منابع اطلاعاتی نظامی و غیرنظامی میگویند که دولت اسپانیا از احتمال ورود گسترده مهاجران به سئوتا آنهم همزمان با جشن تاجوتخت مراکش آگاه بوده؛ با این وجود هشدارهای پیاپی را نادیده گرفته است.
به گفته این منابع، هشدارها طی چند روز، از جمله ساعاتی قبل از عبور دهها هزار نفر از مراکش، صادر شده بود.
سرویسهای اطلاعاتی هشدار داده بودند که احتمالا محمد ششم، پادشاه مراکش همزمان با جشنهای سالروز تاجگذاری، یک «ژست بزرگ» را در مناطق مرزی به نمایش خواهد گذاشت.
پس از این هشدارهای اولیه، گزارشهایی مبنی بر شنا کردن مهاجران از شهر «الفنيدق» به سئوتا و اتوبوسهایی که مردم را از مناطق مختلف مراکش به مرز منتقل میکردند، منتشر شد.
در اولین اقدام، ظرف حدود ده روز حدود هزار نفر به سمت سئوتا شنا کرده بودند و بنا به گزارشها، مقامات اطلاعاتی این اقدام را «آزمایشی از سوی مقامات مراکشی» تفسیر کرده و این تحلیل را به دولت اسپانیا منتقل کرده بودند. درنهایت نیز بین ۶۰ هزار تا ۷۵ هزار مهاجر وارد سئوتا شدند و جدیترین بحران مهاجرت در تاریخ این شهر خودمختار را رقم زدند.
به گفته وزارت کشور اسپانیا، حدود ۵۳ هزار نفر از این تعداد در روزهای بعد به مراکش بازگشتند.
نیروهای مرزی غافلگیر شدند
چندین منبع اعلام کردند که گارد شهری و پلیس ملی مستقر در گذرگاه مرزی نتوانستند هجوم مهاجران را متوقف کنند و در عوض بر کمکرسانی به مجروحان تمرکز کردند.
این منابع همچنین در گفتگو با روزنامه «The Objective» از مادرید به دلیل عدم استقرار فوری ارتش انتقاد کردند؛ آنهم در حالی که واحدهای نظامی در سئوتا و ملیجا در حالت آمادهباش بودند.
به گفته این منابع، ارتش مستقر در این مناطق «میتوانستند بدون برگزاری جلسات و صرفا بر اساس یک تصمیم سیاسی و دستور فرماندهی عملیات، بسیج و اعزام شوند».
ماموران مستقر در محل همچنین گزارش دادند که ژاندارمری مراکش در حالی که مهاجران سعی در عبور از مرز داشتند، بیتفاوت ایستاده بودند، چه در امتداد اسکله و چه در جاده دسترسی به پست مرزی و جایی که آنها از نردهها و پشت بامها بالا میرفتند.
روایت رسمی و واکنش دیرهنگام دولت اسپانیا
پدرو سانچز، نخست وزیر اسپانیا ورود گسترده مهاجران را «نقض تمامیت ارضی اسپانیا» توصیف کرد و شبکههای قاچاق را مسئول این حادثه دانست.
او ادعا کرد که شبکههای قاچاق با تشویق هزاران نفر به تلاش برای عبور از مرز، از حکم دادگاه عالی سوءاستفاده کردهاند.
وزارت کشور اسپانیا نیز اعلام کرد که همکاری با مراکش «مثالزدنی، وفادارانه و پیوسته» بوده است.
گمان میرود که موج جدید مهاجرت، در پی حکم اخیر دادگاه عالی اسپانیا شکل گرفته باشد. این دادگاه در اوایل ماه ژوئیه اعلام کرده بود مهاجرانی را که از طریق دریا وارد اسپانیا میشوند، برخلاف افرادی که از راه زمینی مثلا با بالا رفتن از حصار مرزی وارد میشوند، نمیتوان فورا و بدون طی روند قانونی به مراکش بازگرداند.
سانچز همچنین گفت که فرناندو گرانده-مارلاسکا، وزیر کشور اسپانیا در پاسخ به افزایش ورود از طریق دریا، امنیت مرزی را تقویت کرده است.
این تقویت درنهایت منجر به استقرار حدود ۳۰ افسر اضافی و یک کشتی شد که چند روز بعد خراب شد.
با وجود هشدارهای مکرر سرویسهای اطلاعاتی، وزارت کشور تنها اواخر پنجشنبه دستور استقرار نیروهای کمکی را صادر کرد و در آن زمان ارتش در کنار پرسنل اضافی گارد مدنی و پلیس ملی بسیج شدند.
تجمعات اعتراضی در مادرید
روز یکشنبه حدود ۱۵۰۰ معترض به خیابانهای مادرید آمدند و علیه دولت اسپانیا به دلیل نحوه مدیریت این بحران تظاهراتی برپا کردند.
معترضان، آنچه را که در سئوتا روی داده، «تهاجم و تجاوز به هویت ملی خود» توصیف کردند و بنرهایی را در انتقاد به عملکرد دولت سوسیالیست پدرو سانچز در دست داشتند.
جمعه گذشته نیز تجمع دیگری، اینبار علیه مهاجران برگزار شد. شرکت کنندگان پلاکاردهایی حمل میکردند که خطاب به مهاجران نوشته شده بود: «دستهای کثیفتان را از روی اسپانیا بردارید.»