در فرانسه که مراسم عروسی همچنان برای بسیاری از زوجها یکی از مهمترین و پرهزینهترین رویدادهای زندگی به شمار میرود، ایدهای تازه در حال تغییر یکی از قدیمیترین قواعد این مراسم است: اینکه چه کسی حق دارد مهمان عروسی باشد.
یک استارتاپ فرانسوی به نام «Invitin» راهی را پیشنهاد کرده است که تا همین اواخر عجیب و حتی غیرقابل تصور به نظر میرسید. زوجها از طریق این استارتاپ میتوانند تعدادی از صندلیهای مراسم ازدواج خود را به افرادی بفروشند که نه عروس و داماد و نه سایر مهمانان را نمیشناسند.
آگهی
آگهی
با این حال این افراد مبلغی را میپردازند تا در یک مراسم عروسی واقعی شرکت کنند، غذا بخورند، اجرای موسیقی و مراسم را ببینند و با افراد تازه آشنا شوند. این ایده که نخستین بار در سال ۲۰۲۵ توجه رسانههای فرانسوی و بینالمللی را جلب کرد، اکنون به یکی از نمونههای جالب اقتصاد تجربه و تغییر الگوی روابط اجتماعی تبدیل شده است.
ماجرا از یک پرسش ساده آغاز شد. کاتیا لکارسکی، بنیانگذار Invitin، زمانی که خانهاش در جنوبشرقی فرانسه را به گروهی از افرادی اجاره داده بود که برای شرکت در یک عروسی آمده بودند، با سوال دختر پنجسالهاش روبرو شد: چرا ما به عروسیها دعوت نمیشویم؟ همین پرسش کودکانه، این ایده را در ذهن او ایجاد کرد که اگر افرادی که معمولا به عروسی دعوت نمیشوند بتوانند برای حضور در آن بلیت بخرند و همزمان بخشی از هزینه عروسی زوج را تامین کنند، چه میشود؟
کاتیا لکارسکی این ایده را به یک مدل تجاری تبدیل کرد و به این ترتیب Invitin راهاندازی شد.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
سود این تجارت نوظهور برای زوجهای نوپا چه قدر است؟
منطق این پلتفرم نسبتا ساده است. زوجی که قصد ازدواج دارد در پلتفرم ثبتنام میکند و تعدادی جای خالی را برای مهمانان بیرونی اختصاص میدهد. این زوج سپس میتواند مشخص کند که چند نفر قرار است از این طریق وارد جشن شوند و چه بخشهایی از مراسم برای آنها قابل دسترسی باشد. این افراد ممکن است تنها در مراسم، پذیرایی اولیه یا شام شرکت کنند یا در صورت انتخاب زوج، تا پایان جشن و مهمانی حضور داشته باشند.
قیمت شرکت در مراسم نیز بر اساس نوع آن، محل برگزاری و مدت حضور تعیین میشود. گزارشهای منتشرشده در رسانههای فرانسوی در مقاطع مختلف، قیمتهایی از حدود ۱۵۰ یورو تا ۶۰۰ یورو را برای این تجربه ذکر کردهاند. در نمونههای اولیه گزارششده توسط گاردین، قیمت معمول حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ یورو بوده است.
نکته مهم این است که این مدل قرار نیست به معنای ورود آزاد هر فرد غریبه به یک مراسم خصوصی باشد. عروس و داماد پیش از پذیرش، پروفایل متقاضیان را میبینند و میتوانند درباره اینکه چه کسی وارد جشن شود تصمیم بگیرند. شرکت نیز اعلام کرده است که برای جلوگیری از مشکلات احتمالی، اطلاعاتی مانند هویت و مشخصات متقاضیان بررسی میشود. مهمانان بیرونی نیز باید قواعد مشخصی مانند رعایت پوشش تعیینشده، حضور بهموقع، مصرف متعادل مشروبات الکلی و خودداری از انتشار عکسهای بدون اجازه مراسم را بپذیرند.
