رئیسجمهوری آمریکا میتواند رئیس فیفا را برای هدایت سازمان ملل پیشنهاد کند اما قادر به تحمیل او بر سایر نامزدها نیست؛ ضمن اینکه دیگر اعضای دائم شورای امنیت نیز باید از او حمایت کنند.
جیانی اینفانتینو حتی با وجود حمایت دونالد ترامپ، مسیر همواری برای تصدی پست دبیرکلیِ سازمان ملل متحد پیش رو نخواهد داشت.
آگهی
آگهی
به گزارش روزنامه نیویورکپست، رئیسجمهوری ایالات متحده، رئیس فیفا را یک نامزد بالقوه و «مورد احترام» برای سمت دبیر کلی سازمان ملل میداند. به اذعان دونالد ترامپ، آقای اینفانتینو «توانایی ویژهای در گرد هم آوردن انسانها» دارد و به گفته رئیس جمهوری آمریکا، موفقیت او در برگزاری جام جهانی ۲۰۲۶ نشاندهنده این واقعیت است.
اما در هر صورت، حمایت ترامپ بهتنهایی برای رساندن فردی که حتی یک دیپلمات حرفهای محسوب نمیشود، به قدرتمندترین منصب دیپلماتیک جهان کافی نخواهد بود.
تاکنون نه ترامپ و نه اینفانتینو هیچیک این نامزدی را که در صورت ثبت و رسمی شدن، اینفانتینو را وارد یک روند انتخابی پرچالش و پرالتهابِ سیاسی خواهد کرد، تایید نکردهاند.
جیانی اینفانتینو برای تصاحب این جایگاه به حمایت کشورهای متعددی نیاز دارد و نمیتواند ریسک رویگردانیِ روسیه، چین، فرانسه و بریتانیا را بپذیرد؛ چرا که هر یک از این کشورها با توجه به جایگاه دائم خود در شورای امنیت، میتوانند مانع از انتخاب وی شوند.
سازمان ملل چگونه دبیرکل خود را انتخاب میکند؟
دبیرکل سازمان ملل متحد پس از دریافت توصیه از شورای امنیت، توسط مجمع عمومیِ ۱۹۳ عضوی منصوب میشود. این بدان معناست که نامزد نهایی در واقع توسط یک گروه محدودِ ۱۵ کشوری (شامل ده عضو غیردائم و پنج عضو دائم) طی مذاکراتی پشت درهای بسته انتخاب میشود.
تمامی نامزدها باید از سوی یک یا چند کشور عضو سازمان ملل معرفی شوند، دیدگاههای خود را در جلسات استماع عمومی ارائه کنند و به پرسشهای سفرا و نمایندگان جامعه مدنی پاسخ دهند.
شورای امنیت پیش از توافق بر سر معرفی یک نامزد واحد، مجموعهای از رایگیریهای محرمانهِ (غیررسمی و سنجشی) را برگزار میکند. هر یک از پنج عضو دائم به عبارتی، ایالات متحده، چین، روسیه، فرانسه یا بریتانیا میتوانند با استفاده از حق وتو، یک نامزدی را باطل کنند؛ موضوعی که نشان میدهد «مقبولیت ژئوپلیتیکی» به اندازه سوابق دیپلماتیک و حتی بیشتر از آن اهمیت دارد.
پس از آن، تایید مجمع عمومی عمدتا بهعنوان یک گام تشریفاتی در نظر گرفته میشود. از نظر تئوری، مجمع میتواند علیه نامزدِ پیشنهادشده رأی دهد اما چنین اتفاقی تاکنون در تاریخ سازمان ملل رخ نداده است.
با توجه به اتمام ماموریت آنتونیو گوترش در پایان سال جاری میلادی پس از دو دوره تصدی دبیر کلی سازمان ملل، رقابت برای جانشینی او بهطور رسمی آغاز شده و انتظار میرود شورای امنیت بررسی نامزدها را از پایان ژوئیه شروع کند.
در همین راستا قرار است بعدازظهر پنجشنبه در نیویورک، نشستی عمومی با عنوان «تالار شهر سازمان ملل: دبیرکل آینده» و با حضور تمامی نامزدهای فعلی برگزار شود.
با این وجود، هیچ ضربالاجل الزامآوری برای معرفی نامزدها وجود ندارد و ایالات متحده یا هر کشور دیگری میتواند نامزدی اینفانتینو را در حینِ در جریان بودنِ این روند مطرح کند.
