رباتهای مبتنی بر هوش مصنوعی همین حالا هم در انبار شرکتهای تجارت الکترونیک کالاها را همانند انسانها بستهبندی میکنند، برمیدارند و مرتب میکنند؛ با این تفاوت که سریعتر، کارآمدتر و دقیقتر از انسانها عمل میکنند.
رباتهای مبتنی بر هوش مصنوعی که در حال حاضر در انبار یک شرکت تجارت الکترونیک در نزدیکی برلین فعال هستند، بهگونهای طراحی شدهاند که بیش از ۶۰۰ واحد را در هر ساعت جابجا کنند. رباتها قادرند بهطور خودکار ماهیت، اندازه، شکل، وزن و بستهبندی هر کالا را شناسایی کرده و جابجایی آن را به شکل بهینه انجام دهند.
نیتین آنام، مدیر عملیاتهای شرکت لجستیک CEVA، توضیح میدهد: «رباتها بهصورت شبانهروزی کار میکنند. رباتها در مقایسه با انسانها به استراحت نیاز ندارند. آنها میتوانند به کارشان ادامه دهند و اساساً بهطور یکنواخت آن را انجام میدهند. لزوماً جایگزینی انسانها با اتوماسیون مطرح نیست. بیشتر این موضوع مطرح است که چگونه میتوان حجم بیشتری را با هزینه کمتر تولید کرد و کارآمدتر بود.»
کلاوس لیشتنفلد، مدیر لجستیک اتحادیه اروپا در خردهفروشی آنلاین پوشاکی که از این مرکز توزیع بهعنوان هاب اصلی خود در اروپا استفاده میکند معتقد است که بدون این راهحلهای مبتنی بر هوش مصنوعی، مدلهای کسبوکار تجارت الکترونیک دیگر پایدار نیستند.
او میگوید: «کسبوکار تجارت الکترونیک ما بسیار پرنوسان است. این موضوع، برنامهریزی مناسب برای کارکنان را بسیار دشوار میکند. مزیت رباتها این است که همیشه در دسترس هستند و میتوانند به راحتی به ما کمک کنند که از پس افزایش ناگهانی حجم کارها بربیاییم.»
این راهحل رباتیک توسط استارتاپی ۱۴۰ کارمند در ورشو، پایتخت لهستان، طراحی و آزمایش شده است. مهندسان این استارتاپ راهحلهای هوش مصنوعی مبتنی بر رایانش ابری را توسعه دادهاند که به رباتها کمک میکند هر بار که چیزی را برمیدارند، از آن چیزی بیاموزند.
ایوا ماچوش، مدیر مهندسی نرمافزار و تجربه کاربری Nomagic در این باره توضیح میدهد: «وقتی ربات در حال کار است، ما همهٔ سنجهها، همهٔ خوانشهای انجامشده توسط تمام حسگرها و تصاویر هر یک از محفظههایی را که ربات میبیند جمعآوری میکنیم. از این دادهها برای آموزش مدل یادگیری ماشین استفاده میکنیم و آن را بیشتر تنظیم میکنیم. رباتها میتوانند خود را با اشیاء جدیدی که برای اولین بار میبینند و در اشکال، اندازهها و انواع مختلف هستند، وفق دهند.»
یکی از چالشهای فناوری، توسعهٔ چنگکهای ایدهآل است؛ «دستهای رباتیک» که با طیف گستردهای از اقلام و بستهبندیها، از بستهبندیهای پلاستیکی گرفته تا جعبههای کفش، سروکار دارند. ماتئوش کارولاک، طراح مکاترونیک، توضیح میدهد: «فرض کنیم در جعبه کفش، کف جعبهٔ کفش و کالای داخل آن را داریم. در این مثال، صرف برداشتن در جعبه کفش موفقیت به حساب نمیآید. باید کل این قلم را بردارید و مطمئن شوید که بدون جدا شدن کنار هم باقی میماند.»
Nomagic گزارش داده است که در چند سال اخیر، اندازهٔ کسبوکار و تعداد مشتریان خود، از جمله تعداد خردهفروشان بزرگ، را سه برابر کرده است. در سال ۲۰۲۵، این استارتاپ اعلام کرد که سرمایهای به میزان حدود ۵۰ میلیون یورو برای پیشبرد نوآوری مبتنی بر هوش مصنوعی در حوزهٔ رباتیک جذب کرده است. هم توسعهدهندگان و هم کاربران نهایی ادعا میکنند که بر تأثیر اجتماعی این توسعهٔ تمامعیار مبتنی بر هوش مصنوعی در حوزهٔ لجستیک تجارت الکترونیک نظارت دارند.
کاتسپر نوویتسکی، مدیرعامل Nomagic، میگوید: «رباتها هنوز به کمی نگهداری نیاز دارند. ما با مشتریان خود در زمینهٔ آموزش کارکنانشان همکاری میکنیم. و در مواردی شاهد بودهایم که کارکنان به کار در محیطی پیشرفتهتر و با فناوری بالاتر که آنها را از انجام کارهای بسیار دستی متعدد بینیاز میکند افتخار میکنند.»
لیشتنفلد افزود: «انبار بدون انسان غیرممکن است. کارایی نخواهد داشت. پس همیشه کارکنان انسانی وجود خواهند داشت که در انبار کار کنند. ما لزوماً انسان را با ماشین جایگزین نمیکنیم. دغدغهٔ ما بیشتر ایجاد هماهنگی و حرکت رو به جلو است.»