ترتیب تولد فرزندان میتواند بر خطر ابتلا به دهها نوع بیماری، از اوتیسم و آلرژی گرفته تا سومصرف مواد در طول زندگی اثر بگذارد.
آیا ترتیب تولد کودکان میتواند خطر ابتلا به برخی اختلالها یا بیماریهای خاص را کم یا زیاد کند؟
یک پژوهش تازه نشان میدهد که ترتیب تولد بیش از آنچه پیشتر تصور میشد با خطر ابتلا به بیماریها ارتباط دارد.
پژوهشگران دادههای بیش از ۱۰ میلیون نفر را در خانوادههای دوفرزندی بررسی کردند و برای ۱۵۰ بیماری، از اختلالهای روانپزشکی گرفته تا مشکلات گوارشی، ارتباطهای معنادار یافتند.
یافتهها که در مجله Nature Health منتشر شده است نشان میدهد کودکان اول خانواده بیشتر در معرض چالشهای عصبرشدی مانند اوتیسم و بیشفعالی/کمتوجهی و همچنین آلرژیهای مرتبط با سیستم ایمنی قرار دارند.
همچنین مشخص شد احتمال ابتلای آنها به سندرم تورت، یک اختلال دستگاه عصبی که از کودکی آغاز میشود، و نیز اختلال وسواس فکریعملی (OCD)، به اضافه آکنه و آسم، بیشتر است.
در مقابل، خواهر و برادرهای کوچکتر مستعدتر به سوءمصرف مواد، مشکلات گوارشی و برخی بیماریهای عفونی مانند هرپس زوستر بودند.
چرا این تفاوتها؟
نویسندگان مقاله معتقدند ترکیبی از سازوکارهای فیزیولوژیک، ایمنیشناختی و اجتماعی به احتمال زیاد پیوند میان ترتیب تولد و خطر بیماری را توضیح میدهد.
این مطالعه درباره بیماریهای آلرژیک و مربوط به سیستم ایمنی و نیز بیماریهای تنفسی مانند تب یونجه، اگزما و آسم یادآور میشود فرزندان اول با خطر بالاتری روبهرو هستند چون در سالهای نخست زندگی در معرض میکروبهایی قرار نمیگیرند که خواهر و برادرهای کوچکترشان با آنها مواجه میشوند.
از همان سنین پایین، فرزندان کوچکتر با طیف متنوعتری از میکروبهایی که توسط خواهر و برادرهای بزرگتر به خانه آورده میشود مواجه میشوند و این مواجهه زودهنگام برای شکلگیری تنظیم و تحمل سیستم ایمنی حیاتی است.
این پژوهش همچنین نشان داد اثر محافظتی برای فرزندان کوچکتر زمانی قویتر است که فاصله سنی میان آنها کمتر باشد؛ یافتهای که فرضیه انتقال مستقیم میکروبها بین خواهر و برادرها را تقویت میکند.
به گفته این مطالعه، افزایش خطر سوءمصرف مواد در فرزند دوم اغلب به عوامل جامعهشناختی نسبت داده میشود؛ از جمله الگوبرداری از رفتار خواهر یا برادر بزرگتر یا تمایل طبیعی فرزندان بعدی به رفتارهای پرخطر.