موشکهای حوثی فرودگاه بینالمللی ابها، پایگاه هوایی ملک خالد و تاسیسات آرامکو را هدف قرار داد، ۷۳ نفر را زخمی کرد و تعطیلی موقت تاسیسات نفتی را در پی داشت. عربستان به استانهای تعز و مارب حمله کرد و تحلیلگران گفتند ریاض اکنون با «مارپیچ تشدید تنش» روبهرو است.
عربستان سعودی روز سهشنبه در واکنش به سنگینترین حمله حوثیها در سالهای اخیر، مجموعهای از حملات انجام داد؛ پس از آن که این گروه مورد حمایت ایران تاسیسات نفتی و اهداف دیگری را آن سوی مرز هدف قرار داده بود.
این تبادل سریع آتش پس از فروپاشی آتشبسی چهار ساله در ژوئیه روی میدهد؛ آتشبسی که چند ماه پس از آغاز جنگ میان ایالات متحده و ایران برقرار شده بود.
به گفته شبکه تلویزیونی المسیره وابسته به حوثیها، حملات سعودی استان تعز، که چند روز است شاهد درگیریهای مرگبار است، و نیز استان مارب را هدف قرار داد. ریاض هنوز واکنشی نشان نداده است.
مقامها اعلام کردند که حملات حوثیها در طول شب باعث «تعطیلی موقت» در برخی تاسیسات نفتی شد و ۷۳ زخمی برجا گذاشت. مقامهای سعودی پیشتر وعده داده بودند پاسخ دهند.
این تازهترین حملات بر وخامت سریع اوضاع در یمن میافزاید؛ جایی که در روزهای اخیر صدها نفر در حالی کشته شدهاند که حوثیها میکوشند از نیروهای دولت بهرسمیتشناختهشده بینالمللی، اراضی واقع در دهانه دریای سرخ را تصرف کنند.
حوثیها که حدود یکسوم خاک یمن، یعنی متراکمترین مناطق جمعیتی کشور را در اختیار دارند، برای تصرف تنگه باریک بابالمندب رقابت میکنند؛ مسیری که پس از مسدود شدن تنگه هرمز توسط ایران و کاهش صادرات نفتی کشورهای خلیج فارس به حداقل، به گذرگاهی هر چه مهمتر برای انتقال نفت تبدیل شده است.
حملات حوثیها به زیرساختهای نفتی و نفتکشهای سعودی نیز به جهش قیمت نفت دامن زده و بهای هر بشکه را روز سهشنبه به آستانه ۱۰۰ دلار رسانده است.
ادعای انتقامجویی حوثیها
به گزارش شبکه تلویزیونی المسیره وابسته به حوثیها، این گروه روز دوشنبه ریاض را به حمله به یک زندان متهم کرد؛ حملهای که ۱۱ کشته برجا گذاشت و از سرنوشت ۲۰ زندانی خبری در دست نیست.
حوثیها اعلام کردند دهها موشک بالستیک شلیک کردهاند که فرودگاه بینالمللی ابها، پایگاه هوایی ملک خالد و تاسیسات متعلق به غول نفتی دولتی آرامکو در شهرهای ابها و جیزان را هدف قرار داده است.
یک منبع در وزارت انرژی به خبرگزاری رسمی سعودی گفت: «چندین مرکز و تاسیسات بخش انرژی در جنوب هدف قرار گرفته است.»
این منبع افزود: «این حملات در چند نقطه آتشسوزی به راه انداخت و باعث توقف موقت بخشی از عملیات شد» و چندین نفر را نیز مجروح کرد.
جیزان که در ساحل دریای سرخ و درست در شمال مرز یمن با عربستان قرار دارد، یکی از بزرگترین پالایشگاههای نفت این کشور را با ظرفیت روزانه ۴۰۰ هزار بشکه در خود جای داده است.
به گفته شرکت ردیابی دریایی کپلر، این پالایشگاه پس از حملات پیشین حوثیها تا دستکم ۲۰ اوت برای چندین هفته از کار افتاده بود.
فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان سعودی گفت: «درِ دیپلماسی همچنان باز است، اما ریاض برای دفاع از خود آماده است.»
او در یک نشست خبری در مسکو گفت: «پادشاهی همواره از صلح و راهحلهای دیپلماتیک حمایت خواهد کرد.»
او افزود: «با این حال عربستان در دفاع از خود، حفاظت از منافعش و حمایت از اقداماتی که تامينکننده منافع، امنیت و ثبات یمن برادر است تردید نخواهد کرد.»
«مارپیچ تشدید تنش»
حوثیها در ژوئیه با اجازه فرود یک هواپیمای ایرانی، در چالشی آشکار با کنترل عربستان بر حریم هوایی یمن، باعث از سرگیری درگیریهای جنگ داخلی این کشور شدند. ریاض در واکنش فرودگاه را هدف حمله قرار داد.
ائتلاف به رهبری عربستان که از سال ۲۰۱۵ به نیابت از دولت بهرسمیتشناختهشده بینالمللی با حوثیها میجنگد، اعلام کرد: «تمام اقدامات و تدابیر لازم را برای پاسخ دادن به منابع تهدید و خنثی کردن خطر آن به کار خواهد گرفت.»
آندریاس کریگ، کارشناس امور خلیج فارس در کالج کینگز لندن گفت: «حملات حوثیها برای محمد بن سلمان، ولیعهد و حاکم عملا عربستان، یک دوراهی بسیار دشوار ایجاد کرده است.»
او افزود که پس از سالها تلاش برای خروج از جنگ یمن، اکنون «خویشتنداری با این خطر همراه است که اجازه دهد حوثیها مارپیچ تشدید تنش را تعیین کنند.»
کریگ افزود: «واکنش فوری عربستان احتمالا همچنان سنجیده خواهد ماند و شامل حملات هوایی، حمایت اطلاعاتی و تقویت نیروهای دولت یمن میشود.»
او گفت: «اگر حملات به شهرهای عربستان ادامه یابد، حفظ این خویشتنداری به طور فزایندهای دشوار خواهد شد و در عمل حوثیها دقیقا میآزمایند خط قرمز واقعی ریاض اکنون کجاست.»
حوثیها که نام رسمی آنها انصارالله است، اواخر سال ۲۰۱۴ پس از یورش به صنعا و تصرف کاخ ریاستجمهوری و پایگاههای نظامی کلیدی، قدرت را در دست گرفتند و دولت یمن را ناچار به تبعید کردند.
این گروه بخشی از آنچه تهران «محور مقاومت» مینامد به شمار میرود؛ شبکهای شل از گروههای مسلح در چند کشور منطقه از جمله حزبالله در لبنان، حماس در غزه و شبهنظامیان در عراق که همگی تا درجات مختلف از سوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی حمایت، آموزش و تسلیح میشوند.
اگرچه حوثیها نوار ساحلی یمن در امتداد بابالمندب را در اختیار ندارند، اما مناطقی را کنترل میکنند که کمتر از ۱۰۰ کیلومتر با آن فاصله دارد.
این تنگه که نام آن در عربی به معنی «دروازه اشکها» است، جنوب دریای سرخ را به خلیج عدن و اقیانوس هند متصل میکند و حدود ۱۲ درصد تجارت دریایی جهان از آن عبور میکند.
حوثیها در جریان جنگ اسرائیل و حماس در غزه با کارزار خود علیه کشتیهای مرتبط با اسرائیل اختلالات شدیدی در این گذرگاه ایجاد کردند و مدعی شدند این اقدام برای نشان دادن حمایت از فلسطینیان است.