بیشتر جزایر کوچک ناچارند زبالههای خود را در محل دفن زباله خاک کنند، اما تیلس در یونان راه دیگری یافته است. یورونیوز از این نخستین جزیره بدون زباله بازدید کرده تا ببیند سیستم چگونه کار میکند و آیا قابل تکرار است.
تیلس، جزیرهای کوچک در یونان، تا چندی پیش زبالههای خود را روی دامنهای خاک میکرد. محل دفن زباله مدام بزرگتر میشد و باد پلاستیکها را در سواحل پاییندست پراکنده میکرد.
این معضل برای جزایر کوچک آشناست. ساکنان و گردشگران زباله تولید میکنند اما انتقال آن برای بازیافت به جایی دیگر معمولا صرفه اقتصادی ندارد. به همین دلیل بیشتر جزیرهها تکهای از زمین محدود خود را قربانی میکنند و مشکل را همانجا دفن میکنند؛ دور از چشم و دور از ذهن.
چند سال پیش تیلس راه دیگری را امتحان کرد. این جزیره با همکاری شرکت یونانی اقتصاد چرخشی «پولیگرین» و با پشتیبانی منطقه اژه جنوبی، سطلهای زباله خیابانی را به طور کامل جمعآوری کرد و به جای آن سیستم جمعآوری درببهدرب راه انداخت. به هر خانه و محل کسب کیسههای جداگانه برای مواد قابلبازیافت و زبالههای آلی داده شد که هرکدام با کد QR برچسبگذاری شده بود.
در نتیجه تیلس اکنون نخستین جزیره جهان است که گواهی «شهرهای بدون زباله» را دریافت کرده است؛ با نرخ بازیافت و کمپوست نزدیک به ۹۰ درصد، رقمی بسیار بالاتر از میانگین ملی یونان و متوسط اتحادیه اروپا.
این سیستم چگونه کار میکند
همه زبالههای جمعآوریشده از خانهها و کسبوکارها به «مرکز نوآوری چرخشی» منتقل میشود؛ مرکزی که روی محل سابق دفن زباله ساخته شده است.
اسپایروس کاستاناکیس، مدیر پروژه، به یورونیوز میگوید: «این جزیره زباله تولید میکند اما هیچچیز را دفن نمیکند. سالانه ۳۳۰ تن زباله تولید میشود؛ ۶۰ درصد آن قابلبازیافت، ۳۰ درصد آن آلی و ۱۰ درصد باقیمانده به عنوان سوخت به کارخانههای سیمان میرود.»
زبالههای آلی به کود کمپوست تبدیل و به صورت رایگان در اختیار کشاورزان محلی قرار میگیرد. زبالههای غیرقابلبازیافت به سوخت جایگزین تبدیل میشود. بقیه مواد در ۱۵ دسته جدا، فشرده و به عنوان ماده خام با ارزش اقتصادی به سرزمین اصلی ارسال میشود. استاتیس کونتوس، دبیرکل تیلس، میگوید: «این دیگر زباله نیست، ماده خام است. هرچیز یک زندگی دوم پیدا میکند.»
این سیستم فقط زمانی کار میکند که ساکنان در خانه زبالهها را درست تفکیک کنند و رسیدن به این نقطه تلاش زیادی میخواست. ماریا کاما، شهردار تیلس، به یورونیوز میگوید: «ابتدا به مدرسهها رفتیم و بچهها را قانع کردیم. بچهها پیام را به والدین خود منتقل کردند و از آنجا کمکم در سراسر جزیره گسترش یافت.»
پروژه «Just Go Zero Tilos» آماده گسترش است. مقامهای منطقهای قصد دارند این الگو را به کار گیرند تا جزایر کوچک بیشتری در سراسر یونان دفن زبالههای خود را متوقف کنند و به شکل درست با آنها برخورد کنند.