پژوهشگران در یک مطالعه جدید اعلام کردهاند الگوهای موجود در خون افراد پیش از واکسیناسیون میتواند شدت پاسخ دستگاه ایمنی آنها را پیشبینی کند.
همه افراد به واکسنها یکسان واکنش نشان نمیدهند. پاسخ ایمنی بسته به سن، جنسیت، سابقه بیماری و ژنتیک از نظر شدت تفاوت دارد.
آگهی
آگهی
در یک پژوهش تازه که در نشریه Cell Press Blue (منبع به زبان انگلیسی) منتشر شده است، پژوهشگران برنامه SeroNet در موسسه ملی سرطان آمریکا بررسی کردهاند که چگونه آنتیبادیهای از پیش موجود در برابر میکروبهای رایج میتواند پاسخ افراد به واکسنهای جدید را پیشبینی کند.
جوشوا لابر، که سرپرستی این پژوهش را بر عهده داشت، گفت: «برخی نشانگرهای زیستی وقتی با کمک هوش مصنوعی تحلیل میشوند، میتوانند حتی پیش از تزریق، پیشبینی کنند چه کسانی به واکسن پاسخ خوبی خواهند داد.» این مطالعه نشان میدهد برخی افراد از نظر ایمنی آمادهتر از دیگران هستند.
نقص ایمنی (ضعیف بودن دستگاه ایمنی بدن) با پاسخ آنتیبادیِ ضعیفتر به واکسیناسیون همراه است که خطر عفونت، شدت بیماری و مرگومیر را افزایش میدهد.
پژوهشگران دریافتند دستگاه ایمنی بدن پیش از دریافت واکسن هم نشانههایی از نوع واکنش و میزان قدرت پاسخ خود بروز میدهد.
در این مطالعه بیش از ۸۰۰۰ نمونه خون از بیش از ۴۰۰۰ نفر بررسی شد و آنتیبادیهای آنها در برابر ۱۸۵ آنتیژن از ویروسها و باکتریهای رایج و اهداف مرتبط با خودایمنی سنجیده شد.
شرکتکنندگان شامل داوطلبان سالم و نیز افرادی با دستگاه ایمنی تضعیفشده بودند که به دلیل بیماریهایی مانند اچآیوی، مولتیپل میلوما و پیوند اعضای جامد دچار نقص ایمنی شدهاند و همه آنها واکسن کووید‑۱۹ دریافت کردند.
پژوهشگران سپس با استفاده از هوش مصنوعی الگوهای موجود در نمونههای جمعآوریشده پیش و پس از واکسیناسیون کووید‑۱۹ را تحلیل کردند و امضاهای آنتیبادی را شناسایی کردند که به دستهبندی بیماران در دو گروه با پاسخ قوی یا ضعیف به واکسن کمک میکرد.
آنها نوعی «آنتیبادیهای نگهبان» را شناسایی کردند که بهعنوان نشانگرهای پاسخ احتمالی دستگاه ایمنی فرد به یک واکسن عمل میکنند و به پیشبینی واکنش بدن او به ویروس کمک میکنند.
پژوهشگران نوشتند: «ما امضاهای ضدمیکروبیِ جهانیای شناسایی کردیم که با ۲۵ درصد بالای افراد با بالاترین پاسخ به واکسن کووید‑۱۹ ارتباط مثبت داشت.»
این مطالعه نشان داد سطوح بالاتر برخی آنتیبادیهای از پیش موجود، بهویژه در برابر ارگانیسمهای شایعی مانند استافیلوکوک اورئوس، ویروس سنسیشیال تنفسی (RSV) و ویروس پاراآنفلوانزای انسانی نوع ۳ (HPIV‑3)، با پاسخ قویتر به واکسن کووید‑۱۹ همراه است.
دگرگونی در راهبردهای واکسیناسیون
با استفاده از الگوهای آنتیبادیهای ضدمیکروبیِ از پیش موجود بهعنوان نشانگرهای پیشبینیکننده، پزشکان میتوانند پیش از ایمنسازی تشخیص دهند کدام افراد احتمالاً پاسخ ایمنیِ ضعیفی خواهند داشت.
در این مطالعه از یادگیری ماشین برای ساختن مدلهای پیشبینیکننده و طبقهبندی افرادی با پاسخ نامطلوب به واکسن استفاده شد.
پژوهشگران نوشتند: «پیشبینی اینکه چه افرادی پیش از واکسیناسیون پاسخ آنتیبادیِ ضعیفی خواهند داشت میتواند راهبردهای واکسیناسیونِ شخصیسازیشده را بهبود دهد.»
این رویکرد امکان مداخلههای هدفمند مانند تنظیم اختصاصی برنامه دوزها، استفاده از انواع متفاوت واکسن یا توصیه دُزهای یادآور اضافی برای افراد در معرض خطر بالاتر را فراهم میکند.