از اتحادیه اروپا خواسته شده برنامه اقدام تغذیه گیاهی تصویب کند تا رژیمهای پایدار ترویج شود و به کشاورزان برای گذار از گوشت و لبنیات کمک شود.
مواد غذایی آسیبزننده به اقلیم مانند گوشت قرمز به شکل گستردهای با یارانههای اتحادیه اروپا حمایت میشوند؛ اقدامی که به عنوان استفاده «رسواییآمیز» از پول مالیاتدهندگان توصیف شده است.
آگهی
آگهی
گزارش تازهای از موسسه خیریه فودرایز نشان میدهد که سیاست مشترک کشاورزی اتحادیه اروپا (CAP) در سال ۲۰۲۰ یارانههای بیشتری را به تولید مواد غذایی دامی با انتشار بالای گازهای گلخانهای اختصاص داده تا به تولید محصولات گیاهی. در عمل، مواد غذایی با منشا دامی حدود ۷۷ درصد از کل یارانههای CAP را دریافت کردهاند؛ معادل ۳۹ میلیارد یورو از مجموع ۵۱ میلیارد یورویی که آن سال هزینه شد.
برای گوشت گاو و گوسفند که همواره به عنوان بزرگترین مقصران آسیبهای اقلیمی شناخته میشوند، در سال ۲۰۲۰ حدود ۵۸۰ برابر بیشتر از حبوباتی چون عدس و لوبیا یارانه پرداخت شده است.
در همان سال، لبنیات حدود ۵۵۴ برابر بیشتر از آجیل و دانهها یارانه CAP گرفته و مجموعا بخش گوشت و لبنیات بیش از ۱۰ برابر بیشتر از تولید میوه و سبزی یارانه دریافت کردهاند.
چرا گوشت و لبنیات برای محیط زیست تا این حد مخرب هستند؟
مواد غذایی با منشا دامی بین ۸۱ تا ۸۶ درصد از کل انتشار گازهای گلخانهای ناشی از تولید غذا در اتحادیه اروپا را به خود اختصاص میدهند، در حالی که تنها حدود ۳۲ درصد کالری و ۶۴ درصد پروتئین مصرفی را تامین میکنند.
در سطح جهانی، بخش غذا و کشاورزی یکسوم کل انتشار گازهای گلخانهای را تولید میکند و پس از سوزاندن سوختهای فسیلی در جایگاه دوم قرار دارد. بر اساس محاسبهگر ردپای کربنی «CO2 Everything»، یک وعده ۱۰۰ گرمی گوشت گاو معادل ۷۸.۷ کیلومتر رانندگی است و ۱۵.۵ کیلوگرم دیاکسیدکربن معادل منتشر میکند.
ردپای کربنی دامپروری در دهههای اخیر به شدت افزایش یافته که ناشی از روشهای مدرن کشاورزی صنعتی و تعداد بسیار زیاد حیوانات است. سازمان گرینپیس میگوید حدود ۶۰ درصد همه پستانداران روی کره زمین دامهای اهلی هستند، در حالی که تنها ۴ درصد در حیات وحش زندگی میکنند (۳۶ درصد باقیمانده انسان هستند). طیور پرورشی نیز حدود ۷۰ درصد کل پرندگان جهان را شامل میشوند.
هر یک از این حیواناتی که برای تولید گوشت و سایر محصولات دامی پرورش مییابند، به غذای فراوان و فضای وسیع نیاز دارند؛ نیازی که راه را برای مزارع صنعتی بیرحمی که حیوانات را در بیشتر عمرشان در قفس نگه میدارند باز کرده و به پاکسازی مناطق جذبکننده کربن مانند جنگلها، علفزارها و تالابها منجر شده است. تحقیقات متعدد نشان داده که چگونه تخریب جنگلهای آمازون تحت تاثیر تقاضا برای سویا قرار دارد.
