لباس‌های خرچنگی و تخت‌های به‌هم‌ریخته: بهترین نمایشگاه‌های اروپا

وقتی صحبت از نمایشگاه‌ها به میان می‌آید، اروپا واقعا انتخاب‌های بی‌شماری پیش رو دارد.

آگهی

آگهی

اروپا میزبان برخی از معتبرترین موزه‌ها و گالری‌های جهان است که هر ساله آثار مرزشکن، مرورهای عمیق بر کارنامه هنرمندان و بازخوانی‌های تاریخی را به نمایش می‌گذارند و به بازدیدکنندگان امکان می‌دهند جهان را از زاویه‌ای دیگر ببینند.

فقط در همین سال، نمایشگاه‌هایی به چهره‌های پیشگامی چون الکساندر کالدر، هانری ماتیس، فریدا کالو، روثکو و مارتین پار اختصاص یافته است و همزمان سالگردهایی برای مریلین مونرو و استودیوی آردمن برگزار شده است. در جاهای دیگر نیز از سامورایی‌ها گرفته تا موسیقی سیاه‌پوستان بریتانیا و پرندگان بهشتی موضوع نمایشگاه‌های گوناگونی بوده‌اند.

تازه از شمار بی‌پایان نمایشگاه‌های کوچک‌تر و محلی‌تر – یا آنهایی که قرار است در پاییز برسند – حرفی نزدیم. از جمله رویدادهای مهم پیش رو می‌توان به «قالی‌نگاره بایو» در موزه بریتانیا در لندن و «مونه، نقاشی کردن زمان» در موزه اورانژری پاریس اشاره کرد که هر دو در ماه سپتامبر افتتاح می‌شوند.

تا آن نمایشگاه‌ها برسند و در حالی که آرام‌آرام به پایان تابستان نزدیک می‌شویم، چه زمانی بهتر از اکنون برای مرور برخی از نمایشگاه‌های محبوب این روزهای ما؛ به‌ویژه اگر به دنبال کمی پناه از آفتاب باشید.

شیاپارلی: وقتی مد به هنر تبدیل می‌شود

کجا: موزه ویکتوریا و آلبرت (V&A)، لندن، بریتانیا

زمان: تا ۸ نوامبر ۲۰۲۶

گردنبندهای طوقیِ شبیه میوه کاج، کلاه‌های به شکل کفش و لباس‌هایی با طرح خرچنگ؛ نمایشگاه شاخص موزه ویکتوریا و آلبرت درباره الزا شیاپارلی ضیافتی تماشایی از خیال‌پردازی آوانگارد است. این نخستین نمایشگاهی است که در بریتانیا به طور کامل به این طراح مد آینده‌نگر ایتالیایی اختصاص پیدا می‌کند و آثار او را از سال‌های آغازین دهه ۱۹۲۰ تا امروز در بر می‌گیرد. با کنار هم گذاشتن گذشته و حال، تاریخچه‌ای مفصل از طراحی روشن می‌شود که چشم‌انداز بلندپروازانه، روندهای خلاقانه و تلاقی‌های میان اوت کوتور و هنر را واکاوی می‌کند.

ادوار مونک و کارخانه شکلات

کجا: موزه مونک (MUNCH)، اسلو، نروژ

زمان: تا ۱۱ اکتبر ۲۰۲۶

برای اغلب مردم نام ادوار مونک یادآور تابلوی «جیغ» است یا دیگر آثار بی‌شمار اکسپرسیونیستی‌اش که احساسات عمیق و تاریک رنج انسانی را مجسم می‌کنند. اما کمتر کسی می‌داند دامنه کار او بسیار فراتر از اینها بود. در سال ۱۹۲۳ مونک نخستین نقاشی بود که یک کارخانه برایش سفارش کار صادر کرد؛ او پرتره‌های رنگ‌روغن پرطراوتی برای محبوب‌ترین برند شکلات نروژ، یعنی فرِیا، خلق کرد. بسیاری از این تابلوها زنانی را به تصویر می‌کشند که اکثریت کارکنان فرِیا را تشکیل می‌دادند و بازتابگر دوره‌ای از دگرگونی‌های اجتماعی فزاینده بودند.

