این پژوهش نشان میدهد انزال منظم میتواند به باروری مردان «افزایشی کوچک اما معنادار» بدهد و اینکه حتی چند روز تاخیر هم برای موفقیت لقاح آزمایشگاهی مهم است.
یک تیم پژوهشی از دپارتمان زیستشناسی دانشگاه آکسفورد دریافته است که کیفیت اسپرم در زمان نگهداری، چه در بدن مرد و چه در بدن زن، به سرعت کاهش پیدا میکند.
آگهی
آگهی
این پژوهشگران فراتحلیلی بر ۱۱۵ مطالعه انسانی شامل نزدیک به ۵۵ هزار مرد، به همراه ۵۶ مطالعه روی ۳۰ گونه غیرانسانی انجام دادند. آنها دریافتند اسپرم بالغ هنگام نگهداری، مستقل از سن مرد، دچار افت کیفیت میشود؛ فرایندی که به آن پیری پسمیوزی اسپرم گفته میشود.
در انسان، دورههای طولانیتر پرهیز جنسی با افزایش آسیب به دیانای اسپرم و استرس اکسیداتیو و نیز کاهش تحرک و زندهمانی اسپرم همراه بود.
دکتر ربکا دین، یکی از نویسندگان اصلی این پژوهش از دپارتمان زیستشناسی دانشگاه آکسفورد، توضیح داد: «از آنجا که اسپرمها تحرک بالایی دارند و سیتوپلاسم آنها بسیار کم است، ذخایر انرژی خود را خیلی زود مصرف میکنند و توان ترمیم محدودی دارند. به همین دلیل، نگهداری آنها نسبت به بسیاری از انواع دیگر سلولها آسیبزاتر است.»
او افزود: «مطالعه ما نشان میدهد انزال منظم میتواند یک افزایش کوچک اما معنادار در باروری مردان ایجاد کند.»
تفاوتهای میان نرها و مادهها
در بسیاری از گونهها، هم نرها و هم مادهها به عنوان یک راهبرد تولیدمثلی میتوانند اسپرم را در بدن خود ذخیره کنند. در انسان، اسپرم میتواند چند روز در دستگاه تناسلی زنان زنده بماند، اما پیامدهای چنین ذخیرهسازیای تا امروز چندان روشن نبوده است.
این مطالعه نشان داد به طور کلی بدن مادهها در حفظ بلندمدت کیفیت اسپرم از بدن نرها کاراتر است.
دکتر ایرم سپیل، نویسنده ارشد این مطالعه از دانشگاه آکسفورد، گفت: «احتمالا این تفاوت بازتاب تکامل سازگاریهای ویژه در بدن مادههاست؛ از جمله اندامهای تخصصی نگهداری اسپرم که با فراهم کردن آنتیاکسیدانها، مدت زندهمانی اسپرم را افزایش میدهند.»
او ادامه داد: «این اندامها اغلب مایعات تولیدمثلی ترشح میکنند که اسپرم را تغذیه میکند و میتواند الهامبخش فناوریهای زیستتقلیدی تازهای برای بهبود روشهای ذخیرهسازی مصنوعی اسپرم در آینده باشد.»
دکتر کریش سنگوی، نویسنده اصلی این مطالعه، افزود: «انزالها را باید به صورت جمعیتهایی از اسپرمهای منفرد در نظر گرفت که دچار تولد، مرگ، پیری و مرگ و میر انتخابی میشوند.»
او گفت: «سرعت این فرایندهای جمعیتی میتواند در بدن نرها و مادهها متفاوت باشد و در نتیجه، ساختار به اصطلاح جمعیتی جمعیتهای اسپرم و تفاوتهای وابسته به جنسیت در اثرات ذخیرهسازی اسپرم را شکل میدهد.»
چرا این مطالعه اهمیت دارد؟
این مطالعه نشان میدهد اسپرمها هم در بدن مردان و هم در بدن زنان، فارغ از سن واقعی فرد، میتوانند «پیر» شوند؛ نکتهای که در پزشکی تولیدمثل اغلب نادیده گرفته میشود.
در حال حاضر دستورالعملهای سازمان جهانی بهداشت اعلام میکند که تا هفت روز پیش از ارائه نمونه اسپرم میتوان از انزال خودداری کرد، اما یافتههای تازه نشان میدهد این بازه ممکن است بیش از حد طولانی باشد. سایر پژوهشها (منبع به زبان انگلیسی) نیز تایید میکند که انزال در فاصله حداکثر ۴۸ ساعت پیش از دادن نمونه میتواند شانس موفقیت آیویاف را افزایش دهد.
پژوهشگران این مطالعه در The Conversation (منبع به زبان انگلیسی) نوشتند: «ما میدانیم در نخستیها، انزال مکرر از طریق خودارضایی کیفیت انزالها را بهبود میدهد. در کنار نتایج ما، این موضوع نشان میدهد خودارضایی در مردان ممکن است یک مزیت سازشی داشته باشد: اسپرمهای ذخیرهشده و آسیبدیده را از بدن خارج میکند.»
این نتایج میتواند به بازنگری در پروتکلهای کلینیکهای ناباروری کمک کند، برنامههای تکثیر گونههای در معرض خطر را هدایت کند و درک بهتری از این که تکامل چگونه سازوکارهای حفاظت از اسپرم در دوره نگهداری را شکل داده است، به ما بدهد.