رئیس شورای اروپا، مهمترین نهاد حقوق بشری این قاره، در گفتوگو با یورونیوز گفت کشورهای اروپایی باید بودجه و اراده سیاسی لازم برای پیگرد جنایات جنگی روسیه در اوکراین را تامین کنند.
آلن برست، رئیس شورای اروپا، در گفتوگو با یورونیوز گفت کشورهای اروپایی باید برای دادگاه بینالمللی ویژهای که قرار است عاملان جرم تجاوز در اوکراین را تحت تعقیب قرار دهد، حمایت بودجهای فراهم کنند، در حالی که گفتوگوهای صلح به رهبری آمریکا برای دستیابی به توافق همچنان ادامه دارد.
نهاد تحت مدیریت برست که در استراسبورگ مستقر است، ژوئن گذشته با اوکراین توافقنامهای برای ایجاد این دیوان ویژه امضا کرد تا اطمینان حاصل شود مقامهای ارشد کرملین، از جمله ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه، روزی به خاطر حمله تمامعیار و بیدلیل به اوکراین محاکمه شوند.
برست در برنامه 12 Minutes With یورونیوز گفت: «هر جا تجاوز باشد، پاسخگویی هم هست. هر جا ویرانی و رنج باشد، پاسخگویی هم هست.»
او افزود: «اکنون در حال آمادهسازی هستیم اما واقعا باید پیشرفت کنیم و کشورها اراده سیاسی نشان دهند تا به این سازوکارهای پاسخگویی بپیوندند.»
ولودیمر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، خواستار آن شده است که مقر این دیوان در شهر لاهه در هلند باشد. هدف این نهاد پر کردن خلأ حقوقیای است که از آن ناشی میشود که دیوان کیفری بینالمللی خود به تنهایی نمیتواند جرم تجاوز را تحت تعقیب قرار دهد.
با این حال، تلاشها برای تامین مالی این دادگاه اخیرا به دلیل کنارهگیری آمریکا از نهادهای بینالمللی پیچیدهتر شده است، موضوعی که فشار بر کشورهای اروپایی را برای پر کردن این خلأ افزایش داده است. هر کشوری خارج از جمع ۴۶ عضو شورای اروپا هم میتواند در دیوان ویژه مشارکت کند.
شورای اروپا همچنین «ثبت خسارتها» را برای مستندسازی احتمالی جنایتهای جنگی ایجاد کرده و یک نهاد اداری موسوم به «کمیسیون دعاوی» را برای بررسی درخواستهای غرامت به راه انداخته است.
برست توضیح داد: «اکنون باید تصویر روشنی از هزینهها و بودجه داشته باشیم و حمایت روشنی از بودجه فراهم شود، چون شورای اروپا به هیچوجه قادر نیست این کار را به تنهایی انجام دهد. این موضوع بسیار بزرگتر از توان ماست.»
ماه گذشته، اتحادیه اروپا قراردادی برای تامین نخستین ۱۰ میلیون یورو برای این دیوان امضا کرد، اما کمکهای مالی دیگر هنوز فراهم نشده است.
منابع آگاه پیشتر در گفتوگو با یورونیوز گفته بودند بودجه پیشنهادی اولیهای که از سوی شورای اروپا ارائه شد و همه هزینههای عملیاتی مرتبط با این دیوان را در بر میگرفت، حدود ۷۵ میلیون یورو در سال برآورد شده بود.
«پاسخگویی» در برابر «مصونیت از مجازات»
برست در گفتوگوی مفصل روز پنجشنبه همچنین گفت بحثهای مربوط به پاسخگویی باید بخشی از گفتوگوهای جاری صلح باشد. این هفته دو طرف در چارچوب گفتوگوهای صلح به رهبری آمریکا در ابوظبی دیدار کردند.
برست گفت: «روشن است که این مسئله پاسخگویی بخشی از کل بحث است، هرچند شاید نه همیشه به شکلی مثبت.» او افزود: «در نخستین طرح به اصطلاح صلح، از میان ۲۸ بند، یک بند نه درباره پاسخگویی که درباره مصونیت از مجازات بود.»
نخستین طرح صلح برای اوکراین که با حمایت آمریکا تهیه شده و دسامبر گذشته درز کرد، شامل «عفو کامل» برای اقدامات انجامشده در طول جنگ و توافقی بود مبنی بر اینکه «در آینده هیچگونه ادعا یا شکایتی مطرح یا بررسی نشود».
این طرح از چند خط قرمز اوکراین و اروپا عبور میکرد و به همین دلیل این دو، با استفاده از طرح واشنگتن به عنوان پایه، پیشنهاد متقابلی روی میز گذاشتند که توسط فرانسه، آلمان و بریتانیا تدوین شده بود. در آن پیشنهاد اصلاحات عمدهای پیشبینی شده بود، از جمله درباره سقفگذاری بر توان نظامی اوکراین، تلاش کییف برای پیوستن به ناتو و نیز وضعیت سرزمینهای اوکراینی اشغالشده توسط روسیه.
برست خاطرنشان کرد که در میانه ویرانی و رنج ادامهدار در اوکراین، شورای اروپا ارزش افزودهای به حمایت این بلوک از این کشور میبخشد.
او افزود: «نقش ما ایجاد پیوند میان حاکمیت قانون، ارزشهای دموکراتیک و مسئولیت است و هر جا مسئولیت باشد، پاسخگویی هم هست. دقیقا همین را ترویج میکنیم.»
میتوانید این گفتوگو را پنجشنبه ساعت ۲۰:۳۰ به وقت اروپای مرکزی به طور کامل در برنامه 12 Minutes With تماشا کنید.