باستانشناسان در یک چاه دستشویی قدیمی در پادربورن یک دفترچه یادداشت قرون وسطایی یافتهاند. این سند چرمی چوبی و مومی که بهخوبی حفظ شده میتواند نگاه تازهای به زندگی روزمره سدههای ۱۳ و ۱۴ بدهد.
این حفاریها در پی ساخت یک ساختمان اداری جدید در شهر پادربورن در ایالت نوردراین-وستفالن انجام شد. در جریان این کار، باستانشناسان تحت نظارت انجمن استانی وستفالن–لیپه (LWL) این دفترچه یادداشت را در یکی از پنج چاهفاضلاب بازشده متعلق به دوره میانه کشف کردند.
آگهی
آگهی
دکتر باربارا روشتوف-پارزینگر، مسئول فرهنگی LWL، با تاکید بر یگانگی این کشف میگوید: «چاههای فاضلاب، هرچند شاید عجیب به نظر برسند، برای باستانشناسان اغلب محلهای بسیار پرباری برای کشف آثار هستند.»
این شیء که قدمتش حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ سال برآورد میشود فقط ۱۰ در ۷/۵ سانتیمتر اندازه دارد. این دفترچه از لوحهای چوبی پوشیدهشده با لایهای از موم ساخته شده که درون جلدی چرمی با نقش برجسته گلزنبق محافظت میشدهاست. در قرون میانه با استفاده از یک قلم فلزی یادداشتها روی لایه مومی خراشیده میشد و بعدا میشد آنها را پاک و دوباره روی همان سطح نوشت.
این دفترچه یادداشت در مجموع ده صفحه دارد که متن روی هشت صفحه آن در دو روی صفحه نوشته شدهاست. بهگفته باستانشناسان متن به زبان لاتین است و به نظر میرسد همه آن را یک نفر نوشته باشد.
در قرون میانه، مرکز شهر پادربورن عمدتا محل سکونت شهروندان ثروتمند و بازرگانان بود. در آن زمان تاجران از معدود گروههای جامعه قرونوسطایی بودند که توانایی خواندن و نوشتن داشتند.
احتمالا ابریشم بهعنوان دستمال توالت
یکی دیگر از نشانههای جایگاه اجتماعی استفادهکنندگان از این چاهفاضلاب، بقایای پارچههای ابریشمی است که احتمالا بهعنوان دستمال توالت بهکار میرفتهاست.
این دفترچه حفظشدن شگفتانگیزش را بهطور تناقضآمیزی مدیون جایی است که در آن دور انداخته شدهاست. محیط بسته، مرطوب و کماکسیژن چاهفاضلاب مانع از تجزیه مواد آلی شدهاست.
سوزانه برتسل، مرمتگر LWL، گزارش داد که این یافته در ابتدا چندان قابل تشخیص نبودهاست. او میگوید: «این شیء در تودهای از خاک خیس محصور شده و در آغاز تقریبا غیرقابل تشخیص بود و تازه هنگام پاکسازی در کارگاه مرمت ما در مونستر دیده شد.» او اضافه میکند: «این یافته چاهفاضلاب حتی پس از گذشت چندین قرن در خاک، همچنان بوی بسیار ناخوشایندی میداد.»
صفحههای داخلی بهشدت به هم فشرده شده بودند و همین باعث شدهاست لایههای مومی از آلودگی و تغییر شکل در امان بمانند. بهگفته برتسل، لوحهای چوبی تاب برنداشتهاند و به همین دلیل نوشته همچنان بهخوبی قابل خواندن است.
کارهای حفاظتی احتمالا تا یک سال طول خواهد کشید. در حال حاضر پژوهشگران در حال بررسی مواد سازنده این شیء هستند؛ از جمله موم، اجزای احتمالی رزین، رنگدانهها و گونههای چوب بهکاررفته. تا پایان تحلیلها، اجزای آلی در آب مقطر نگهداری میشود.
پژوهشگران برنامه دارند پس از پایان تحلیلها محتوای یادداشتها را رمزگشایی کنند.