جام جهانی ۲۰۲۶ که به میزبانی مشترک آمریکا، مکزیک و کانادا برگزار میشود، از همان ابتدا با موجی از انتقادها به دلیل قیمت بالای بلیتها روبهرو شده است؛ قیمتهایی که از آنها به عنوان گرانترین بلیتهای تاریخ نزدیک به یک قرن برگزاری این مسابقات یاد میشود.
بر اساس گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، قیمت بلیتهای مرحله گروهی از ۱۴۰ دلار آغاز شده است. در همین حال، بلیتهای دسته یک فینال جام جهانی که ۱۹ ژوئیه در نیوجرسی برگزار میشود، ابتدا با قیمت ۸ هزار و ۶۸۰ دلار عرضه شدند، سپس در ماه آوریل به ۱۰ هزار و ۹۹۰ دلار رسیدند و در ماه مه به رقم خیرهکننده ۳۲ هزار و ۹۷۰ دلار افزایش یافتند.
برای نخستین بار در تاریخ جام جهانی، فیفا از سیستم «قیمتگذاری پویا» استفاده کرده است؛ سیستمی که در آن قیمت بلیتها بر اساس میزان تقاضا تغییر میکند. این روش از سال ۲۰۰۹ وارد بازار ورزش آمریکا شده و اکنون در بسیاری از رویدادهای ورزشی این کشور رایج است.
نتیجه این سیاست، افزایش چشمگیر قیمت بلیتهای جام جهانی نسبت به دورههای گذشته بوده است.
برای مقایسه، بلیت دسته یک فینال جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه حدود هزار و ۱۰۰ دلار قیمت داشت. چهار سال بعد در قطر، همین نوع بلیت هزار و ۶۰۷ دلار فروخته شد. در مقابل، قیمت بلیت فینال یورو ۲۰۲۴ در برلین از ۹۵ یورو آغاز میشد و گرانترین صندلیها دو هزار یورو قیمت داشتند.
فیفا پس از افزایش انتقادها اعلام کرد ۱۳۰ هزار بلیت ۶۰ دلاری را از طریق فدراسیونهای ملی در اختیار هواداران عادی قرار داده است.
آیا مقایسه با ورزش آمریکا درست است؟
جانی اینفانتینو، رئيس فیفا در پاسخ به انتقادها گفته است که این سازمان پیش از آغاز فروش بلیتها با «بهترین کارشناسان و وکلا» مشورت کرده و از سیاست قیمتگذاری خود دفاع میکند.
او استدلال کرده که قیمت بلیتها متناسب با شرایط بازار آمریکا تعیین شده و تقاضای بسیار بالا برای این مسابقات باعث افزایش قیمتها شده است.
اینفانتینو در ماه ژوئن گفت میانگین قیمت بلیتهای جام جهانی کمتر از ۵۰۰ دلار است و این رقم با قیمت بلیت مسابقات حذفی لیگهای حرفهای آمریکا قابل مقایسه است. او همچنین گفت از اینکه برخی بلیتها در بازار دست دوم با قیمتهایی تا دو میلیون دلار آگهی شدهاند، نگران نیست.
اما بررسی آسوشیتدپرس نشان میدهد این مقایسه چندان دقیق نیست.
قیمت بلیت مسابقات فینال لیگ بیسبال آمریکا در سالهای اخیر به طور متوسط بین ۳۵۰ تا ۴۰۰ دلار بوده است. بلیت مرحله نخست پلیآف لیگ فوتبال آمریکایی حدود ۲۳۰ دلار، بازیهای مرحله بعدی حدود ۳۲۰ دلار و فینال کنفرانسها حدود ۴۵۰ دلار قیمت داشتهاند. حتی میانگین قیمت بلیت سوپربول نیز حدود ۳ هزار و ۳۰۰ دلار بوده است.
در مقابل، ارزانترین بلیت موجود برای فینال جام جهانی در بازار بازفروش فیفا حدود ۹ هزار و ۸۰۵ دلار قیمت دارد.
