تیم ملی ژاپن در جریان یکی از آخرین دیدارهای تدارکاتی خود پیش از آغاز رقابتهای جام جهانی ۲۰۲۶ موفق شد در ورزشگاه ملی توکیو با نتیجه ۱-۰ تیم ملی ایسلند را شکست دهد. قوانین و مقررات جدید فیفا در جام جهانی کدامها هستند؟
اما آنچه این مسابقه را به تیتر اول رسانههای ورزشی جهان تبدیل کرد، نه نتیجه بازی بلکه اجرای دقیق یکی از قوانین جدید و جنجالی فیفا یعنی «قانون ۱۰ ثانیه» در تعویضها بود که مستقیماً روی سرنوشت این دیدار تأثیر گذاشت.
آگهی
آگهی
قانون ۱۰ ثانیه چیست؟
در راستای افزایش سرعت بازی، حفظ ریتم مسابقه و جلوگیری از اتلاف وقت که یکی از تاکتیکهای رایج تیمها در دقایق پایانی است، هیئت بینالمللی فوتبال (IFAB) مجموعه قوانین جدیدی را برای اجرا در جام جهانی ۲۰۲۶ تصویب کرده است.
بر اساس قانون مربوط به تعویضها: بازیکنی که قرار است تعویض شود، از لحظه بالا رفتن تابلوی تعویض توسط داور چهارم، تنها ۱۰ ثانیه فرصت دارد تا از نزدیکترین خط، زمین بازی را ترک کند. چنانچه خروج بازیکن بیش از ۱۰ ثانیه طول بکشد، بازیکن جانشین اجازه ورود فوری به زمین را نخواهد داشت.
در این حالت، بازیکن تازهنفس باید در کنار زمین منتظر بماند و تنها در اولین توقف بازی پس از گذشت حداقل یک دقیقه اجازه ورود پیدا میکند. در این بازه زمانی که برای جریمه نقض قانون جدید در نظرگرفته شده، تیم متخلف باید با یک بازیکن کمتر (۱۰ نفره) به بازی ادامه دهد.
در این میان اما استثنائاتی محدود مانند مصدومیت جدی دروازهبان یا برخی مسائل امنیتی برای چشمپوشی از اجرای این قانون در نظر گرفته شده است.
در دیدار ژاپن و ایسلند چه گذشت؟
این قانون جدید در دیدار تدارکاتی یکشنبه شب ژاپن و ایسلند در ورزشگاه شهر توکیو برای نخستین بار به شکلی کاملا سختگیرانه اجرا شد و تیم ملی ایسلند را به اولین قربانی بزرگ خود تبدیل کرد.
در حالی که نتیجه مسابقه دو تیم تا دقایق پایانی بدون گل مساوی بود، کادر فنی ایسلند در دقیقه ۸۵ تصمیم به انجام تعویض گرفت تا ایساک توروالدسون به جای کریستین هلیانسون وارد زمین شود. اما هلیانسون در خروج از زمین تعلل کرد و قدمزدنهای او باعث شد تا خروجش بیش از زمان مقرر طول بکشد.
داور مسابقه با استناد به قانون جدید، مانع از ورود توروالدسون به زمین شد و او را کنار خط نگه داشت. به این ترتیب، تیم ملی ایسلند مجبور شد تا در یکی از حساسترین دقایق بازی، با ۱۰ بازیکن به کار خود ادامه دهد.
تاوان سنگین برای ایسلند
ژاپن که به سرعت متوجه برتری عددی خود در زمین شده بود، فشار را افزایش داد. درست در همان یک دقیقهای که ایسلند ۱۰ نفره بازی میکرد کوکی اوگاوا، مهاجم تیم ملی ژاپن از فضای به وجود آمده در خط دفاعی حریف نهایت استفاده را برد. او در دقیقه ۸۷ روی ارسال دقیق یوکیناری سوگاوارا از جناح راست، با یک ضربه سر دروازه ایسلند را باز کرد تا ساموراییها پیروز این دیدار شوند.