انگیزه زوجها از پذیرش غریبهها در مراسم ازدواج چیست؟
اما چرا یک زوج باید حاضر شود فردی را که نمیشناسد در یکی از خصوصیترین روزهای زندگیاش وارد جمع خانواده و دوستان کند؟ دلیل این رویکرد اقتصادی است. برگزاری مراسم عروسی در فرانسه ارزان نیست. کانال یک تلویزیون فرانسه هزینه متوسط یک مراسم عروسی با حدود صد مهمان را در حدود ۲۰ هزار یورو گزارش کرده است.
رقمی که بسته به محل، تعداد مهمانان، کیفیت غذا، موسیقی، دکوراسیون و سایر خدمات میتواند به شکل محسوسی بیشتر شود. در شرایطی که بسیاری از زوجها خودشان هزینه مراسم را تامین میکنند، هر مهمان هزینه مشخصی به بودجه اضافه میکند و در نتیجه فروش چند جای خالی میتواند بخشی از هزینهها را جبران کند.
یک نمونه واقعی که شبکه یک تلویزیون فرانسه آن را دنبال کرده است، نشان میدهد این محاسبه چگونه در عمل انجام میشود. جنیفر و پائولو، زوجی که در نزدیکی پاریس ازدواج کردند، ابتدا سقف بودجه خود را ۱۰ هزار یورو تعیین کرده بودند اما هزینه مراسم از ۱۵ هزار یورو عبور کرد. تنها اجاره عمارت حدود پنج هزار یورو بود و هزینه پذیرایی نیز حدود ۸۰ یورو برای هر نفر برآورد شد. آنها تصمیم گرفتند پنج نفر غریبه را از طریق Invitin به جشن دعوت کنند.
در این مورد، هر یک از پنج مهمان ۲۱۸ یورو پرداخت کرد. پلتفرم ۱۵ درصد از مبلغ را بهعنوان کمیسیون دریافت کرد و پس از کسر هزینه غذا و نوشیدنی، حدود ۱۱۰ یورو از هر مهمان برای زوج باقی ماند. به این ترتیب، پنج مهمان غریبه در مجموع حدود ۵۵۰ یورو به بودجه عروس و داماد اضافه کردند. مبلغی که برای پرداخت بخشی از هزینه لباس، گلآرایی یا دکوراسیون قابل استفاده بود. این رقم در مقایسه با هزینه کلی عروسی چندان بزرگ نیست اما برای زوجی که تلاش میکند از هر راه ممکن هزینهها را کنترل کند، میتواند معنادار باشد.
انگیزه یک فرد غریبه از حضور در مراسم ازدواج دیگران چیست؟
با این حال، پول همیشه تنها دلیل نیست. شاید بخش جذابتر این پدیده این باشد که برخی از مهمانان حاضرند برای خودِ تجربه پول بدهند. برای فردی که خانواده بزرگی ندارد، حلقه دوستانش کوچک است یا به دلایل مختلف کمتر در مراسم ازدواج شرکت کرده، مراسم عروسی غریبهها میتواند تجربهای متفاوت باشد.
برخی از این افراد میخواهند فضای یک عروسی واقعی را تجربه کنند، با آدمهای جدید آشنا شوند، موسیقی و غذا را امتحان کنند یا حتی برای عروسی احتمالی آینده خودشان، محل برگزاری یا خدمات ارائهشده را ارزیابی کنند. برخی شرکتکنندگان حتی این تجربه را فرصتی برای آشنایی اجتماعی و دیدن شیوه برگزاری مراسم ازدواج در محیطی متفاوت میدانند.
در واقع، Invitin تلاش میکند چیزی بیش از یک بازار خرید و فروش صندلی عروسی باشد. بنیانگذار آن استدلال میکند که در زندگی مدرن، مردم با وجود ارتباط دائمی از طریق تلفنهای همراه و شبکههای اجتماعی، ممکن است فرصتهای کمتری برای ایجاد ارتباطات واقعی و رو در رو داشته باشند. از نگاه او، حضور در یک جشن عروسی میتواند نوعی تجربه اجتماعی باشد. به این معنا که فرد برای چند ساعت از نقش یک تماشاگر در فضای مجازی خارج میشود و در یک رویداد واقعی، در کنار افرادی که پیش از آن نمیشناخته است، حضور پیدا میکند.