تردید کارشناسان درباره استدلال فیفا
سایمون چادویک، استاد اقتصاد ورزش در مدرسه کسبوکار املیون فرانسه، در گفتوگو با یورونیوز میگوید مقایسه جام جهانی با پلیآف لیگهای حرفهای آمریکا «تا حدی گمراهکننده» است.
او توضیح میدهد: «جام جهانی یک تورنمنت ۴۸ تیمی است که طی پنج هفته برگزار میشود، در حالی که پلیآف لیگهای آمریکا ساختار و مخاطبان کاملا متفاوتی دارند.»
به گفته او، مهمترین تفاوت این است که در جام جهانی کشورها با یکدیگر رقابت میکنند، اما در لیگهای حرفهای آمریکا رقابت میان باشگاهها و شهرها است.
چادویک همچنین میگوید هواداران جام جهانی از طیفهای بسیار متنوعتری نسبت به مخاطبان ورزش حرفهای آمریکا تشکیل شدهاند و بسیاری از آنها از نظر اقتصادی توان مالی کمتری دارند.
او همچنین ادعای فیفا درباره میانگین قیمت کمتر از ۵۰۰ دلار را زیر سوال برده و گفته است تا زمانی که فروش بلیتها به پایان نرسد، نمیتوان میانگین واقعی را محاسبه کرد؛ زیرا قیمتها به طور مداوم در حال تغییر هستند.
آیا قیمتهای بالا جلوی بازار سیاه را میگیرد؟
اینفانتینو استدلال دیگری نیز مطرح کرده است. او میگوید اگر فیفا بلیتها را ارزانتر میفروخت، دلالان آنها را خریداری و با قیمتهای بسیار بالاتر در بازار سیاه عرضه میکردند.
او گفته است: «در آمریکا بازفروش بلیت قانونی است. اگر بلیتها را خیلی ارزان بفروشید، بعدا با قیمتهای بسیار بالاتر فروخته میشوند.»
اما گروههای مدافع حقوق مصرفکنندگان این استدلال را قبول ندارند.
اولیویا براون، از گروه اروپایی حمایت از مصرفکنندگان «یوروکانسومرز»، میگوید قیمتهای بالا مانع دلالی نشدهاند و همچنان بلیتهایی با قیمتهای نجومی در بازار بازفروش عرضه میشوند.
او میگوید: «میبینیم که برخی بلیتها با قیمت بیش از دو میلیون یورو آگهی شدهاند. افراد واسطه زیادی از این بازفروشها سود میبرند. بنابراین نسبت به ادعای فیفا که میگوید این پول به ورزش بازمیگردد، تردید داریم.»
به گفته براون، فیفا از هر معامله بازفروش بلیت، ۱۵ درصد از خریدار و ۱۵ درصد از فروشنده کارمزد دریافت میکند؛ یعنی در مجموع ۳۰ درصد از هر معامله دوباره به حساب فیفا بازمیگردد.
او معتقد است فیفا میتوانست سقفی برای قیمت بازفروش تعیین کند تا بلیتها فقط به قیمت اصلی فروخته شوند، اما چنین اقدامی انجام نشده است.
با این حال، برخی تحلیلگران از موضع فیفا حمایت کردهاند.
هنری بوشنل، خبرنگار فوتبال در نشریه «اتلتیک»، نوشته است حتی اگر فیفا بلیتها را با قیمتهای مشابه جامهای جهانی گذشته عرضه میکرد، بخش بزرگی از آنها در بازار آزاد آمریکا با قیمتهای بسیار بالاتری فروخته میشد.
به اعتقاد او، اشتباه اصلی فیفا نه بالا بودن قیمتها، بلکه این بوده که تعداد بیشتری بلیت ارزانقیمت برای هواداران وفادار فوتبال کنار نگذاشته است.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
فیفا تاکنون به درخواست یورونیوز برای اظهار نظر درباره این انتقادها پاسخ نداده است.