی دو مجموعه مقاله مشابه ارزیابی شده است.
این پژوهش نشان میدهد دوسوم مقالههای گروکپدیا که بررسی شدهاند بهشدت بازنویسی شده و بر شمار کمتری منبع نسبت به همتای خود در ویکیپدیا تکیه دارند.
این گزارش پس از آن منتشر میشود که در ژانویه یک پژوهش پیشچاپ (منبع به زبان انگلیسی) نگرانیهای مشابهی را درباره گروکپدیا مطرح کرده بود؛ پژوهشی که نشان میداد بسیاری از مقالهها در مجموع گرایش به چپ دارند، اما در برخی موضوعات بحثبرانگیز محتواهای متمایل به راست در اولویت قرار میگیرند.
در همین حال، کمیسیون اروپا ژانویه امسال بر اساس قانون خدمات دیجیتال (DSA) تحقیقاتی را درباره استارتاپ هوش مصنوعی xAI متعلق به ماسک آغاز کرد تا بررسی کند آیا این سامانه در اتحادیه اروپا محتوای غیرقانونی، از جمله تصاویر دستکاریشده با محتوای جنسی آشکار، منتشر میکند یا نه.
به گفته نویسندگان، این نتایج نشان میدهد سامانههای هوش مصنوعی مولد چگونه میتوانند دانش عمومی را به شیوههایی بازشکل دهند که کمتر از فرایندهای سنتی ویرایش قابل مشاهده است.
سعیده محمدی، نویسنده اصلی این پژوهش، گفت (منبع به زبان انگلیسی): «بر خلاف ویکیپدیا که سوگیریها در آن آشکار است و از طریق ویرایش انسانی به چالش کشیده میشود، سامانههای تولیدشده با هوش مصنوعی تا حد زیادی شفاف عمل نمیکنند. این یعنی تغییر در زاویه دید یا منابع میتواند بدون پاسخگویی روشن یا نظارت تحریریهای رخ دهد.»
نویسندگان همچنین هشدار میدهند که گسترش سریع سامانههای دانشی تولیدشده با هوش مصنوعی پرسشهای گستردهتری درباره شیوه حکمرانی بر این فضا ایجاد میکند.
آنها به خطرهایی مشابه آنچه پیشتر در پلتفرمهای شبکههای اجتماعی دیده شده اشاره میکنند؛ جایی که نظارت محدود تحریریهای به گسترش اطلاعات نادرست و پیامدهای واقعی آن برای انتخابات، بهداشت عمومی و ثبات اجتماعی دامن زده است.
طها یاسری، استاد کالج ترینیتی دوبلین، گفت: «چشمانداز اطلاعاتی ما به سرعت در حال تغییر است. ما در حال مشاهده بازتولید گسترده و جعبهسیاه اطلاعات توسط مدلهای زبانی بزرگی هستیم که تا حد زیادی از نظارت و بررسی عمومی دور ماندهاند.»