دولت بریتانیا ماه آینده لایحهای را ارائه خواهد کرد که هدف آن نزدیکتر کردن این کشور به اتحادیه اروپا است. این اقدام در حالی صورت میگیرد که جنگ ایران باعث تیره شدن «روابط ویژه» لندن و واشنگتن شده است.
رفتارهای غیرقابل پیشبینی دونالد ترامپ، رئیس جمهوری ایالات متحده و سخنان تند او خطاب به متحد دیرین آمریکا، به تلاشهای کییر استارمر، نخست وزیر بریتانیا برای نزدیکی دوباره لندن به بروکسل شتاب بخشیده است. این چرخش دیپلماتیک برای تقویت پیوند با با اتحادیه اروپا درست یک دهه پس از آن صورت میگیرد که بریتانیاییها با اختلافی اندک به خروج از این اتحادیه رای دادند.
ایوی اسپینال، مدیر اندیشکده «گروه سیاست خارجی بریتانیا»، به خبرگزاری فرانسه گفت: «ما دولتی داریم که از پیش مشتاق نزدیکی به اتحادیه اروپا بود و وقایع ایران فرصتی را برای تسریع این روند فراهم کرده است.»
قدرتیافتن وزرای بریتانیا برای «تطبیق پویا» با قوانین و بازار واحد اروپا
دولت استارمر در حال آمادهسازی لایحه «بازسازی روابط» با اتحادیه اروپا است که به وزرا این قدرت را میدهد تا استانداردهای بریتانیا را با قوانین بازار واحد اروپا در حین تغییر و تحول، همسو کنند؛ سازوکاری که «تطبیق پویا» نامیده میشود.
به گفته یک مقام دولتی، چارلز سوم، پادشاه بریتانیا روز سیزدهم مه، همزمان با قرائت برنامههای قانونگذاری استارمر برای ماههای آینده، این لایحه را رسما اعلام خواهد کرد.
آقای استارمر از زمان پیروزی حزب کارگر در انتخابات عمومی ۲۰۲۴ و برکناری محافظهکاران، بارها خواستار روابط اقتصادی و امنیتی عمیقتر با اروپا شده است. او روز سهشنبه به راب یتن، نخست وزیر هلند گفت که مشارکت بین بریتانیا و این اتحادیه باید متناسب با چالشهای امروزی باشد.
هشدارهای صندوق بینالمللی پول درباره آسیبپذیری لندن
در حالی که اتحادیه اروپا بزرگترین شریک تجاری بریتانیاست، صندوق بینالمللی پول هشدار داده که بریتانیا بیشترین آسیب اقتصادی را در میان کشورهای پیشرفته از درگیریهای ایران خواهد دید. مقام بریتانیایی مذکور افزود: «قطعا ماجراهای ایران ضرورت این بازسازی روابط را بیشتر کرده است و ما نیاز داریم تابآوری اقتصادی را در سراسر قاره تقویت کنیم.»
خودداری استارمر از مشارکت بریتانیا در حملات اولیه آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه، خشم ترامپ را برانگیخت؛ هرچند او بعدتر به نیروهای آمریکایی اجازه داد از پایگاههای بریتانیا برای «مقاصد دفاعی محدود» استفاده کنند. آقای استارمر که در داخل کشور به دلیل انتصاب جنجالی «پیتر مندلسون» به عنوان سفیر واشنگتن تحت فشار است، بابت ایستادگی در برابر طعنههای دونالد ترامپ مورد تمجید قرار گرفته است.
آقای ترامپ چندی پیش در مصاحبهای با اسکای نیوز تهدید کرد که توافق تجاری با لندن را لغو خواهد کرد؛ توافقی که اثر تعرفههای سنگین او بر بریتانیا را محدود میکرد. «دیوید هنیگ»، کارشناس سیاست تجاری پس از برکسیت، بر این باور است که رفتار غیرقابل اعتماد دونالد ترامپ، چشمانداز همکاری با اروپا را بسیار روشنتر از سیاست تجاری مستقل بریتانیا جلوه داده است.
پشیمانی از برکسیت
دولت استارمر امیدوار است این قانون را حوالی دهمین سالگرد رفراندوم برکسیت (ژوئن ۲۰۱۶) به پارلمان ارایه کند. نمایندگان پارلمان باید تایید کنند که آیا دولت مکانیسمی برای پذیرش قوانین اتحادیه اروپا در حوزههایی که پیشتر توافقنامه امضا شده (مانند صادرات مواد غذایی و گیاهی یا ادغام در بازار برق اروپا) داشته باشد یا خیر.
بریتانیا و اتحادیه اروپا همچنین در تلاشند تا مذاکرات مربوط به «طرح جابهجایی جوانان» را پیش از نشست مشترک در بروکسل که اواخر ژوئن یا اوایل ژوئیه برگزار میشود، به سرانجام برسانند. با این وجود، آقای استارمر همچنان بر موضع خود پافشاری کرده و بازگشت به بازار واحد اروپا یا برقراری دوباره قانون «تردد آزاد اتباع» را نپذیرفته است.
اکثر بریتانیاییها از برکسیت پشیمانند
حزب لیبرال دموکرات از استارمر میخواهد که با مذاکره برای پیوستن به «اتحادیه گمرکی»، پا روی خط قرمزهای قبلی خود بگذارد. در همین راستا، «کالوم میلر»، سخنگوی امور خارجی این حزب، تاکید کرد که بریتانیا باید روی روابط خود با شرکای قابل اعتمادی که منافع و ارزشهای مشترکی با آنها دارد، سرمایهگذاری بیشتری کند.
اما برکسیت همچنان یک موضوع حساس است. حزب راستگرای «اصلاح بریتانیا» به رهبری نایجل فاراژ که در نظرسنجیها پیشتاز است، این قانون را «خیانت» به نتایج رفراندوم خوانده است. با این حال، نظرسنجیها نشان میدهد که اکثر بریتانیاییها از رای به خروج پشیمان هستند. فشار هزینههای زندگی که وزیر دارایی بریتانیا، ترامپ را به دلیل شروع جنگ بدون برنامه خروج مسئول آن میداند، میتواند بر افکار عمومی تاثیر بگذارد. اسپینال بر این باور است که وقتی رابطه با آمریکا دچار شکاف میشود، مخالفت عمومی با نزدیکی به اتحادیه اروپا نیز کاهش مییابد.