سی مجسمه بزرگ خرچنگ در پمپئی نصب شده است و فیلیپ کولبرت هنرمند پاپ بریتانیایی بزرگترین پروژه خود را رونمایی کرده است؛ این نمایش با ترکیب اسطوره و فرهنگ معاصر این محوطه تاریخی مشهور را به گفتوگویی میان گذشته و حال تبدیل میکند.
بازدیدکنندگانی که تابستان امسال ویرانههای باستانی پمپیایی را میگردند ممکن است با منظرهای غیرمنتظره روبهرو شوند: مجسمههای غولپیکر خرچنگ دریایی که میان ویلاهای رومی، خیابانهای کهن و بقایای باستانشناسی قد برافراشتهاند.
این مداخله سوررئال که از هفته گذشته آغاز شده، بخشی از پروژه «فیلیپ کولبرت در پمپیایی: اسطورهشناسی پاپ» است؛ بزرگترین نمایشگاه این هنرمند بریتانیایی تا امروز. در یکی از مشهورترین محوطههای باستانشناسی جهان بیش از ۳۰ مجسمه عظیم خرچنگ دریایی به نمایش درآمده که گفتوگویی غیرمعمول میان دوران باستان و فرهنگ پاپ معاصر ایجاد میکند.
کولبرت که با شخصیت رنگارنگ آلتراگوی خود، «خرچنگ»، شناخته میشود، با بازآفرینی تاریخ هنر در قالب زبان هنر پاپ، شهرتی بینالمللی برای خود ساخته است. این هنرمند ساکن لندن که منتقدان اغلب او را وارث اندی وارهول میدانند، تاکنون چیدمانهای عظیم عمومی را از لندن و ونیز تا سئول، سنگاپور و شانگهای برپا کرده است. با این حال، پمپیایی جاهطلبانهترین «تسخیر» او تا امروز محسوب میشود.
این نمایشگاه برای پارک باستانشناسی هم نقطه عطفی به شمار میرود. این نخستین نمایشگاه مجسمههای معاصر در پمپیایی طی ۳۰ سال گذشته و اولین بار است که یک هنرمند در داخل خانههای شهر باستانی آثار خود را به نمایش میگذارد.
برای کولبرت، پمپیایی بسیار فراتر از یک محوطه باستانشناسی است.
کولبرت میگوید: «برای من، پمپیایی شهر نهایی دوران باستان است؛ مکانی که فراتر از زمان وجود دارد. نمیتوانم محیطی قدرتمندتر از این تصور کنم برای خلق گفتوگویی مجسمهگون درباره زمان، هویت و راههایی که هنر میتواند از محدودیتهای خود فراتر برود.»
این چیدمان که از موزاییک مشهور خرچنگ دریایی در «خانه فان» در پمپیایی الهام گرفته، شامل ۱۲ مجسمه تازه است که ویژه این مکان ساخته شدهاند. پیکرههای خرچنگ دریایی از جنس فولاد ضدزنگ بهطور غیرمنتظره میان ستونها، معابد و خانههای کهن ظاهر میشوند و در کنار آنها سازههای عظیم فولادی سیاه که جنگجویان رباتیک خرچنگگونه را در آیندهای دور به تصویر میکشند، آنچه را که کولبرت «اشیای اسطورهای آینده» مینامد، تداعی میکنند.
این هنرمند امیدوار است این موجودات خیالی بازدیدکنندگان را تشویق کند پمپیایی را از زاویهای تازه ببینند.
او توضیح میدهد: «ویرانههای پمپیایی همزمان تراژدی و زیبایی را در خود دارند و خود شهر گویی میان گذشته و حال معلق مانده است.»
بهجای برخورد با پمپیایی بهعنوان یادمانی منجمد، «اسطورهشناسی پاپ» آن را چشماندازی زنده و فرهنگی نشان میدهد؛ جایی که اسطورهشناسی کلاسیک، باستانشناسی و فرهنگ بصری معاصر میتوانند در کنار هم حضور داشته باشند. مضامینی چون مرگپذیری، تمدن، حافظه و رابطه بشری با فناوری در سراسر نمایشگاه جریان دارد و از بازدیدکنندگان دعوت میکند بیندیشند جوامع چگونه تاریخ خود را حفظ میکنند و همزمان آینده خود را تصور کنند.
در برنامه گستردهتر این پروژه، نشستهایی با مدارس و انجمنهای محلی در سراسر منطقه نیز برگزار خواهد شد؛ اقدامی که بلندپروازی کولبرت برای پیوند دادن هنر معاصر با جوامع محلی و همچنین بازدیدکنندگان بینالمللی را تقویت میکند.
نمایشگاه به لانگولا، بوسکورهآله، اوپلونتیس، ویلا سان مارکو، ویلا آرینّا و رئال پولوریفیچیو بوربونیکو نیز گسترش مییابد و مسیری از هنر معاصر را در شماری از مهمترین محوطههای باستانشناسی کامپانیا ایجاد میکند.
چه این خرچنگهای غولپیکر کولبرت را بازیگوش، تحریکآمیز یا غیرمنتظره ببینیم، آنها یادآوری چشمگیری هستند از اینکه حتی یکی از سالمترین شهرهای باستانی تاریخ نیز هنوز میتواند به بستری برای گفتوگوهای تازه هنری تبدیل شود.
فیلیپ کولبرت در پمپیایی: اسطورهشناسی پاپ تا اوایل سال ۲۰۲۷ در پارک باستانشناسی پمپیایی ادامه دارد.