این اتفاق به وضوح نشان داد که تیمها در جام جهانی پیشرو دیگر نمیتوانند از تعویضها به عنوان ابزاری برای کشتن زمان استفاده کنند و هرگونه تعلل میتواند بهای سنگینی مانند دریافت گل در پی داشته باشد.
بسته کامل قوانین جدید فیفا برای جام جهانی ۲۰۲۶
قانون ۱۰ ثانیه تنها تغییر بزرگ فوتبال نیست. فیفا و هیئت بینالمللی فوتبال با هدف افزایش سرعت بازی، جلوگیری از اتلاف وقت و کاهش تنشها، قوانین دیگری را نیز برای اجرا در این تورنمنت بزرگ به اجرا گذاشتهاند که در زیر به طور خلاصه آمده است:
ضربالاجل ۵ ثانیهای برای اوت و ضربه دروازه
شروع مجدد بازی دیگر نمیتواند کشدار و طولانی باشد. بازیکنان برای پرتاب اوت یا زدن ضربه دروازه (شروع مجدد از ۶ قدم) تنها ۵ ثانیه زمان دارند. تعلل بیش از این زمان جریمههای سنگینی دارد:
- تعلل در پرتاب اوت: مالکیت توپ بلافاصله به تیم حریف واگذار میشود.
- تعلل در ضربه دروازه: داور مسابقه یک ضربه کرنر به سود تیم حریف اعلام خواهد کرد!
ممنوعیت پوشاندن دهان با دست (کارت قرمز مستقیم)
یکی از عجیبترین و جنجالیترین قوانین جدید، مربوط به رفتارهای انضباطی است. بازیکنانی که در جریان درگیریها، بحث با داور یا کریخوانی با بازیکن حریف، دهان خود را با دست یا پیراهن میپوشانند تا لبخوانی نشوند، بلافاصله با کارت قرمز مستقیم مواجه و از زمین اخراج خواهند شد.
قانون مصدومیت دروازهبان و ممنوعیت جلسات تاکتیکی
پیش از این، ترفند رایجی وجود داشت که با زمین خوردن و شبیه سازی مصدومیت از سوی دروازهبان، بقیه بازیکنان به کنار خط میرفتند تا از سرمربی دستورات تاکتیکی بگیرند. طبق قانون جدید، در صورت مصدومیت و مداوای دروازهبان، تمام بازیکنان باید در همان موقعیتی که روی زمین دارند ثابت بمانند و حق نزدیک شدن به خط طولی و کادر فنی را ندارند.
قانون خروج اجباری بازیکنان مداوا شده
هر بازیکنی (به جز دروازهبان) که درون زمین مسابقه مورد مداوای پزشکی قرار بگیرد، باید برای ادامه بازی زمین را ترک کند. این بازیکن حداقل تا یک دقیقه حق بازگشت به زمین را ندارد؛ مگر اینکه خطایی که روی او انجام شده، با کارت زرد یا قرمز داور جریمه شده باشد.
فقط کاپیتان؛ ممنوعیت هجوم به سمت داور
برای پایان دادن به صحنههای زشت هجوم دستهجمعی بازیکنان به سمت داور، از این پس تنها کاپیتان تیم حق دارد برای گفتگو، اعتراض یا شفافسازی تصمیمات با داور صحبت کند. هر بازیکن دیگری که به داور نزدیک شود یا به تصمیم او اعتراض کند، بدون معطلی با کارت زرد جریمه میشود.
گسترش چشمگیر اختیارات VAR
سیستم کمکداور ویدئویی در جام جهانی ۲۰۲۶ نقش بسیار پررنگتری خواهد داشت. بر اساس پروتکل جدید، VAR اکنون میتواند در موارد زیر نیز دخالت کند:
- بررسی و اصلاح اشتباهات مربوط به کارت زرد دوم (که منجر به اخراج میشود).
- اصلاح اشتباهات فاحش داور در اعلام ضربه کرنر یا ضربه دروازه.
- همچنین به پیشنهاد پیرلوئیجی کولینا، رئیس کمیته داوران فیفا VAR مأموریت دارد تا خطاهای پنهان در محوطه جریمه را که پیش از زدن ضربه کرنر و در مرحله یارگیری رخ میدهد، به دقت زیر نظر بگیرد.