ورزشکاران المپیک زمستانی با این که با نرخ بالای آسیب دیدگی روبهرو هستند، اما بسیاری از شایعترین آسیبها پنهان میماند و جدی گرفته نمیشود.
در چند هفته اخیر، ورزشکاران سراسر جهان برای حضور در بازیهای المپیک زمستانی، بدن خود را تا مرز توان بشر تحت فشار گذاشتهاند.
همزمان که تماشاگران این نمایشهای چشمگیر از توانایی بدنی را دنبال میکنند، بهراحتی میتوان خطرهای این ورزشهای زمستانی را از یاد برد. با این حال حتی آمادهترین ورزشکاران هم ممکن است قربانی مصدومیت شوند.
یادآوری تلخ این واقعیت در این دوره از بازیها در چند صحنه مختلف رقم خورد. تنها ۱۳ ثانیه پس از آغاز مسابقه اسکی سرعت لیندسی وون، او سقوط کرد و پایش شکست. ایلیا مالینین، مدعی اصلی مدال طلا، نیز در اجرای آزاد خود دچار سقوطی فاجعهبار شد.
متاسفانه این ورزشکاران تنها کسانی نبودند که سقوط کردند و قطعا آخرینشان هم نخواهند بود.
یک پژوهش در نشریه Journal of Sports Science and Medicine نشان داد که ورزشکاران المپیک زمستانی غالبا با نرخ بالای مصدومیت روبهرو هستند. تجهیزاتی که ورزشکاران برای افزایش عملکرد در بازیهای المپیک استفاده میکنند، اگر بد تنظیم شده باشد یا بهدرستی به کار گرفته نشود میتواند در بروز این آسیبها نقش داشته باشد.
در این پژوهش آمده است که رشتههایی با بیشترین میزان مصدومیت شامل اسکی آزاد، اسنوبرد، اسکی آلپاین، بابسلی و هاکی روی یخ است.
شایعترین انواع آسیبها در زانو، ستون فقرات و کمر و مچ و دست بود. کبودی، کشیدگی و رگبهرگ شدن نیز از دیگر آسیبهای رایج ذکر شده در این مطالعه بود.
هرچند آسیب دیدن در همه رشتههای ورزشی امکانپذیر است، بعضی مصدومیتها خاص ورزشهای زمستانی است اما تا حد زیادی از نظرها پنهان میماند.
«سِلد هد (sled head)» چیست؟
در رشتههای سرعتی بابسلی، لوژ و اسکلتون، ورزشکاران باید در حالی که با سرعتی بیش از ۸۰ کیلومتر در ساعت در حرکت هستند، در پیست یخی پرپیچ و خم سر بخورند.
به همین دلیل تعجبآور نیست که طبق پژوهشی در نشریه Frontiers in Neurology، ضربه مغزی در میان این اسلجسواران شایع است و بین ۱۳ تا ۱۸ درصد آنها را درگیر میکند.
اما نوع شایع دیگری از آسیب در میان این ورزشکاران وجود دارد که در پژوهشها و بحثهای عمومی کمتر به آن پرداخته شده است: سلد هد.
به نوشته این پژوهش، خود اسلجسواران اصطلاح «سِلد هد» را برای توصیف وضعیتی به کار میبرند که با سردرد، گیجی و گاهی احساس عدم تعادل همراه است. این وضعیت معمولا در پی ناهمواری پیست یا انجام تعداد زیادی دور در پیست ایجاد میشود.
هرچند تاکنون کمتر درباره سلد هد صحبت شده، اقدامهایی برای ایمنتر کردن رشتههای سرعتی روی یخ در جریان است.
فدراسیون بابسلی و سورتمه آلمان (BSD) و مرکز فناوری آلیانس (AZT) در بازیهای میلان کورتینا ایدهها و یافتههای پژوهشی خود را برای افزایش ایمنی بابسلیسواران ارائه کردند.
یکی از سامانههای ایمنی معرفیشده، سورتمه ایمن آلیانس با سامانه HIP (حفاظت از ضربه به سر) بود. این ویژگی جدید برای جلوگیری از اصابت مستقیم به سرنشینان بابسلی طراحی شده است. به گفته AZT، اجرای این سامانه ایمنی نیاز به ساخت سورتمهای کاملا جدید ندارد.
کریستین زار، مدیرعامل AZT، گفت: «خود رشته را عوض نمیکنیم. هیجان و جذابیت آن را هم تغییر نمیدهیم، فقط میخواهیم مقداری ایمنی به آن اضافه کنیم.»
زار گفت در کورتینا با واکنشهای مثبت زیادی روبهرو شدهاند، به ویژه از سوی خود ورزشکاران. با این حال تاکید کرد که هنوز کار زیادی باقی مانده است.
او گفت: «این به این معنا نیست که کار تمام شده و همه به تغییر مقررات رای مثبت خواهند داد. باید کار زیادی انجام دهیم تا همه را برای اجرای آن قانع کنیم.»
فدراسیون بینالمللی بابسلی و اسکلتون نهاد اصلی است که باید این تدابیر ایمنی را تصویب کند تا امکان اجرای آنها در دورههای بعدی بازیهای المپیک فراهم شود.
«انگشت شست اسکیباز (Skier’s thumb)» چیست؟
اصطلاح «انگشت شست اسکیباز» به آسیبی در رباط کولترال اولنار شست اشاره دارد؛ رباطی که در قاعده شست، در سمتی که به انگشت اشاره نزدیک است، قرار دارد.
این آسیب در اثر کشیدگی بیش از حد یا دور شدن شدید شست رخ میدهد، معمولا زمانی که ورزشکاران در حالی که چوبهای اسکی در دست دارند روی دست کشیده خود به زمین میافتند. نشریه Sports Health: A Multidisciplinary Approach مینویسد از آنجا که اسنوبردسواران به ندرت دچار این آسیب میشوند، میتوان نتیجه گرفت که چوبهای اسکی عامل اصلی این نوع مصدومیت است.
به گزارش یک پژوهش در پایگاه StatPearls، این آسیب در ابتدا با عنوان «انگشت شست شکاربان» شناخته میشد، چون شکاربانهای اسکاتلندی هنگام شکستن گردن خرگوشها غالبا دچار این آسیب میشدند.
هرچند این آسیب منحصر به اسکیبازان نیست، در میان آنها نسبتا رایج است. پژوهشی در نشریه Sports Health نشان میدهد آسیب اندامهای فوقانی ۱۴ درصد از مصدومیتهای مربوط به اسکی را تشکیل میدهد. با این حال آسیبهای زانو همچنان شایعترین نوع آسیب در اسکی است.
با این حال در همین پژوهش تاکید شده که «انگشت شست اسکیباز» ممکن است در واقع شایعترین آسیب اسکی باشد اما به دلیل آنکه ورزشکاران آن را جدی نمیگیرند کمتر گزارش میشود.
نوع درمان به شدت آسیب بستگی دارد. پژوهش StatPearls میگوید بیشتر این موارد با استراحت، یخ، بانداژ فشاری و بالا نگه داشتن دست قابل درمان است، اما اگر این آسیب باعث شل شدن قابل توجه مفصل شست شود ممکن است به جراحی نیاز باشد.