کشاورزان قهوه از دولتها خواستهاند برای حفاظت از محصول در برابر دورههای رو به افزایش گرمای شدید، هرچه سریعتر دست به اقدام بزنند.
تغییرات اقلیمی عرضه قهوه در جهان را تهدید میکند و باعث افزایش قیمت برای مصرفکنندگان شده است، در حالی که کشاورزان در تنگنا از دولتهای خود میخواهند هرچه سریعتر دست به کار شوند.
آگهی
آگهی
کلایمت سنترال، یک گروه مستقل از دانشمندان و متخصصان ارتباطات، دماها در سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ را بررسی و آنها را با سناریوی فرضی جهانی بدون آلودگی کربنی مقایسه کرده است. آنها به این نتیجه رسیدهاند که تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیتهای انسانی، دما را در بیشتر مناطق اصلی کشت قهوه در جهان از «آستانه آسیبزا برای قهوه» یعنی ۳۰ درجه سانتیگراد بالاتر برده است.
پنج کشور برتر تولیدکننده قهوه یعنی برزیل، کلمبیا، اتیوپی، اندونزی و ویتنام، هر یک به طور متوسط سالانه ۵۷ روز اضافه گرمای مضر را به دلیل تغییرات اقلیمی تجربه کردهاند. این کشورها در مجموع ۷۵ درصد قهوه جهان را تامین میکنند.
تغییرات اقلیمی چگونه بر قهوه اثر میگذارد
وقتی دما از ۳۰ درجه سانتیگراد بالاتر میرود، بوتههای قهوه دچار تنش حرارتی میشوند؛ تنشی که میتواند عملکرد را کاهش دهد، کیفیت دانهها را پایین بیاورد و آسیبپذیری گیاه در برابر بیماری را افزایش دهد.
در مجموع این عوامل، عرضه و کیفیت قهوه را کاهش میدهد و به افزایش قیمتها در سراسر جهان دامن میزند. بخش اعظم قهوه وارداتی اتحادیه اروپا از برزیل (۳۴ درصد) و ویتنام (۲۴ درصد) میآید؛ دو کشوری که گرمایش ناشی از سوختهای فسیلی به شدت به آنها ضربه زده است.
کاهش برداشت و افزایش قیمتها بیش از همه به کشاورزان خردهمالک ضربه میزند؛ کشاورزانی که حدود ۸۰ درصد تولیدکنندگان قهوه در جهان را تشکیل میدهند. با وجود این، این کسبوکارهای کوچک در سال ۲۰۲۱ تنها ۰٫۳۶ درصد از منابع مالی لازم برای سازگار شدن با تبعات تغییرات اقلیمی را دریافت کردهاند.
به گفته کلایمت سنترال، هزینه متوسط سازگاری برای یک مزرعه یکهکتاری روزانه ۲٫۱۹ دلار (حدود ۱٫۸۵ یورو) است؛ کمتر از قیمت یک فنجان قهوه در بسیاری از کشورها.
دکتر کریستینا دال از کلایمت سنترال میگوید: «تقریبا همه کشورهای بزرگ تولیدکننده قهوه اکنون روزهای بیشتری از گرمای شدید را تجربه میکنند که میتواند به بوتههای قهوه آسیب بزند، عملکرد را کاهش دهد و بر کیفیت اثر بگذارد.»
او اضافه میکند: «با گذشت زمان این پیامدها ممکن است از مزرعه تا مصرفکننده گسترش یابد و مستقیما بر کیفیت و قیمت نوشیدنی روزانه شما اثر بگذارد.»
به گفته دکتر دال، هرچند این تحلیل خاص فقط بر قهوه متمرکز است، تغییرات اقلیمی دیگر محصولات و کشاورزان را هم تحت فشار قرار داده است. او معتقد است این وضعیت «اثر موجی» بر قیمت مواد غذایی و معیشت مردم در سراسر جهان خواهد داشت.
آشنایی با قهوهکارانی که زیر گرمای شدید میجنگند
دجنه دادی، مدیرعامل اتحادیه تعاونی قهوهکاران اورومیا (OCFCU) که یک تعاونی خردهمالکان و از بزرگترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان قهوه در اتیوپی است، میگوید: «قهوهکاران در اتیوپی همین حالا هم آثار گرمای شدید را میبینند.»
