بروکسل پس از هشدار ۱۱ کشور اروپایی به رهبری سوئد درباره تکهتکه شدن نظام صدور ویزا برای شهروندان روسیه، وعده اقدام داده؛ فرانسه، ایتالیا و اسپانیا زیر ذرهبین هستند.
کمیسیون اروپا روز جمعه متعهد شد صدور ویزا برای شهروندان روس را سختتر کند؛ اقدامی که در بحبوحه واکنشهای سیاسی علیه فرانسه، ایتالیا و اسپانیا صورت میگیرد؛ کشورهایی که هر سال همچنان از صدها هزار گردشگر روس استقبال میکنند.
این پیشنهاد که قرار است سال آینده ارائه شود و در نتیجه فصل تابستان پیشرو را تحت تاثیر قرار نخواهد داد، دامنه محدودی خواهد داشت، زیرا صدور ویزا همچنان بر عهده هر یک از کشورهای عضو است و بروکسل تنها نظارت فراکشوری اعمال میکند.
مارکوس لامرت، سخنگوی کمیسیون در امور مهاجرت، بعدازظهر جمعه گفت: «ما پیشنهاد خواهیم کرد تدابیر محدودکننده هدفمند در زمینه ویزا معرفی شود تا بیش از پیش با خطرهای امنیتی ناشی از اقدامات خصمانه کشورهای ثالث مقابله شود.»
او افزود: «این اقدام بخشی از بازنگری مقررات ویزا در سال آینده است.»
کمیسیون از ارائه جزئیات بیشتر خودداری کرد.
این اظهارات در پاسخ به یک نامه شدیداللحن مطرح شد که اوایل همین هفته از سوی ائتلافی متشکل از ۱۱ کشور اروپایی، از جمله جمهوری چک، دانمارک، فنلاند، استونی، ایسلند، لتونی، لیتوانی، هلند، نروژ، لهستان و سوئد، برای کمیسیون فرستاده شد.
ایسلند و نروژ عضو اتحادیه اروپا نیستند اما به منطقه شنگن بدون کنترل گذرنامه تعلق دارند.
این فراخوان مشترک به ابتکار سوئد، کاربرد ناهمگون دستورالعملهایی را محکوم میکند که در ماههای نخست جنگ روسیه علیه اوکراین برای پایین آوردن اولویت درخواستهای شهروندان روس برای سفرهای غیرضروری و تمرکز بیشتر بر خطرهای مرزی و امنیتی وضع شده بود. در سال ۲۰۲۵، ویزاهای چندبار ورود کنار گذاشته شد و جای خود را به ویزاهای یکبار ورود داد.
در این نامه آمده است: «اجرای ناهمگون این دستورالعملها در کشورهای عضو بسیار جای بحث دارد، زیرا نه همبستگی را تامین میکند و نه انسجام را.»
در ادامه این نامه تاکید شده است: «چندپارگی، اهرم فشار ما را تضعیف میکند، اعتماد عمومی را از بین میبرد و در مقطعی که به شفافیت و قاطعیت نیاز است، خطر ارسال پیامهای متناقض را در پی دارد.»
این نامه سپس از کمیسیون میخواهد هر چه زودتر تدابیر «محدودکننده و الزام آور» جدیدی در حوزه ویزا ارائه کند تا اجرای دستورالعملهای سال ۲۰۲۲ بهبود یابد و آمارهای منظم درباره صدور ویزا برای شهروندان روس منتشر شود.
بازوی اجرایی اتحادیه اروپا روز جمعه کوشید از عملکرد خود دفاع کند و یادآور شد که شمار ویزاهای شنگن صادرشده برای شهروندان روس از میانگین سالانه حدود چهار میلیون پیش از تهاجم تمامعیار، در سال ۲۰۲۵ به حدود نیم میلیون کاهش یافته است.
لامرت گفت: «محدود کردن صدور ویزا برای شهروندان روس از همان آغاز حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ از اولویتهای اصلی کمیسیون بوده است. ما اقداماتی بیسابقه انجام دادهایم و به این کار ادامه خواهیم داد.»
با این حال سه کشور گردشگرپذیر در این بلوک از بقیه متمایز هستند.
فرانسه در سال ۲۰۲۵ بیشترین تعداد ویزا را برای شهروندان روس صادر کرد، در مجموع اندکی کمتر از ۱۸۰ هزار مورد؛ رقمی که نسبت به ۲۰۲۴ افزایش قابلتوجهی داشت. ایتالیا با اندکی کمتر از ۱۶۰ هزار ویزا در جایگاه دوم قرار گرفت، هرچند این رقم نسبت به سال پیش از آن اندکی کاهش یافته بود. اسپانیا با اندکی کمتر از ۱۰۰ هزار ویزا در رتبه سوم قرار گرفت و این رقم در مقایسه سالانه تقریبا ثابت ماند.
نامه ۱۱ کشور اروپایی به طور تلویحی این سه کشور را مورد انتقاد قرار میدهد.
در این سند آمده است: «دیدن این که شمار روزافزونی از گردشگران روس از سفرهای تفریحی به سواحل و تفریحگاههای اروپایی لذت میبرند، در حالی که موشکها و پهپادها همچنان غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی در اوکراین را هدف قرار میدهند، به شدت نگرانکننده بوده است.»
مخالفان ابتکار سوئد میگویند این ارقام ویزا تنها بازتاب آن است که کشورهای بزرگتر معمولا نسبت به کشورهای کوچکتر درخواستهای بیشتری دریافت و پردازش میکنند. آنها همچنین این ادعا را رد میکنند که مجوزهای سفر اقدام جمعی اتحادیه اروپا علیه مسکو را تضعیف میکند، زیرا روسهایی که مسئول جنگ هستند پیشتر تحت تحریم قرار گرفتهاند.