احتمالا برای شما هم پیش آمده که با جدیت ورزش را شروع کرده باشید، به برنامه سفت و سختتان پایبند ماندهباشید و تمام تلاش خود را به کار بسته باشید تا از زندگی بیتحرک فاصله بگیرید. اما به جای اینکه روز به روز قویتر شوید، میبینید که حتی تمام کردن یک جلسه تمرین هم برایتان مثل کوه کندن است.
هفتهها میگذرد و شما هنوز در همان سطح سخت و خستهکننده درجا میزنید. این وضعیت بسیار شایع است و خیلی از ورزشکاران را ناامید میکند.
ورزش مداوم باید باعث شود که حرکات به مرور برایتان راحتتر شود؛ پس اگر تمرینات هنوز به شکلی غیرعادی سخت به نظر میرسند، باید به دنبال دلایل پنهانی باشید که اغلب از چشم ما دور میمانند. در ادامه ۵ دلیلی را بررسی میکنیم که چرا بدن شما با وجود تمرین زیاد، روی دور پیشرفت نمیافتد.
۱. بدنتان خشک است و تحرک لازم را ندارد
اگر برنامه شما فقط روی زور زدن و سنگینی وزنه متمرکز باشد و به «تحرکپذیری» مفاصل اهمیت ندهید، بدنتان دچار ناهماهنگی میشود. وقتی مفاصل نتوانند به راحتی در دامنه حرکتی خود جابهجا شوند، بدن مجبور است برای هر حرکت ساده، انرژی دوچندانی صرف کند.
این فشار اضافی باعث میشود حرکات شما به جای اینکه نرم و روان باشد، با زور زدن و فشار غیرعادی به عضلات دیگر همراه شود. اگر میبینید یک حرکت در یک سمت بدنتان همیشه سختتر است، به احتمال زیاد مشکل از کمبود قدرت نیست، بلکه مفاصلتان در آن بخش خشک شدهاند.
اما راهحل چیست؟
تحرکپذیری فقط انجام حرکات کششی نیست. شما باید یاد بگیرید چطور مفصلهایتان را در تمام جهات کنترل کنید. اضافه کردن چند حرکت ساده چرخشی و مفصلی قبل از تمرین اصلی، به مفاصل کمک میکند تا آزادتر حرکت کنند و عضلات کارشان را درست انجام دهند.
۲. ایستادن و نشستن غلط، تعادل بدنتان را به هم زده است
وقتی بدن شما هنگام ورزش در وضعیت صحیح و تراز نباشد، قدرت و ثبات شما به شدت افت میکند. برای نمونه، اگر به جای تنفس عمیق شکمی، فقط با بخش بالایی قفسه سینه نفس بکشید، دندههایتان بیرون میزند و عضلات شکم و کمر نمیتوانند از حرکات شما حمایت کنند. همچنین اگر لگن شما بیش از حد به جلو یا عقب مایل باشد، ستون فقراتتان تکیهگاهش را از دست میدهد. این ناهماهنگی باعث میشود عضلات دیگر برای جبرانِ این ضعف، بیش از حد فعالیت کنند و شما خیلی زودتر از حالت عادی خسته شوید.
اما راهحل چیست؟
هنگام گرم کردن، یک بازدم عمیق انجام دهید و سعی کنید قفسه سینه را دقیقا در راستای بالای لگن قرار دهید. با این کار وضعیت بدنی شما بازنشانی میشود و دیگر لازم نیست عضلات اضافی برای حفظ تعادل شما تحت فشار قرار بگیرند.
۳. بدن شما از ترس آسیب دیدن، خودش را منقبض میکند
وقتی سیستم عصبی شما حس کند مفاصل پایداری ندارند، به طور خودکار عضلات را منقبض میکند تا از آسیب دیدن جلوگیری کند. به این وضعیت «تنش محافظتی» میگویند. این گرفتگیهای عضلانی که اغلبدر گردن، کمر و لگن حس میشوند، در واقع سیستم دفاعی بدن هستند.
اما وقتی این سفتی همیشگی شود، جلوی حرکت آزادانه شما را میگیرد و باعث میشود حتی سادهترین تمرینات هم برایتان سنگین و دشوار به نظر برسد.
اما راهحل چیست؟
کشش دادن به تنهایی این مشکل را حل نمیکند. شما باید به بدنتان ثابت کنید که در امنیت است. انجام حرکات آرامی مثل «سگ-پرنده» که روی پایداری عضلات شکم و کمر تمرکز دارند، به سیستم عصبی سیگنال میدهد که بدن تحت حمایت است و در نتیجه، آن تنش و گرفتگیِ دفاعی رها میشود.
۴. تنفس غلط انرژی شما را میبلعد
تنفس سطحی و کوتاه یا حبس کردن نفس در حین ورزش، فشار زیادی به سیستم عصبی وارد میکند. وقتی بد تنفس میکنید، بدنتان نمیتواند اکسیژن کافی دریافت کند و عضلاتی که باید صرفا برای حرکت استفاده شوند، درگیر ثابت نگه داشتن تنه میشوند. این موضوع باعث میشود مصرف انرژی شما به شدت بالا برود و تمرینهایی که باید عادی باشند، برایتان طاقتفرسا به نظر بیایند.
اما راهحل چیست؟
هنگام گرم کردن سعی کنید فقط از بینی نفس بکشید و هنگام انجام حرکات سخت، بازدمهای کامل و طولانی داشته باشید. اگر حس کردید نفستان تند شده، کمی از شدت تمرین کم کنید تا تنفستان دوباره منظم شود.
۵. به بدنتان فرصت بازسازی نمیدهید
پیشرفت واقعی در تناسب اندام زمانی اتفاق میافتد که شما در حال استراحت هستید، نه زمانی که در حال وزنه زدن هستید. عضلات برای رشد و قویتر شدن نیاز به «ریکاوری» دارند. اگر همیشه احساس گرفتگی و خشکی بدن دارید یا حس میکنید هر چقدر تمرین میکنید هیچ نتیجهای نمیگیرید، احتمال دارد دچار کمبود ریکاوری شدهاید. ادامه دادن به این مسیر میتواند منجر به «تمرینزدگی» شود که علائم آن خستگی دائمی و افت شدید عملکرد بدن است.
اما راهحل چیست؟
تجدید قوا در بدن فقط به معنی لم دادن روی مبل نیست. خواب باکیفیت، تغذیه درست و حتی انجام یک جلسه ورزش بسیار سبک مثل یوگا در هفته، به بدنتان کمک میکند تا خودش را بازسازی کند و برای جلسات تمرینی سخت آماده شود.
جمعبندی اینکه تمام این عوامل مثل زنجیر به هم متصل هستند. خشکی مفاصل باعث برهم خوردن تراز بدن میشود، بدن برای جبران این وضعیت دچار تنش میشود و این تنش تنفس شما را به هم میریزد و در نهایت ریکاوری شما مختل میشود. با اصلاح این موارد ساده اما مهم، میبینید که ورزش کردن دوباره لذتبخش و پیشرفت شما ملموس خواهد شد.