شش نامزد برای عالیترین منصب
تاکنون هفت نام برای احراز پست دبیرکلی سازمان ملل مطرح شده است که یک نفر از آنها قبلا انصراف داده است: نامزدی ویرجینیا گامبا، نماینده ویژه پیشین سازمان ملل در امور کودکان و درگیریهای مسلحانه که ابتدا از سوی مالدیو پیشنهاد شده بود، بعدا پس گرفته شد.
یکی از شناختهشدهترین نامزدها، میشل باشله، رئیسجمهوری چپگرای پیشین شیلی و کمیسر عالی پیشین حقوق بشر سازمان ملل است. او به عنوان سیاستمداری برجسته با دههها تجربه دیپلماتیک شناخته میشود اما با این حال ممکن است به دلیل انتقادات صریح از دولتهای اقتدارگرا، به چهرهای بحثبرانگیز تبدیل شود.
اگرچه دولت جدید و محافظهکار شیلی به رهبری خوزه آنتونیو کاست حمایت خود را از او پس گرفت، اما باشله همچنان در این رقابت حضور دارد زیرا رهبران همفکر در مکزیک و برزیل از نامزدیاش حمایت میکنند.
در میان نامزدهای شناختهشده دیگر میتوان از ماریانو (رافائل) گِروسی، مدیرکل فعلی آژانس بینالمللی انرژی اتمی نام برد که کشورش آرژانتین او را برای این سمت نامزد کرده؛ این حمایت عمدتا به دلیل نقش دیپلماتیک وی در مذاکرات مربوط به تضمین ایمنی نیروگاه هستهای زاپوریژیا در میانه جنگ اوکراین مطرح است.
سایر نامزدها عبارتند از مکی سال، رئیسجمهوری پیشین سنگال (که از سوی بوروندی معرفی شده)؛ ربکا گرینسپن مایوفیس، رئیس بخش تجارت و توسعه سازمان ملل (که از سوی کشورش کاستاریکا معرفی شده)؛ و همچنین وزرای خارجه پیشین اکوادور (ماریا فرناندا اسپینوزا گارسس) و گویان (کارولین رودریگز بیرکِت) که هر دو توسط دولتهای متبوع خود نامزد شدهاند.
رقابتی دشوار برای اینفانتینو
بر اساس یک سنت غیررسمی و نانوشته در باره تناوب جغرافیایی، سمت دبیرکل سازمان ملل معمولا میان نمایندگان قارههای مختلف دست به دست میشود؛ به این معنا که اینفانتینو سوئیسی-ایتالیایی بهعنوان یک اروپایی، شانس بسیار کمی برای جانشینی گوترشِ پرتغالی خواهد داشت.
بسیاری از دولتها نیز تاکید میکنند که برای نخستینبار باید یک زن عهدهدار این سمت شود، چرا که هر ده دبیرکل پیشین سازمان ملل تاکنون مرد بودهاند.
اگرچه منشور سازمان ملل الزامی در داشتن تجربه دیپلماتیک برای دبیر کل این سازمان تعیین نکرده، اما اینفانتینو ممکن است با اتهامِ نداشتن صلاحیت و شایستگی لازم برای این نقش مواجه شود. سابقه جنجالی او در مدیریت فیفا و رابطه نزدیکش با ترامپ، هر دو از جمله نقاط ضعف عمده (نمرات منفی) آقای اینفانتینو در این مسیر محسوب میشوند.
منتقدانش بارها او را به تمرکزگرایی قدرت در این نهاد فوتبالی و نادیده گرفتن نگرانیهای حقوق بشریِ مرتبط با مسابقات جام جهانی در روسیه و قطر متهم کردهاند.
در مقابل، حامیان وی ممکن است استدلال کنند که او گستره جهانی فوتبال را توسعه داده و یکی از بزرگترین سازمانهای بینالمللی جهان را که اعضای آن حتی از سازمان ملل نیز بیشتر است، مدیریت کرده است.
معرفی رسمی وی از سوی ایالات متحده، آغازگر رقابتی دشوار اما همچنان باز و محتمل برای او خواهد بود. سازمان ملل متحد، فیفا و کمیسیون اروپا هنوز در خصوص این نامزدی احتمالی اظهار نظر نکردهاند.