مدتزمان مورد انتظار برای دوران کاری در سراسر اتحادیه اروپا، از هلند گرفته تا رومانی تفاوتهای چشمگیری با یکدیگر دارد. در این گزارش، وضعیت کشورهای مختلف را در این زمینه با هم مقایسه میکنیم.
بر کسی پوشیده نیست که بسیاری از کشورهای اروپایی در حال افزودن بر سن بازنشستگی هستند و همزمان، مدتزمان مورد انتظار برای دوران کاری نیز روندی صعودی به خود گرفته است.
آگهی
آگهی
این مساله در سالهای اخیر موجی از اعتراضها را در سراسر قاره اروپا برانگیخته است؛ نمونه بارز و جنجالی آن، تظاهرات و اعتصابات سراسری فرانسه در سال ۲۰۲۳ بود که در پی تلاش الیزابت بورن، نخستوزیر وقت این کشور برای افزایش سن بازنشستگی از ۶۲ به ۶۴ سال روی داد.
هرچند این طرح اصلاحی در پارلمان تصویب شد اما مجلس ملی فرانسه در سال ۲۰۲۵ رای به تعویق اجرای آن تا سال ۲۰۲۸ (پس از انتخابات ریاستجمهوری آتی این کشور) داد تا از فروپاشیِ دوباره دولت جلوگیری کند.
در رومانی نیز، دولت به عنوان بخشی از اصلاحات گستردهتر در نظام بازنشستگی، در حال افزایش سن بازنشستگی زنان از ۶۳ به ۶۵ سال تا سال ۲۰۳۵ است تا آن را با سن بازنشستگی مردان برابر کند.
این کشور همچنین سن بازنشستگی قضات و دادستانها را بهتدریج به ۶۵ سال افزایش میدهد؛ در حال حاضر زودترین زمان ممکن برای بازنشستگی این افراد، بسته به سابقه خدمتشان اواخر چهلسالگی است.
پارلمان دانمارک نیز در تلاشی برای متناسبسازی سن بازنشستگی با افزایش امید به زندگی، قانونی را تصویب کرده است که سن بازنشستگی دولتی را تا سال ۲۰۴۰ به ۷۰ سال افزایش میدهد؛ اقدامی که دانمارک را در زمره کشورهایی با بالاترین سن بازنشستگی در اروپا قرار خواهد داد.
همگام با این اقدامات، مدتزمان مورد انتظار برای دوران کاری در سراسر اتحادیه اروپا نیز روندی افزایشی داشته است.
به طور دقیقتر، بر اساس دادههای اداره آمار کمیسیون اروپا، «یورواستات» میانگینِ مورد انتظار برای دوران کاری افراد ۱۵ ساله و بالاتر در اتحادیه اروپا، در سال ۲۰۲۵ به ۳۷.۵ سال رسیده است.
این رقم در مقایسه با ۳۷.۲ سال در سال ۲۰۲۴ و ۳۵.۲ سال در سال ۲۰۱۶ با افزایش همراه بوده است.
شاخص یورواستات تخمین میزند که یک فرد ۱۵ ساله میتواند انتظار داشته باشد تحت شرایط فعلی چند سال را به عنوان نیروی کار بگذراند. این شاخص دورههای اشتغال و بیکاری را در بر میگیرد و معیاری برای تعیین سن بازنشستگی یا مدتزمانی که افراد باید کار کنند، محسوب نمیشود.
با این وجود، تفاوتهای قابلتوجهی در میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا به چشم میخورد و به نظر میرسد از این حیث، شکافی آشکار میان شمال و جنوب این قاره وجود دارد.
در هفت کشور اتحادیه اروپا انتظار میرود نیروی کار دارای ۴۰ سال یا بیشتر در چرخه اشتغال باقی بماند: هلند با سقف (۴۴ سال)، سوئد (۴۳.۳ سال)، دانمارک (۴۲.۶ سال)، استونی (۴۱.۵ سال)، ایرلند (۴۰.۷ سال)، آلمان (۴۰.۲ سال) و فنلاند با (۴۰.۱ سال) کشورهای این فهرست را تشکیل میدهند.
در نقطه مقابل این جدول، رومانی با (۳۲.۷ سال)، ایتالیا (۳۳ سال) و بلغارستان با (۳۴.۶ سال) کوتاهترین طول دوره فعالیت شغلی را به طور متوسط دارند.
تفاوت یک مرد هلندی با یک زن ایتالیایی چیست؟
در عین حال، شکاف جنسیتی قابل توجهی میان زنان و مردان اتحادیه وجود دارد؛ به نحوی که انتظار میرود مردان (۳۹.۵ سال) به طور متوسط حدود چهار سال بیشتر از زنان (۳۵.۴ سال) کار کنند.
مردان در هلند (۴۵.۹ سال)، سوئد و دانمارک (هر دو ۴۴.۵ سال) و همچنین ایرلند (۴۳.۴ سال) طولانیترین دوره کاری را دارند.
به گزارش یورواستات، کوتاهترین دوره فعالیت شغلی مورد انتظار برای مردان در بلغارستان ۳۵.۹ سال، رومانی ۳۶.۰ سال و کرواسی ۳۶.۳ سال ثبت شده است.
در مقابل، زنان طولانیترین دوره کاری را در سوئد (۴۲.۳ سال)، هلند (۴۱.۹ سال) و استونی (۴۱.۸ سال) میگذرانند، اما کوتاهترین طول دوره فعالیت شغلی در اتحادیه اروپا متعلق به زنان ایتالیا (۲۸.۴ سال)، رومانی (۲۹.۱ سال) و یونان (۳۱.۸ سال) است.
یورواستات خاطرنشان میکند که این ارقام بازتابدهنده سن قانونی بازنشستگی، اهداف سیاستگذاریها یا هیچ معیار دستوری دیگری مبنی بر طول دوره کاری نیست؛ بلکه این آمارها صرفا الگوهای مشاهدهشده از میزان مشارکت در بازار کار را توصیف میکنند.
با این وجود، این واقعیت نیز کتمانناپذیر است که کشورهای اروپایی به طور همهجانبه با فشارهای جمعیتی، به ویژه افزایش امید به زندگی و کاهش نرخ زاد و ولد، دستوپنجه نرم میکنند.
در برابر این واقعیت، دولتها هر چه بیشتر به سراغ اقدامهای غیرمحبوبی مانند افزایش سن بازنشستگی، محدود کردن امکان بازنشستگی زودهنگام و بالا بردن سهم پرداختی به صندوقهای بازنشستگی میروند تا فشار بر نظامهای رفاهی و بهداشتی خود را کاهش دهند.