او توضیح میدهد: «قهوه عربیکای اتیوپیایی نسبت به نور مستقیم خورشید حساسیت ویژهای دارد. بدون سایه کافی، درختان قهوه دانه کمتری تولید میکنند و در برابر بیماریها آسیبپذیرتر میشوند.
دادی میگوید: «برای حفظ تامین قهوه، دولتها باید در قبال تغییرات اقلیمی دست به کار شوند. آنها همچنین باید با قهوهکاران خردهمالک و تشکلهایشان همکاری و در آنها سرمایهگذاری کنند تا بتوانیم راهحلهای لازم برای سازگاری را در مقیاس وسیع اجرا کنیم.»
او توضیح میدهد که این اتحادیه اجاقهای کممصرف توزیع میکند که نیاز به هیزم را کاهش میدهد و به حفاظت از جنگلهایی کمک میکند که به عنوان پناهگاه طبیعی برای کشت قهوه عمل میکنند.
او اضافه میکند: «کشت قهوه بخشی از میراث فرهنگی ماست و درختان قهوه نماد تداوم و مایه افتخارند.» او ادامه میدهد: «اتیوپی زادگاه قهوه است و قهوهکاران اتیوپیایی نقش کلیدی در حفاظت از آینده آن دارند.»
اوخنیو سیفوئنتس از کلمبیا، ۲۵ سال است که قهوهکاری میکند و یکی از بنیانگذاران انجمن تولیدکنندگان قهوه ارگانیک کلمبیاست.
سیفوئنتس میگوید قهوهکاران کلمبیایی با گرما، خشکسالی و بارشهای شدید دست و پنجه نرم میکنند و برای سازگار شدن با تغییرات اقلیمی به شدت به منابع مالی نیاز دارند.
او همچنین معتقد است این کشور برای کنار گذاشتن کشاورزی تکمحصولی، که برای تولید یک محصول به شدت به کود و سموم شیمیایی متکی است، و برای تمرکز بیشتر بر نقش طبیعت در تقویت تابآوری اقلیمی به کمک نیاز دارد.
او میافزاید: «مزایای این کار را میتوانید در مزرعه من ببینید و احساس کنید؛ جایی که درختانی کاشتهام تا قهوه را از گرما محافظت کنند. در سال ۲۰۲۴ که سالی گرم و خشک بود، اثر خنککنندگی این درختان به حفظ کیفیت و میزان تولید کمک کرد، در حالی که مزارع تککشت مجاور با مشکلات جدی کیفیت مواجه شدند.»
در رشتهکوههای گات غربی در هند، سوهان شتی که چندین مزرعه قهوه ارگانیک سایهدار و غنی از تنوع زیستی را مدیریت میکند، او هم با افزایش دما و بارشهای «نامنظم» روبهرو است.
گلدهی زودرس معمولا به این معناست که گیلاسهای قهوه کمتری یا با کیفیت پایینتر تولید میشود و همچنین میتواند به نارس شدن ناهمگون دانهها منجر شود.
شتی میگوید: «اینکه میبینیم کشاورزان برداشت را متوقف میکنند چون بخشی از بوتههایشان گل داده است، کاملا شایع شده است.»
قهوه با تعادل رونق میگیرد
برای اکشی داشرات، همبنیانگذار و تولیدکننده در شرکت ساوت ایندیا کافی در ایالت کارناتاکا، تغییرات اقلیمی صرفا پدیدهای نیست که دربارهاش پیشبینی کنند، بلکه عاملی است که هر روز آن را اندازهگیری میکنند.
داشرات میگوید: «حسگرهای ما در مزرعه نشان میدهند دورههای طولانیتری از دمای بالای روز، شبهای گرمتر و از دست رفتن سریعتر رطوبت خاک را نسبت به آنچه قهوه در اینجا به طور تاریخی به آن متکی بوده است تجربه میکنیم.»
او ادامه میدهد: «قهوه محصولی است که با تعادل رشد میکند؛ تعادل میان سایه، رطوبت و دورههای خنک بازیابی. هرچه این تعادل محدودتر شود، مزارعی مثل مزرعه ما و مزارع شریکمان باید با مدیریت بهتر سایه، تقویت سلامت خاک و افزایش تابآوری در برابر کمآبی به سرعت خود را وفق دهند.»