اتاق ۱۰ در محوطه رومی فوئنته آلامو احتمالا در قرن چهارم میلادی بازسازی شد تا به عنوان کتابخانه استفاده شود؛ جایی که پیشتر میتریوم، زیارتگاه میترا، محسوب میشد.
محوطه باستانی فوئنته آلامو در شهر پونته خنیل استان کوردوبا ممکن است میزبان یک کتابخانه اولیه باشد که قدیمیترین نمونه کشفشده تاکنون در شبهجزیره ایبری خواهد بود؛ بر اساس پژوهشی که در نشریه «Journal of Mediterranean Archaeology» منتشر شده و گروهی از محققان دانشگاههای کوردوبا و گرانادا آن را انجام دادهاند.
تا کنون گمان میرفت اتاق شماره ۱۰ در فوئنته آلامو محل برگزاری آیین میترا بوده است؛ ایزدی با منشأ ایرانی که دیرهنگام به مجموعه خدایان رومی اضافه شد. این مکان در اصل گرمابهای متعلق به سده نخست پیش از میلاد بوده که بعدها رها شده و حدود سده سوم میلادی به ویلایی مسکونی تبدیل شده است. متخصصان تاریخ دقیقی برای استفاده از این اتاق به عنوان کتابخانه ذکر نمیکنند اما اوج شکوه این خانه احتمالا به دو قرن پس از آن، تا زمان تبدیل دوباره بنا در سده ششم میلادی، مربوط میشود.
برای پاسخ به این پرسش، پژوهشگران از روشی موسوم به «گرامرِ شکلها» استفاده کردهاند؛ روشی که امکان تحلیل نحوه ترکیب اجزای مختلف یک فضای معماری را فراهم میکند. در مورد فوئنته آلامو، این تالار چیدمانی دارد که با ساختار کتابخانههای رومی همخوانی دارد: یک آبسید، طاقچههای مستطیلشکل که احتمالا قفسهها را در خود جای میداده، طاقچههای نیمدایره، سکویی بلند و اتاقهای الحاقی که میتوانستند به عنوان فضاهای کار یا انبار مورد استفاده قرار گیرند.
کارشناسان معتقدند این کشف استثنایی است زیرا معماری فوئنته آلامو ترکیب ویژهای از شواهد را حفظ کرده که امکان فراتر رفتن از حد یک فرضیه ساده و پیشبرد تحقیق را فراهم میکند. کتابخانه فوئنته آلامو در این صورت نه تنها قدیمیترین کتابخانه در شبهجزیره ایبری خواهد بود بلکه غربیترین کتابخانه در سراسر امپراتوری روم و یکی از بهترین نمونههای حفظشده نیز به شمار میآید.