این نمایشگاه موزه مونک بر همین دوره تمرکز دارد و با ارائه لایه‌به‌لایه اسناد آرشیوی، تصاویر و فیلم‌های مستند، نه تنها درک ما از مسیر حرفه‌ای مونک را گسترش می‌دهد، بلکه زمینه اجتماعی و اقتصادی عمیق‌تر آثار او را نیز می‌گشاید.

مارینا آبراهیموویچ، «حماسه اروتیک بالکان» در برلین

کجا: گروپیوس باو، برلین، آلمان

زمان: تا ۳۰ اوت ۲۰۲۶

با مارینا آبراهیموویچ همیشه می‌توان از یک چیز مطمئن بود؛ این که قرار است شاهد چیزی واقعا نفسگیر باشید. این هنرمند افسانه‌ای هنر اجرا در طول حرفه خود پیوسته مرزهای ذهنی و جسمی بدن را با شیوه‌هایی مسحورکننده جابه‌جا کرده است؛ از شش ساعت بی‌حرکت ایستادن در اتاقی خالی گرفته تا تمیز کردن خون از روی استخوان‌های گاو در برابر چشم تماشاگران. با این حال شاید «حماسه اروتیک بالکان» بلندپروازانه‌ترین اجرای او باشد. این ادای احترام معنوی و جنسی‌سرشار به ریشه‌های اسلاوی‌اش، با حضور بیش از ۷۰ اجراگر، مخاطب را شوکه و مبهوت می‌کند و در روند پالایش درد انسانی به درون خود می‌کشد.

راثکو در فلورانس

زمان: تا ۲۳ اوت ۲۰۲۶

کجا: پالاتسو استروتسی، فلورانس، ایتالیا

آثار میدان رنگِ نمادین راثکو همیشه شبیه دریچه‌هایی به جهانی دیگر بوده‌اند؛ کیفیت متعالی آنها تقریبا توصیف‌ناپذیر است و بی‌تردید بدون فلورانس به وجود نمی‌آمد. این شهر ایتالیایی برای چشم‌انداز خلاقانه راثکو نقش بنیادینی داشت و معماری و فضای معنوی‌اش در هر ضربه قلم‌مو حضور دارد. نمایشگاه شاخص پالاتسو استروتسی این دو را بار دیگر در کنار هم قرار داده است؛ شاید یکی از چشمگیرترین مرورها بر کار راثکو تا امروز. در این نمایشگاه که سراسر دوره کاری او را در بر می‌گیرد، بیش از ۷۰ اثر از مجموعه‌های خصوصی و موزه‌های معتبر جهان به نمایش گذاشته شده است. این پروژه که به‌دست کریستوفر راثکو و النا جوئنا کیوریت شده، فرصتی کم‌نظیر برای دیدن نه تنها گستره آثار او، بلکه عمق جهان‌بینی‌اش فراهم می‌کند.

تریسی امین: زندگی دوم

کجا: تیت مدرن، لندن، بریتانیا

زمان: تا ۳۱ اوت ۲۰۲۶

تختخوابی نامرتب، اعتراف‌نامه‌ای نئونی، طرحی آغشته به خون؛ آثار تریسی امین در دل رنج، زیبایی و شعر را جست‌وجو می‌کنند. او پس از آن که در دهه ۱۹۹۰ با اثر نامزد جایزه ترنر خود، «تخت من»، به شهرتی خیره‌کننده رسید، به سرعت به یکی از صداهای تعیین‌کننده هنر معاصر بریتانیا تبدیل شد. در دهه‌های پس از آن، آثار امین از رسانه‌ای به رسانه دیگر عبور کرده، اما همواره مرزها را جابه‌جا کرده‌اند؛ زنانه، عریان و همیشگی بدون عذرخواهی. نمایشگاه تیت مدرن مروری نفسگیر ارائه می‌کند که از مشهورترین آثار او تا کارهایی را که هرگز نمایش داده نشده‌اند در بر می‌گیرد. قدم زدن در این نمایشگاه شبیه ورق زدن دفترچه خاطرات شخصی است؛ دفتری که صفحاتش به اثر انگشت‌های لکه‌دار و اشک آغشته است و در عین حال تماشاگر را مجذوب خود می‌کند.

