پژوهشهای جدید نشان میدهد حفظ بهداشت دهان و دندان فقط برای سلامت دندانها مهم نیست، بلکه در پیشگیری از بیماریهایی مثل زوال عقل هم نقش اساسی دارد.
مسواک زدن سه بار در روز و انجام منظم معاینات دندان پزشکی میتواند خطر ابتلا به بیش از ۵۰ بیماری جدی از جمله زوال عقل و آرتریت را کاهش دهد.
آگهی
آگهی
مدت هاست که معلوم است سلامت دهان و دندان بر تندرستی کلی ما اثر میگذارد و پژوهش های پیشین گسترش باکتری های ناشی از بیماری های دهان را با آلزایمر، سرطان، بیماری های قلبی عروقی، دیابت و موارد دیگر مرتبط دانسته اند.
گروهی از کارشناسان هفته گذشته در کنفرانس سالانه انجمن آمریکایی پیشرفت علوم (AAAS) که در ایالت آریزونای آمریکا برگزار شد بر اهمیت این موضوع تاکید کردند.
آلپدوغان کانتارچی، استاد دانشکده دندان پزشکی دانشگاه مینه سوتا، در رویدادی با عنوان «دهان، دروازهای به سلامت کلی بدن» گفت: «اکنون بر این باوریم که سالم نگه داشتن دندان ها ممکن است با کاهش خطر بیش از ۵۰ عارضه سیستمیک مرتبط باشد.»
او ادامه داد: «پژوهش ها اکنون نشان میدهد در افرادی که بیماری های خفیف یا متوسط دارند، کسانی که مسواک میزنند و از دندان های خود مراقبت میکنند یا به دندان پزشک مراجعه میکنند و جرم گیری پیشرفته انجام میدهند پاسخ های شناختی به مراتب بهتری نشان میدهند.»
کانتارچی پریودنتیت، شکل تهاجمی بیماری لثه، را از عوامل خطر اصلی برای ابتلا به بیماری هایی مانند آرتریت روماتوئید و زوال عقل دانست.
وقتی باکتری های ناشی از بیماری های دهان وارد جریان خون و مغز میشوند، التهاب مزمن ایجاد میکنند که میتواند دستگاه ایمنی را به حمله به مفاصل تحریک کند و همچنین تشکیل پلاک هایی را تسریع کند که انتقال دهنده های عصبی را مختل کرده و به افت توان شناختی منجر میشود.
با این حال تاکنون پژوهشی نشان نداده است که بیماری لثه به طور مستقیم باعث زوال عقل یا آرتریت میشود.
وضعیت بهداشت دهان و دندان در کدام کشورهای اروپا بدتر است؟
اگرچه بریتانیا به داشتن دندان های نامناسب شهرت دارد، بسیاری از کشورهای دیگر اروپا نیز همچنان با رعایت بهداشت دهان و دندان دست به گریبان اند.
یک پژوهش در سال ۲۰۲۲ نشان داد نروژ آگاه ترین کشور نسبت به مراقبت از دندان است، در حالی که صربستان همراه با لتونی و لهستان در پایین ترین رده قرار گرفت. از نظر تعداد مراجعات به دندان پزشک، هلند در صدر بود اما پرتغال، ایرلند و بریتانیا یکی از پایین ترین نرخ های مراجعه را داشتند.
ترکیبی پیچیده از عوامل اقتصادی و اجتماعی در شکل گیری این شکاف نقش دارد؛ هزینه های بالا، صف های انتظار طولانی و مسافت دسترسی به خدمات را محدود میکند. طبق آمار یورواستات در سال ۲۰۲۴ بیش از همه سالمندان تحت تاثیر قرار میگیرند، چرا که ساکنان اتحادیه اروپا در سن ۶۵ سال و بالاتر نسبت به افراد ۱۶ تا ۴۴ سال بیشتر از برآورده نشدن نیازهای دندان پزشکی خود خبر میدهند.
کانتارچی با اشاره به همه گیری چاقی در بریتانیا گفت: «وابستگی جهان غرب به مواد غذایی بسیار فراوری شده نیز در وخیم تر شدن سلامت دهان و دندان نقش دارد. ما فکر میکنیم جهان غرب دسترسی بهتری به مراقبت های دهان و دندان دارد اما اگر بدانید همه این غذاهای فراوری شده، رژیم غذایی نرم، کمبود تحرک، چاقی و مانند آن تا چه حد ما را، بسیار بیشتر از هر جای دیگر جهان، مستعد بیماری میکند شگفت زده میشوید.»
تازه ترین پیمایش سلامت دهان و دندان بزرگسالان (AOHS) نشان داد ۴۱ درصد از ساکنان بریتانیا دچار پوسیدگی دندان هستند، رقمی که نسبت به ۲۸ درصد در سال ۲۰۰۹ افزایش چشمگیری داشته است. نزدیک به نیمی از شرکت کنندگان در این پیمایش نیز گفتند وضعیت دندان هایشان تاثیر زیادی بر زندگی روزمره آنها دارد.
کانتارچی توصیه کرد مسواک زدن قبل از خواب و پس از خوردن هر ماده خوراکی شیرین در اولویت قرار گیرد. او همچنین استفاده از مسواک برقی و تمیز کردن زبان، که میتواند به همان اندازه دندان ها باکتری در خود جای دهد، را پیشنهاد کرد.
او افزود: «پاسخ کاملا روشن است: برای حفظ سلامت سیستمیک بدن باید آگاهی نسبت به سلامت دهان و دندان را افزایش دهیم.»