ترامپ با شعار «ارمنستان را دوباره بزرگ کنیم» پیش از انتخابات ژوئن از پاشینیان حمایت کرد. همراهی آمریکا و اروپا با مسیر غربگرای ایروان و فشار اقتصادی روسیه، ارمنستان را در بزنگاه ژیوپلیتیک قرار داده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز پنجشنبه حمایت «کامل و تمامعیار» خود از انتخاب دوباره نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان در انتخابات پیشرو را اعلام کرد؛ اقدامی که برای نخستین بار است یک رئیسجمهور آمریکا از نامزدی در کشوری در مدار نفوذ منطقهای روسیه حمایت میکند.
آگهی
آگهی
ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال، پاشینیان را «دوست و رهبر بزرگ» خواند و افزود که او در آستانه انتخابات سرنوشتساز ۷ ژوئن ارمنستان، که بهطور جدی میان اردوگاه نخستوزیر و نیروهای مخالف مورد حمایت روسیه محل رقابت است، «کشورش را قدرتمند، ثروتمند و بسیار امن میکند».
ترامپ با اشاره به اینکه پاشینیان سال گذشته در کاخ سفید همراه با الهام علیاف، رئیسجمهور جمهوری آذربایجان، یک توافق صلح تاریخی امضا کرد، گفت: «نیکول کاملا با دیدگاه من درباره صلح و رفاه برای ارمنستان و کل منطقه قفقاز جنوبی همنظر است».
نخستوزیر ارمنستان در پاسخ کوتاهی در شبکه ایکس، با قرار دادن پرچمهای آمریکا و ارمنستان در کنار هم، از ترامپ «برای این ارزیابی بالا» قدردانی کرد.
ترامپ این حمایت کمسابقه را به توافقهای «استراتژیک» امضا شده اوایل همین هفته در ایروان میان مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، و همتای ارمنی او نسبت داد؛ توافقهایی که نشاندهنده تقویت نقشآفرینی آمریکا در منطقه است.
ترامپ گفت: «بهزودی ایالات متحده و ارمنستان بهطور مشترک ساخت مسیر ترامپ برای صلح و رفاه بینالمللی (Trump Route for International Peace and Prosperity) را آغاز خواهند کرد؛ مسیری که قفقاز جنوبی را دگرگون میکند و به شرکتهای بزرگ انرژی آمریکایی ما کمک میکند از آسیای مرکزی تا خود ایالات متحده دسترسی پیدا کنند».
او افزود: «با کمک نیکول، ایالات متحده، ارمنستان، قفقاز جنوبی و آسیای مرکزی را به سطحی بالاتر از هر زمان دیگر خواهیم رساند» و پست خود را با این شعار به پایان رساند: «ارمنستان را دوباره بزرگ کن ـ MAGA!».
حمایت ترامپ بازتابدهنده اظهارات امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، در نشست اخیر جامعه سیاسی اروپا در ایروان است.
مکرون در این نشست گفت: «با چرخش ارمنستان بهسوی اروپا، اکنون شاهد گشایش دورهای جدید برای این کشور قفقاز جنوبی هستیم»؛ کشوری که به رهبری پاشینیان، اکنون در کنار رقیب پیشین خود، جمهوری آذربایجان، و نیز ترکیه در حال ساختن آیندهای صلحآمیز است.
روبیو که روز چهارشنبه در کاخ سفید در کنار ترامپ ظاهر شده بود، بار دیگر یادآور شد که ایالات متحده «یک توافق مربوط به مواد معدنی حیاتی با ارمنستان امضا کرده است؛ یادآور جنگ دیگری که رئیسجمهور ترامپ به حلوفصل آن کمک کرد»؛ اشارهای به توافق صلح تاریخی میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان.
روبیو افزود: «ما شاهد شکلگیری یک رابطه جدید و بسیار خوب با ارمنستان هستیم که برای مدت طولانی عملا راکد مانده بود».
مواد معدنی نادر خاکیِ حیاتی برای فناوریهای مدرن و توافقهای مربوط به مسیر تجاری «مسیر ترامپ برای صلح و رفاه بینالمللی» (TRIPP) میان ارمنستان و آمریکا نهتنها دستاوردهای اقتصادی مهمی برای واشنگتن بهشمار میروند، بلکه نشانه چرخش ژئوپولیتیک مهم آمریکا در منطقهای هستند که از نظر اقتصادی زیر سلطه روسیه است و چین نیز در پی نفوذ بیشتر در آن است.
حمایت ترامپ و توافقهای تازه با ایروان به تثبیت تلاش پاشینیان برای قرار دادن ارمنستان در مسیر غربگرا ادامه میدهد، در حالیکه او همچنان مستقیما علیه مخالفانی که آشکارا از سوی روسیه حمایت میشوند کارزار میکند.
در میانه اتهامهای گسترده درباره دخالت روسیه در کارزار انتخاباتی ارمنستان، کرملین هشدارهای تکراری خود به ایروان درباره حرکت در مسیر غرب را تشدید کرده و تهدید کرده است که عرضه گاز و نفت ارزان را متوقف میکند و محدودیتهای تازهای بر صادرات کلیدی ارمنستان به روسیه اعمال خواهد کرد؛ هر دو برای ارمنستان حیاتی هستند.
روسیه با تکرار تاکتیکهایی که پیشتر علیه گرجستان و مولداوی بهکار برده بود، علاوه بر تهدیدهای جدی انرژی، فشار اقتصادی بر دولت پاشینیان را با ممنوع کردن صادرات آب معدنی، شراب و براندی ارمنستان افزایش داده است؛ اقدامی که ظاهرا برای نشان دادن پیامدهای احتمالی پیروزی پاشینیان در ۷ ژوئن انجام میشود.
پاشینیان تا کنون از رویارویی آشکار با مسکو خودداری کرده است، اما همچنان به حمله به مخالفان خود ادامه میدهد و آنان را متهم میکند که با سرویسهای اطلاعاتی خارجی همکاری میکنند.
پاشینیان روز پنجشنبه، در واکنشی مستقیم به الکساندر لوکاشنکو، رهبر بلاروس، که گفته بود «ارمنستان به درد هیچکس نمیخورد»، گفت: «ارمنستان دیگر کشوری با هزاران و دهها هزار نیست، بلکه کشوری با میلیاردها و تریلیونها است».
پاشینیان در پایان گفت: «این دیگر کشوری نیست که تو و شرکایت آن را غارت میکردید».