ماریا لاسنیگ و ادوار مونک: «جریان نقاشی = جریان زندگی»

زمان: تا ۳۰ اوت ۲۰۲۶

کجا: موزه هنر هامبورگ (Hamburger Kunsthalle)، هامبورگ، آلمان

با وجود آن که میان ادوار مونک و هنرمند اتریشی، ماریا لاسنیگ، حدود نیم قرن فاصله زمانی وجود دارد، آثار آنها شباهت‌های شگفت‌انگیزی را نشان می‌دهد. هر دو در پی آن بودند که آشوب درونی احساسات را به تصاویری انتزاعی تبدیل کنند. موزه هنر هامبورگ در این نمایشگاه خطی روان‌شناختی میان این دو می‌کشد؛ نمایشی با نزدیک به ۲۰۰ نقاشی، مجسمه، فیلم، عکس و آثار دیگر. از جمله بخش‌های برجسته نمایشگاه می‌توان به «مادونا»ی مونک (۱۸۹۳–۱۸۹۵) و «زنجیره سنت» لاسنیگ (۱۹۸۳) اشاره کرد.

لوسیان فروید: همه چیز یک پرتره است

زمان: تا ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶

کجا: موزه هنر مدرن لوئیزیانا در هوملبک، دانمارک

لوسیان فروید استادی بی‌بدیل در هنر فیگوراتیو بود؛ هنرمندی که می‌توانست روح حساس و شکننده انسان‌ها را بدون خودنمایی یا تصنع به تصویر بکشد. اگرچه او را بیشتر با نقاشی‌هایش به یاد می‌آورند، مسیر حرفه‌ای فروید با طراحی آغاز شد و در همین قالب نیز به تحول ادامه داد. موزه لوئیزیانا از طرح‌های سایه‌دار غریبه‌هایی در کت‌وشلوار گرفته تا پیکره‌های برهنه زغالی با پوست‌های بافت‌دار را کنار هم قرار داده است تا همه رسانه‌هایی را که فروید برای پرتره‌نگاری به کار گرفته بود گرد آورد و شیفتگی مادام‌العمر او به چهره‌ها و بدن‌ها را آشکار کند؛ هر اثر بخشی از زشتیِ زیبا و ناگزیرِ زندگی را برملا می‌کند.

جسپر جانز: راننده شب

زمان: تا ۱۲ اکتبر ۲۰۲۶

کجا: گوگنهایم بیلبائو، بیلبائو، اسپانیا

جسپر جانز چهره‌ای پیشگام در هنر معاصر است که با بهره‌گیری از تصاویر دوران پس از جنگ در آمریکا، راه را برای جنبش‌های نوآورانه تازه‌ای در هنر هموار کرد. آثار پاپ‌آرت او، به‌ویژه تابلوهایی با هدف‌های رنگی و پرچم‌های آمریکا، تصاویری آشنا را به شکلی متفاوت و تامل‌برانگیز دگرگون می‌کنند و پرسش‌هایی درباره شیوه درک ما از جهان پیرامون برمی‌انگیزند. این آثار، در کنار شمار فراوانی از مجسمه‌ها و نقاشی‌های دیگر او، در این نمایشگاه گذشته‌نگر با تمی غنی و روشنگرانه گرد هم آمده‌اند.

اگر می‌خواهید از تازه‌ترین خبرهای دنیای نمایشگاه‌ها باخبر بمانید، بخش «مرور فرهنگ» ما را ببینید ؛ جمع‌بندی هفتگی از بهترین رویدادها و نمایشگاه‌هایی که می‌توان در سراسر اروپا تجربه کرد. همچنین می‌توانید فهرست بهترین فیلم‌ها و آلبوم‌های برترسال تاکنون را هم در همینجا پیدا کنید.