اوکراین و اسپیسایکس اعلام کردند راهی برای جلوگیری از استفاده ارتش روسیه از استارلینک یافتهاند. همزمان، مبلغان روس به اسپیسایکس و پالانتیر حمله کردند و فضاپیمای روسی ارتباطات دو ماهواره اروپایی را شنود کرد.
اوایل فوریه، وزیر پیشین تحول دیجیتال اوکراین که اکنون وزیر دفاع است، میخاییلو فدوروف، و ایلان ماسک در ایکس تعارفاتی با هم رد و بدل کردند.
آگهی
آگهی
وزیر اوکراینی در پیامی عمومی در ایکس از ایلان ماسک و اسپیسایکس به خاطر همکاری با اوکراین برای جلوگیری از افتادن تجهیزات استارلینک به دست روسها قدردانی کرد و ایلان ماسک هم پاسخ مثبتی داد.
تهدید فناوری آمریکایی از سوی روسها
به نظر میرسد روسها چندان از همکاری اوکراین با شرکتهای فناوری آمریکایی خشنود نیستند.
طولی نکشید که مروج پروپاگاندای روسیه، ولادیمیر سولویوف، به خبر از سرگیری همکاری میان اسپیسایکس و اوکراین واکنش نشان داد؛ واکنشی که شاید بتوان آن را تا اینجا یکی از بهترین تبلیغات برای شرکت پالانتیر تکنولوژیز و اسپیسایکس در اروپا دانست:
سولویوف گفت: «هر کاری که ایلان ماسک روی آن کار کرده، هر چیزی که حالا میبینیم، در خدمت تلاش جنگی علیه روسیه است. تمام کاری که شرکت پالانتیر تکنولوژیز میکند این است که میدان نبرد را پایش کند تا روسها را بکشد.»
سولویوف در ادامه این سوال را مطرح میکند که چرا «ماهوارههای ایلان ماسک» هنوز هدف مشروع روسیه به شمار نمیآیند و استدلال میکند که یک «انفجار هستهای» در فضا میتواند «این مشکل را به شکل جدی حل کند».
دیگر شرکتکنندگان در برنامه او به سرعت یادآور شدند که هر انفجار هستهای در فضا بر ماهوارهها و تجهیزات روسیه هم اثر میگذارد، اما همانقدر سریع افزودند که این ضربه برای روسیه آنچنان دردناک نخواهد بود، چون در آنچه به اصطلاح «رقابت فضایی» خوانده میشود عقبتر است.
این اظهارات نمونه کلاسیک تاکتیکهای ارعاب است و چندان پشتوانهای ندارد؛ حتی اگر روسیه آماده باشد برای نابود کردن ماهوارههای ماسک، تجهیزات خود را در فضا از بین ببرد، بسیار بعید است شریک اصلی روسیه، یعنی چین که هم روی زمین و هم در فضا کنار مسکو قرار دارد، حاضر به انجام همین کار باشد و برای چنین اقدامی به روسیه چراغ سبز بدهد.
فورس ماژور ماهوارهای اروپا؟
با این حال، روسیه و چین پیشاپیش فناوریهایی را توسعه دادهاند که میتواند بدون آسیب زدن به تجهیزات خودشان، آسیب بسیار بیشتری به ماهوارههای آمریکایی و اروپایی وارد کند.
هفته گذشته، رسانههای جهانی گزارش دادند که یک فضاپیمای روسی کانالهای ارتباطی ماهوارههای اروپایی را رهگیری کرده و به این ترتیب دادههایی را که از طریق این ماهوارهها منتقل میشود آسیبپذیر و عملا کنترل همان ماهوارهها را در اختیار خود گرفته است.
به نوشته فایننشال تایمز، فرماندهی ماهوارههای اروپایی به شکلی رمزگذارینشده انجام شده که آنها را به شدت آسیبپذیر کرده است.
سالها است گزارشهایی درباره همکاری سازمانهای فضایی روسیه و چین روی فناوریهایی برای رهگیری و در اختیار گرفتن کنترل ماهوارههای خارجی منتشر میشود.
علاوه بر این، کشورهای عضو بریکس دستکم روی کاغذ از همکاری و تمرکز بر توسعه ظرفیتهای مشترک فضایی سخن میگویند، در حالی که هماهنگی مواضع آنها در نهادهای بینالمللی مانند اتحادیه بینالمللی مخابرات (ITU) معمولا موفقتر از چیزی است که میان اتحادیه اروپا و آمریکا میبینیم.
هموابستگی فراآتلانتیکی
گرچه ممکن است اتحادیه اروپا و آمریکا از نظر سیاسی به اندازه اقیانوسها از هم دور و حتی به نقطه بیبازگشت رسیده به نظر برسند، اما فضا و اتصال ماهوارهای نشان میدهد این دو قاره همچنان به شدت به هم وابستهاند، در حالی که رقبای سنتی ژئوپلیتیکی آنها آهسته اما پیوسته پیش میروند.
اسپیسایکس و استارلینک وابسته به مجوزهای طیف فرکانسی کشورهای عضو اتحادیه اروپا و همچنین الزامات مقرراتی برای فعالیت ماهوارهای در اروپا و فراز آن است.
الزامات تازه قانون فضایی اتحادیه اروپا میتواند برای اسپیسایکس بسیار پرهزینه باشد، همانگونه که مفاد قانون شبکههای دیجیتال درباره صدور مجوز ماهوارهای در سطح کل اتحادیه، اگر بعدها علیه شرکتهای غیراروپایی به ابزاری فشار تبدیل شود، میتواند چنین تبعاتی داشته باشد. با ۹ میلیون کاربر در سراسر جهان، اسپیسایکس اروپا را بازاری سودآور، اما بسیار دشوار میبیند.
تا جایی که به اروپاییها مربوط است، در صورت بروز هر نوع فورس ماژور امنیتی بزرگ، اروپا ممکن است همچنان ناچار باشد روی استارلینک حساب کند. حتی اگر اروپا به سرمایهگذاری روی توانمندیهای بومی خود در حوزه ارتباطات ماهوارهای ادامه دهد، رسیدن به سطحی از کارایی و موفقیت تجاری که با استارلینک قابل قیاس باشد سالها و سرمایهگذاری عظیمی میطلبد. تجربه اوکراین نشان میدهد اتصال باید سریع و در مقیاس وسیع برای اهداف غیرنظامی و نظامی تامین شود.