برخلاف تصور رایج، سویا عمدتا برای تغذیه انسان کشت نمیشود، بلکه خوراک دام است. به گفته سازمان حفاظت از طبیعت WWF، نزدیک به ۸۰ درصد محصول سویا در جهان به مصرف دام میرسد و تولید آن در دو دهه گذشته دو برابر شده است.
این موضوع در کنار عواملی مانند استفاده از کود شیمیایی و تولید متان توسط گاوها، در اصل دلیل اصلی آلایندگی شدید دامپروری است. عملا یک مرحله اضافی به زنجیره تولید تا مصرف غذا اضافه میکنیم و آب، محصولات زراعی و انرژی را صرف تولید خوراک برای حیوانات میکنیم، به جای آنکه خودمان مستقیما همان محصولات گیاهی را مصرف کنیم.
به گفته گزارش سازمان «کمپشن این ورلد فارمینگ»، از هر ۱۰۰ کالری محصول گیاهی که به دامها خورانده میشود، تنها ۴۰ کالری به صورت شیر، ۱۲ کالری به شکل گوشت مرغ و فقط ۳ کالری به صورت گوشت گاو به ما بازمیگردد.
یارانههای «ناعادلانه» اتحادیه اروپا
مارتین بومن از فودرایز (منبع به زبان انگلیسی) میگوید: «این که چنین سهم ناعادلانهای از یارانههای اتحادیه اروپا، به ارزش میلیاردها یورو از پول مالیاتدهندگان، صرف سرپا نگه داشتن تولید گوشت و لبنیات با انتشار بالای کربن و برهم زدن الگوی تغذیهای اروپاییها میشود، رسوایی است.»
او اضافه میکند: «سیاست مشترک کشاورزی در یک نقطه عطف قرار دارد و سیاستگذاران اروپایی فرصت بزرگی دارند تا مسیر را عوض کنند و اقداماتی را که برای گذار عادلانه به رژیمهای غذایی سالم، پایدار و سرشار از محصولات گیاهی لازم است در پیش بگیرند.»
به گفته بومن، این گذار میتواند به افزایش درآمد کشاورزان، کاهش وابستگی اتحادیه اروپا به واردات، کاهش شدت تغییرات اقلیمی و بهبود سلامت شهروندان اروپایی منجر شود.
او میافزاید: «دستکم مواد غذایی گیاهی شایسته آن هستند که سهم عادلانهتری از یارانههای CAP دریافت کنند تا بتوانند در شرایط برابر رقابت کنند.»
او تاکید میکند: «این استفاده شرمآور از بودجه اتحادیه اروپا برای ترویج مصرف گوشت و لبنیات در میان شهروندان اروپایی ـ که مستقیما خلاف اهداف سلامت و اقلیمی اتحادیه است ـ باید فورا متوقف شود.»
بومن از سیاستگذاران اتحادیه اروپا خواست یک «برنامه اقدام برای تغذیه گیاهی» تدوین کنند تا مواد غذایی گیاهی را در سراسر زنجیره تامین ترویج کند و همراه با آن، صندوقی برای حمایت از گذار کشاورزان از دامپروری به کشت محصولات گیاهی ایجاد شود.
کمیسیون اروپا در سال ۲۰۲۴ گزارشی با عنوان «گفتوگوی راهبردی درباره آینده کشاورزی اتحادیه اروپا» منتشر کرد که در آن نتیجهگیری شده است کمک به مصرفکنندگان برای پذیرش گذار به رژیمهای مبتنی بر گیاه «حیاتی» است.
در این گزارش آمده است: «کمیسیون اروپا باید تا سال ۲۰۲۶ یک برنامه اقدام اتحادیه اروپا برای مواد غذایی مبتنی بر گیاه تدوین کند تا زنجیرههای کشاورزی و غذایی گیاهی را از سطح مزرعه تا مصرفکننده تقویت کند.»
یورونیوز گرین برای دریافت نظر، با کمیسیون اروپا تماس گرفته است.