ریشه حضور غریبهها در مراسم ازدواج به هند برمیگردد
مدل مشابه این ایده پیش از این در هند شکل گرفته بود. در این کشور آسیایی پلتفرمی به نام «Join My Wedding» به گردشگران و افراد علاقهمند اجازه میدهد در مراسم ازدواج سنتی شرکت کنند و آن را بهعنوان تجربهای فرهنگی و اجتماعی تجربه کنند.
پلتفرم Invitin نیز از همین ایده الهام گرفته اما آن را به بازار عروسی فرانسه و سپس کشورهای دیگر منتقل کرده است. رسانهها گزارش دادهاند که این ایده در کشورهایی مانند اسپانیا، پرتغال، مصر، هند و بخشهایی از آمریکای لاتین نیز مورد توجه قرار گرفته است.
برای برخی مهمانان، مساله حتی جنبه گردشگری پیدا میکند. یک فرد خارجی که به فرانسه سفر کرده است، میتواند به جای اینکه صرفا از موزهها و بناهای تاریخی بازدید کند، بخشی از یک سنت اجتماعی واقعی را تجربه کند.
مراسم عروسی در این نگاه به یک «تجربه فرهنگی» تبدیل میشود، تجربهای که شامل غذا، موسیقی، پوشش، روابط خانوادگی، رقص و آداب اجتماعی است. شرکت در عروسیهای فرانسوی میتواند راهی برای شناخت بهتر فرهنگ و سنتهای این کشور باشد.
«مهمان» یا «مشتری»؟
همین جاست که مفهوم «مهمان» نیز تغییر میکند. در فرهنگ سنتی، مهمان مراسم عروسی کسی است که رابطهای شخصی با عروس یا داماد دارد و حضور او بخشی از شبکه خانوادگی یا دوستانه زوج محسوب میشود. اما در مدل Invitin، مهمان میتواند مشتری یک تجربه باشد. او پول میپردازد، پروفایلش بررسی میشود، قوانین مراسم را میپذیرد و سپس برای چند ساعت وارد جمعی میشود که پیش از آن هیچ ارتباطی با آن نداشته است. این تغییر ظریف، مرز میان «مهمانی خصوصی» و «رویداد قابل خرید» را کمرنگ میکند.
نمونه جنیفر و پائولو نشان میدهد که این مرز الزاما به تنش منجر نمیشود. آنها پنج غریبه را در میان حدود ۸۰ تا ۱۰۰ مهمان خود پذیرفتند. در میان افراد ناشناس، یک زوج جوان نیز حضور داشتند که خودشان به تازگی ازدواج کرده بودند و میخواستند این بار بدون فشار و مسئولیت، در مراسم عروسی فرد دیگری شرکت کنند. برخی از مهمانان مجرد نیز با هدف آشنایی با افراد جدید به این مراسم آمده بودند. در نهایت هم مهمانان ناشناس در کنار دوستان و اعضای خانواده زوج قرار گرفتند و بهتدریج در جمع ادغام شدند.
برای جنیفر، تجربه حتی به چیزی فراتر از یک معامله مالی تبدیل شد. او پس از مراسم گفت که حضور افراد ناشناس باعث شد جشن متفاوت و جالبتر شود. این نگاه نشان میدهد که برخی زوجها ممکن است غریبهها را نه صرفا بهعنوان منبع درآمد، بلکه بهعنوان راهی برای افزودن عنصر پیشبینیناپذیری و تازگی به مراسم ببینند. در عروسیای که معمولا فهرست مهمانان آن ماهها پیش از مراسم با دقت تنظیم میشود، چند نفر غریبه میتوانند تجربهای کاملا متفاوت ایجاد کنند.
منتقدان چه نظری دارند؟
اما این پدیده منتقدان خود را نیز دارد. مخالفان میپرسند آیا نباید عروسی همچنان یک رویداد خصوصی و خانوادگی باقی بماند؟ اگر مردم برای ورود به مراسمی پول میپردازند، آیا این جشن هنوز همان معنای سنتی خود را دارد یا به محصولی برای مصرفکننده تبدیل شده است؟ منتقدان همچنین نگرانند که انگیزه مالی ممکن است باعث شود زوجها بیش از حد به درآمدزایی از مراسم فکر کنند و مرز میان روابط انسانی و تجارت را کنار بزنند.
