کارمندان کشورهای بالکان و مدیترانه بیش از دیگر اروپاییها احتمال دارد که در آخر هفتهها شیفت کاری داشته باشند. کدام کشورها هفته کاری چهار روزه را آزمایش کردهاند؟
صدها هزار نفر در سراسر اروپا نمیتوانند آخر هفته را بهعنوان زمان استراحت در نظر بگیرند. بر اساس تازهترین دادههای یورواستات، بیش از یک نفر از هر پنج کارگر در اروپا یعنی ۲۱.۳ درصد، بهطور منظم در روزهای شنبه و یکشنبه کار میکنند.
آگهی
آگهی
در برخی کشورهای اروپایی بهویژه در کشورهای بالکان و حوزه مدیترانه، این میانگین بسیار بالاتر است.
در یونان، ۴۱ درصد از کارمندان و افراد خوداشتغال در آخر هفتهها مشغول به کار هستند، و پس از آن، بوسنی و هرزگوین با ۳۳ درصد و مالت، قبرس و مقدونیه شمالی با ۳۲ درصد قرار دارند.
در مقابل، کشورهای شمال و شرق اروپا نرخهای بسیار پایینتری دارند. در لیتوانی تنها ۴ درصد از کارکنان در آخر هفتهها کار میکنند، و این رقم در مجارستان به ۷ درصد و در لهستان به ۷.۵ درصد میرسد.
شاید تعجبآور نباشد که صاحبان کسبوکارها نسبت به کارمندان تعطیلات آخر هفته کمتری دارند، بهگونهای که ۴۶ درصد از آنها مجبورند در آخر هفتهها کار کنند، اما این رقم برای کارمندان ۱۸.۵ درصد است.
اگر فقط کارمندان را در نظر بگیریم، یونان، قبرس و مقدونیه شمالی همچنان با نرخهای بالای ۳۰ درصد در صدر قرار دارند و پس از آنها سوئیس و مالت با حدود ۲۹ درصد قرار میگیرند.
در میان افراد خوداشتغال و کارفرمایان، یونان بار دیگر با رقم شگفتانگیز ۷۵ درصد، بالاترین نرخ را دارد. در رتبههای بعدی بلژیک با ۶۶ درصد و فرانسه با ۶۰ درصد قرار دارند.
البته کار کردن مداوم در آخر هفتهها لزوما به معنای ساعات کاری بیشتر نیست، اما در مورد یونانیها، دادههای یورواستات نشان میدهد که آنها بیش از دیگر شهروندان اروپایی کار میکنند.
در کدام شغلها احتمال کار در آخر هفتهها بیشتر است؟
شیفتهای کاری تا حد زیادی به نوع شغل و بخشهای آن بستگی دارند.
برای مثال، تقریباً نیمی از کارکنان بخش خدمات و فروش (۴۷.۶ درصد) بهطور منظم در آخر هفتهها کار میکنند، وضعیتی که برای کارکنان بخش کشاورزی، جنگلداری و ماهیگیری (۴۷.۲ درصد) نیز صادق است.
البته این موضوع برای بسیاری از افراد شاغل در کارهای غیرتخصصی و ساده (۲۵.۷ درصد) عادی است.
کدام کشورها هفته کاری چهارروزه را آزمایش کردهاند؟
بهنظر میرسد روند فعلی در اروپا بیشتر به سمت کوتاه کردن هفته کاری است تا افزایش آن.
آخرین کشوری که این ایده را آزمایش کرده، لهستان است، کشوری با اقتصاد در حال رشد سریع که همزمان با مشکل فرسودگی شغلی نیز روبهرو بوده است.
در تابستان ۲۰۲۵، لهستان یک طرح آزمایشی را آغاز کرد که هدف آن، کاهش ساعت کاری در هفته از ۳۹ ساعت به ۳۵ ساعت، و البته بدون تغییر حقوق بود.
کارمندان شاغل در این کشور میتوانستند از میان سه گزینه «کار روزانه به مدت شش ساعت»، «داشتن آخر هفته سهروزه»، یا «دریافت روزهای مرخصی بیشتر»، یکی را انتخاب کنند.
این طرح آزمایشی که توسط وزارت کار لهستان در ۹۰ محل کار دولتی و خصوصی و با مشارکت ۵۰۰۰ کارمند اجرا شد، قرار است در سال ۲۰۲۷ ارزیابی شود.
بر اساس تصمیم دولت لهستان، به هر محل کاری که در این طرح آزمایشی شرکت داشت تا سقف ۲۱۰ هزار یورو پرداخت شد تا هزینههای احتمالی ناشی از اختلال در برنامهریزی شیفتها بهدلیل کاهش ساعات کاری را پوشش دهند.
بریتانیا، آلمان، پرتغال، ایسلند، فرانسه و اسپانیا، دیگر کشورهای اروپایی هستند که هفته کاری چهارروزه را آزمایش کردهاند.