یک پژوهش جدید نشان میدهد وضعیت اقتصادی خانواده نقش مهمی در رشد مغز کودکان دارد.
هر تجربه ای که یک کودک از سر میگذراند ردپایی بر مغز او میگذارد و بر رشد و کارکرد آن در تمام سالهای بعدی زندگی اثر میگذارد.
آگهی
آگهی
پژوهش های تازه نشان میدهد وضعیت مالی خانواده و محیط زندگی کودک، از جمله محله ای که در آن بزرگ میشود، ممکن است تاثیر قوی تری بر رشد مغز داشته باشد تا آنچه پیشتر تصور میشد.
یک مطالعه به دست پژوهشگران دانشگاه واشینگتن در آمریکا نشان داد که عوامل اجتماعی اقتصادی حدود ۱۶ درصد از تفاوت ها در سنجه های کارکرد مغز کودکان را توضیح میدهند و نسبت به ضریب هوشی (IQ)، شیوه فرزندپروری و سابقه سلامت تاثیر بیشتری دارند.
نیکو دوسنباخ، نویسنده ارشد این مطالعه، گفت: «مغز کودکی که در خانواده ای با وضعیت اجتماعی اقتصادی پایین بزرگ میشود شبیه مغز کودکی است که در محیطی با وضعیت اجتماعی اقتصادی بالا زندگی میکند اما دچار کمبود خواب و استرس است.»
او افزود این مغز «کم هوش تر» نیست و اگر راه هایی برای بهبود خواب و کاهش استرس در اختیار کودکانی قرار گیرد که در خانواده هایی با فرصت های اجتماعی اقتصادی محدودتر زندگی میکنند، میتوان اختلاف های ناشی از این شرایط را کاهش داد.
کودکان به ویژه در برابر فقر آسیب پذیرند. احتمال زندگی در فقر برای آنها بیش از بزرگسالان است و این وضعیت میتواند در سالهای کلیدی رشد، پیامدهای سنگین تری برای آنها داشته باشد.
به گفته یونیسف، نزدیک به ۹۰۰ میلیون کودک در سراسر جهان با فقر چندبعدی روبهرو هستند؛ به این معنا که از نیازهای اولیه ای مانند غذا، آب، سرپناه، آموزش و مراقبت های بهداشتی محرومند.
پژوهشگران حدود ۱۲ هزار کودک ۹ تا ۱۰ ساله را بررسی کردند و محیط زندگی، سلامت و فعالیت های روزانه آنها را زیر ذره بین گذاشتند.
آنها ۶۴۹ متغیر موثر بر رشد مغز را ارزیابی کردند که در دسته هایی مانند مدت زمان استفاده از صفحه نمایش، توانایی های شناختی، سلامت جسمی و روانی، شیوه فرزندپروری و همچنین نژاد و جنسیت طبقه بندی شده بود.
شرایط محله و وضعیت مالی به عنوان مهم ترین عوامل تعیین کننده پدیدار شد. این عوامل به ویژه با ویژگی های کارکردی در بخش های حرکتی و حسی مغز مرتبط بودند؛ بخش هایی که نسبت به تغییرات روزانه در خواب و استرس بسیار حساس اند
اسکات مارک، نویسنده نخست این مطالعه، گفت: «من شروع کردم آن را «فیل در مغز» نامیدن.» او افزود: «فکر میکردم فرصت اجتماعی اقتصادی مهم است، اما گمان نمیبردم تا این حد مهم باشد؛ همه عوامل دیگر در برابرش رنگ میبازند.»
او گفت تنها با نگاه کردن به اسکن مغز یک کودک میتوانند تا حد زیادی تشخیص دهند خانواده او تا چه اندازه از نظر مالی در رفاه است و او چقدر خواب و چقدر زمان صرف صفحه نمایش میکند.
با این حال، از روی اسکن مغز نمیتوان ضریب هوشی را تعیین کرد. مارک گفت: «این به من نشان میدهد که ضریب هوشی در زیست شناسی عصبی ریشه ندارد. محیط، مغز کودکان را به شکل هایی قالب میزند که به اشتباه بازتابی از IQ تفسیر شده است، در حالی که در حقیقت تنها بازتابی از استرس و کمبود خواب است.»