دانشمندان میگویند نوزادانی که به عفونت شدید RSV مبتلا بودهاند در دوران کودکی با احتمال بیشتری نسبت به همسالان دچار آسم میشوند.
مطابق پژوهش جدید، نوزادانی که به دلیل ابتلا شدید به یک ویروس شایع بیمار میشوند بسیار بیشتر در معرض ابتلا به آسم در کودکی هستند، بهویژه اگر آلرژی یا آسم در خانوادهشان وجود داشته باشد.
دانشمندان معتقدند عفونت با ویروس سنسیتیال تنفسی (RSV) در دوران نوزادی و خطرات ژنتیکی آلرژی به گونهای با هم تعامل میکنند که کودکان را نسبت به آسم، بیماریای مزمن که باعث التهاب و تورم در راههای هوایی ریهها میشود، حساستر میکند.
به همین معنا، این مطالعه که در مجله Science Immunology منتشر شده است نشان میدهد محافظت از نوزادان در برابر RSV میتواند بعدها بار آسم را کاهش دهد.
حمیده حماد، از نویسندگان مطالعه و مسئول پژوهش در مرکز تحقیقات التهاب VIB-UGent (IRC)، گفت: «این پژوهش نشان میدهد دستگاه ایمنی در نخستین هفتههای زندگی بهطور منحصربهفرد آسیبپذیر است.»
او در توضیحات کتبی به یورونیوز سلامت گفت: «یک عامل ویروسیِ واحد در این پنجره زمانی میتواند برای سالها سلامت تنفسی را شکل دهد.»
RSV معمولاً علائم خفیف شبیه سرماخوردگی ایجاد میکند اما برای نوزادان زیر ششماه میتواند خطرناکتر باشد. این ویروس هر سال حدود ۲۱۳ هزار کودک زیر پنجسال را در اتحادیه اروپا، نروژ و بریتانیا راهی بیمارستان میکند.
در همین حال، بر اساس آخرین دادهها در ۵.۷ درصد از ساکنان اتحادیه اروپا ابتلا به آسم تشخیص داده شده است. نرخها از ۱.۵ درصد در رومانی تا ۹.۴ درصد در فنلاند متغیر است.
پژوهشگران گفتند یافتن راههایی برای پیشگیری از آسم که درمانی قطعی ندارد یک اولویت مهم بهداشت عمومی است.
آنها دادههای سلامت همه کودکانی را که بین سالهای ۱۹۹۴ تا ۲۰۱۸ در دانمارک به دنیا آمدهاند تحلیل کردند و آزمایشهای کنترلشده آزمایشگاهی انجام دادند تا رابطه بین عفونتهای ویروسی زودهنگام و خطرات ژنتیکی آلرژی را مشخص کنند.
نوزادانی که به دلیل عفونت RSV بستری شده بودند سه برابرِ نوزادانِ بسترینشده احتمال داشت به آسم مبتلا تشخیص داده شوند و خطر برای نوزادانِ بدحال که والدینشان آسم داشتند حتی بالاتر بود.
پژوهشگران دیگری ارتباطی میان RSV و آسم دوران کودکی یافتهاند اما اثبات اینکه این ویروس مستقیماً باعث این وضعیت میشود دشوار بوده است.
در مدلهای آزمایشی با استفاده از موش، پژوهشگران دریافتند عفونتهای ویروسی تغییرات ایمنی را برمیانگیزد و نوزادان را در برابر آلرژنهای رایج مانند کنههای گرد و غبارِ خانگی آسیبپذیرتر میکند. همچنین دریافتند مادرانِ مبتلا به آلرژی پادتنهای مرتبط را به نوزادانشان منتقل میکنند که حساسیت آنان به این محرکها را بیشتر میکند.
پژوهشگران گفتند این یافتهها میتواند به تشویق واکسیناسیون RSV کمک کند زیرا ممکن است در بلندمدت سلامت تنفسی کودکان را بهبود دهد.
دکتر بارت لامبرخت، از نویسندگان مطالعه و مدیر علمی IRC، گفت: «اگر پیشگیری از عفونت RSV خطر آسم را هم کاهش دهد، منافع برای خانوادهها و نظامهای سلامت میتواند بسیار چشمگیر باشد.»
اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۳ نخستین واکسن RSV را برای حفاظت از نوزادان تا ششماهگی تایید کرد. وقتی زنان در دوران بارداری ایمنسازی میشوند، واکسن پادتنهایی تولید میکند که به جنینِ در حال رشد منتقل میشود.
مقامهای بهداشتی در بلژیک، فرانسه، لوکزامبورگ و اسلوونی تزریق این واکسن را برای زنان باردار توصیه میکنند اما میزان پذیرش یکنواخت نیست.
لامبرخت گفت: «این لحظهای است که سیاست، علم و پزشکان کودکان میتوانند کنار هم قرار بگیرند.»