یک مطالعه جدید هشدار میدهد که در برخی شهرهای اروپا، کشتیهای مسافربر بیش از تمام خودروهای آن شهرها مسئول آلودگی بسیار سمی هوا هستند.
کشتیهای مسافربری با سوخت فسیلی بنادر اروپا را در دود خفه کردهاند، در حالی که کارشناسان خواستار گذار سریع به برقیشدن هستند.
کشتیهای مسافربری نقشی حیاتی در اتصال جزایر اروپا به سرزمین اصلی دارند و اغلب به عنوان گزینهای سازگارتر با محیط زیست در مقایسه با سفر هوایی دیده میشوند. با این حال بسیاری از این شناورها قدیمی و آلایندهاند و ساکنان محلی را در معرض آلودگی هوای سمی قرار میدهند.
مطالعهای تازه از سازمان غیردولتی «ترنسپورت اند انوایرونمنت» (T&E) نشان میدهد تنها در سال ۲۰۲۳، ۱۰۴۳ کشتی مسافربری اروپایی ۱۳٫۴ میلیون تن دیاکسید کربن منتشر کردهاند؛ مقداری که معادل انتشار سالانه ۶٫۶ میلیون خودرو است.
این مطالعه هشدار میدهد در شهرهای بندریای چون بارسلون، دوبلین و ناپل، کشتیهای مسافربری مسئول انتشار اکسیدهای سمی گوگرد (SOx) بیشتری نسبت به همه خودروهای آن شهرها هستند.
اکسیدهای گوگرد از آلایندههای هوا هستند که میتوانند باعث مشکلات تنفسی شوند، آسم را تشدید کنند و به باران اسیدی و آلودگی ذرات ریز دامن بزنند.
کدام بنادر کشتیهای مسافربری در اروپا آلودهتریناند؟
دوبلین در ایرلند در حال حاضر از نظر میزان مواجهه با آلودگی اکسیدهای گوگرد ناشی از کشتیهای مسافربری، آلودهترین شهر بندری اروپا است و پس از آن لاس پالماس در گران کاناریا و هولیهد در ولز قرار دارند.
اما این وضعیت سال آینده زمانی که مناطق جدید کنترل انتشار به اجرا گذاشته شود و آلودگی هوا از سوختهای دریایی در اقیانوس اطلس شمال شرقی را محدود کند، تغییر خواهد کرد. چون جزایر قناری در این مقررات گنجانده نشدهاند، پیشبینی میشود لاس پالماس در سال ۲۰۲۷ بیشترین آلودگی هوا را ایجاد کند و پس از آن سانتا کروس در تنریفه قرار گیرد.
بارسلون آلودهترین بندر کشتیهای مسافربری اروپا از نظر انتشار دیاکسید کربن است؛ کشتیها در این بندر همچنین ۱٫۸ برابر بیشتر از همه خودروهای شهر اکسیدهای گوگرد منتشر میکنند؛ آن هم با وجود محدودیتهایی که همین حالا در مدیترانه برقرار است.
از اول مه ۲۰۲۵، سراسر دریای مدیترانه به عنوان منطقه کنترل انتشار گوگرد تعیین میشود و کشتیها را ملزم میکند میزان گوگرد سوخت خود را از ۰٫۵ به ۰٫۱۰ درصد کاهش دهند. این تدابیر برای کاهش شدید آلودگی هوا و بهبود کیفیت هوا در مناطق ساحلی در نظر گرفته شده است.
آیا برقیشدن راه حل است؟
T&E اعلام کرده متوسط سن کشتیهای مسافربری در اروپا ۲۶ سال است و این موضوع ضرورت «نوسازی پاک» را نشان میدهد.
در این گزارش آمده است که برقیسازی و هیبریدیکردن میتواند انتشار دیاکسید کربن کشتیهای مسافربری را تا ۴۲ درصد کاهش دهد، کیفیت هوا را در شهرهای بندری بهبود بخشد و هزینههای بهرهبرداری را کاهش دهد. دستکم ۶۰ درصد ناوگان کشتیهای مسافربری اروپا میتواند تا سال ۲۰۳۵ با باتری کار کند و بسیاری از مسیرها همین امروز هم به صورت برقی ارزانتر اداره میشوند.
در استکهلم سوئد، آزمایش یک کشتی مسافربری برقی هایدروفویل نشان داده است که میتواند انتشار را تا ۹۴ درصد کاهش دهد و زمان سفر را از ۵۵ دقیقه به حدود ۳۰ دقیقه برساند.
اصلیترین مانع گسترش کشتیهای برقی، زیرساخت شارژ است اما T&E معتقد است این چالش «کوچکتر از آن چیزی است که تصور میشود».
این مطالعه میافزاید: «۵۷ درصد بنادر فقط به شارژرهای کوچک زیر ۵ مگاوات برای پشتیبانی از عملیات کشتیهای برقی نیاز دارند.»
«اتصال جوامع، نه آلودهکردن آنها»
فلیکس کلان از T&E میگوید: «کشتیهای مسافربری باید جوامع را به هم وصل کنند، نه اینکه آنها را آلوده کنند. تعداد زیادی از کشتیها سوختهای فسیلی آلاینده میسوزانند و هوای سمی را به شهرهای بندری اروپا پمپ میکنند.»
کلان استدلال میکند برقیکردن کشتیهای مسافربری اروپا میتواند به شکل «چشمگیری» انتشار را کاهش دهد و برای میلیونها نفر «نفس تازهای» به همراه بیاورد. او اضافه میکند: «کشتیهای برقی در بسیاری از مسیرها همین حالا هم ارزانتر از گزینههای موجود هستند و در سالهای پیش رو مسیرهای بیشتری از نظر هزینه رقابتی خواهند شد.»
او میگوید: «با توجه به اینکه متوسط سن کشتیهای مسافربری در اروپا ۲۶ سال است، اکنون زمان نوسازی پاک فرا رسیده است.»