بیشتر جزایر کوچک ناچارند زبالههای خود را در محل دفن زباله خاک کنند. جزیره تیلس در یونان راه دیگری پیدا کرده است. یورونیوز از نخستین جزیره بدون زباله جهان بازدید کرده تا ببیند این سیستم چگونه کار میکند و آیا جاهای دیگر میتوانند آن را تکرار کنند.
تیلس، جزیره کوچک یونانی، تا چند سال پیش زباله های خود را در دامنه تپه ای دفن می کرد. محل دفن زباله مدام بزرگتر می شد و باد پلاستیک ها را در سواحل پایین دست پراکنده می کرد.
آگهی
آگهی
این معضل برای جزیره های کوچک کاملا آشناست. ساکنان و گردشگران زباله تولید می کنند اما انتقال آن به جای دیگر برای بازیافت تقریبا هیچگاه از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نیست. به همین دلیل بیشتر جزیره ها بخشی از زمین محدود خود را قربانی می کنند و مشکل را زیر خاک پنهان می کنند؛ از چشم دور، از ذهن دور.
تیلس چند سال پیش راه دیگری را امتحان کرد. این جزیره با همکاری شرکت یونانی پلی گرین، فعال در حوزه اقتصاد چرخشی، و با حمایت منطقه اژه جنوبی، سطل های زباله شهری را به طور کامل جمع کرد و به جای آن سیستم جمع آوری خانه به خانه راه انداخت. هر خانوار و هر واحد تجاری کیسه های جداگانه برای مواد قابل بازیافت و زباله های آلی دریافت کرد که هر کدام با یک کد QR مشخص شده بود.
نتیجه این است که تیلس اکنون نخستین جزیره جهان است که گواهی شهرهای بدون زباله (Zero Waste Cities Certification) را دریافت کرده و نرخ بازیافت و کمپوست آن به حدود ۹۰ درصد می رسد؛ رقمی بسیار بالاتر از میانگین ملی یونان و متوسط اتحادیه اروپا.
این طرح چگونه کار می کند
تمام زباله هایی که از ساکنان و کسب و کارها جمع آوری می شود به مرکز نوآوری چرخشی منتقل می شود؛ مرکزی که بر روی محل قدیمی دفن زباله ساخته شده است.
اسپیروس کاستاناکیس، مدیر پروژه، به یورونیوز گفت: «این جزیره زباله تولید می کند اما هیچ چیز را دفن نمی کند. سالانه ۳۳۰ تن زباله؛ ۶۰ درصد قابل بازیافت، ۳۰ درصد آلی و ۱۰ درصد باقی مانده به عنوان سوخت به کارخانه های سیمان می رود.»
زباله های آلی به کود تبدیل و رایگان در اختیار کشاورزان محلی گذاشته می شود. مواد غیرقابلبازیافت به سوخت جایگزین تبدیل می شود. سایر مواد در ۱۵ دسته تفکیک، فشرده و به عنوان ماده اولیه اقتصادی ارزشمند به سرزمین اصلی ارسال می شود. استاتیس کونتوس، دبیرکل تیلس، می گوید: «این دیگر زباله نیست، ماده اولیه است. همه چیز یک زندگی دوم پیدا می کند.»
این سیستم فقط زمانی کار می کند که ساکنان زباله ها را در خانه درست تفکیک کنند. رسیدن به این نقطه نیازمند تلاش بود. ماریا کاما، شهردار تیلس، به یورونیوز گفت: «اول به مدرسه ها رفتیم و بچه ها را قانع کردیم. بچه ها موضوع را به والدینشان منتقل کردند و از آنجا همه چیز گسترش پیدا کرد.»
پروژه «جاست گو زیرو تیلس» اکنون آماده گسترش است. مقام های منطقه ای برنامه دارند این الگو را توسعه دهند تا جزیره های کوچک بیشتری در سراسر یونان دفن زباله را متوقف کنند و به مدیریت درست آن روی بیاورند.