از سوی دیگر، مدافعان این ایده میگویند خود مفهوم عروسی در حال تغییر است. در سالهای اخیر، همه زوجها دیگر به دنبال مراسمهای عظیم با صدها مهمان نیستند. روند «عروسی کوچک» و مراسمهای کوچکتر نیز در فرانسه مورد توجه قرار گرفته است. زوجهایی که به دلایل مالی، شخصی یا تمایل به حفظ صمیمیت، تعداد مهمانان را کاهش میدهند و حتی گاهی مراسم را به شکلی بسیار محدود برگزار میکنند. این تغییر نشان میدهد که تعریف سنتی «عروسی ایدهآل» در حال بازتعریف است.
از این منظر، Invitin را میتوان بخشی از تحول بزرگتری دانست که در آن تجربههای خصوصی بهتدریج به تجربههای قابل رزرو و خرید تبدیل میشوند. همانطور که افراد میتوانند خانه خود را برای چند روز به غریبهها اجاره دهند، در یک سفر با افراد ناشناس غذا بخورند یا در فعالیتهای اجتماعی مختلف با افراد ناآشنا شرکت کنند، اکنون ایده حضور در عروسی یک زوج غریبه نیز وارد همین چرخه شده است. وبسایت خود Invitin این مدل را نوعی تجربه غوطهورکننده معرفی میکند که به افراد امکان میدهد عروسی را مانند یک سفر یا تجربه فرهنگی کشف کنند.
با این حال، نباید از این گزارشها نتیجه گرفت که «فرانسویها» بهطور کلی شروع به فروختن مهمانیهای عروسی خود کردهاند. شواهد موجود بیشتر از یک پدیده نوپا و هنوز محدود حکایت دارد و صحبت از یک تغییر سراسری در فرهنگ ازدواج فرانسه هنوز زود است. آنچه فعلا دیده میشود، آزمایش یک مدل تازه توسط گروه کوچکی از زوجها و افرادی است که حاضرند قواعد سنتی مهمانی را کنار بگذارند.
جذابیت این تجارت نوظهور در چیست؟
از سوی دیگر میتوان گفت جذابیت اصلی این مدل در تناقض آن نهفته است. اینکه افراد پول میدهند تا در مراسمی شرکت کنند که در حالت عادی برای ورود به آن هیچ حقی ندارند. آنها غریبهاند، اما قرار است برای چند ساعت مانند مهمان رفتار کنند، غذا بخورند، برقصند، تبریک بگویند و در شادی زوجی سهیم شوند که چند ساعت پیش حتی نامشان را نمیدانستند. همین تضاد است که این پدیده را از یک مدل ساده درآمدزایی به یک موضوع اجتماعی تبدیل کرده است.
در نهایت، سؤال اصلی این نیست که آیا فروش جای مهمانان عروسی میتواند هزینه گل یا کیک را پرداخت کند. سوال بزرگتر این است که در دورانی که بسیاری از تجربههای زندگی به کالا و خدمات قابل خرید تبدیل شدهاند، مرز میان «زندگی خصوصی» و «تجربه عمومی» کجاست. مراسم عروسی شاید یکی از آخرین مراسمهایی باشد که هنوز بر پایه رابطه شخصی، خانواده و دوستی تعریف میشود اما Invitin نشان میدهد که حتی این مرز نیز میتواند در برابر فشار هزینهها، تغییر سبک زندگی و میل روزافزون به تجربههای متفاوت انعطافپذیر باشد.
برای زوجها، این مدل فرصتی برای کاهش هزینه و شاید افزودن چند چهره تازه به جشن است. برای مهمانان هم راهی است برای تجربه چیزی که معمولا نصیبشان نمیشود. در نهایت برای صنعت رویدادها، نشانهای از بازاری تازه است که در آن حتی «دعوت شدن به عروسی» میتواند به یک محصول تبدیل شود.
بنابراین، اگرچه هنوز نمیتوان گفت فرانسه در آستانه جایگزین کردن مهمانان خانوادگی با مهمانان پولی است اما یک اتفاق مهم رخ داده است و آن اینکه برای نخستین بار، ایدهای که زمانی بیشتر شبیه شوخی به نظر میرسید، به یک کسبوکار واقعی تبدیل شده و زوجها و مشتریانی واقعی پیدا کرده است.