در سال ۲۰۲۵ با ثبت ۴۷۶۳ محل عبادت، کلیساهای انجیلی در اسپانیا با کمک مهاجرت از آمریکای لاتین در حال گسترش پایدارند؛ روندی که در رویدادهایی چون فستیوال امید دیده میشود.
برای چند لحظه، صحنه بیشتر به یک کنسرت شباهت دارد تا یک گردهمایی مذهبی. هزاران نفر سرود میخوانند، دستها را بالا میبرند و مراسم را از سکوهای کاخ ویستالگره مادرید دنبال میکنند. بر روی صحنه فرانکلین گراهام ظاهر میشود؛ پسر مبلغ سرشناس بیلی گراهام، رئیس انجمن بشارت بیلی گراهام و متحد نزدیک رئیسجمهور آمریکا دونالد ترامپ.
آگهی
آگهی
جشنواره امید (منبع به زبان اسپانیایی) که در روزهای ۳۰ و ۳۱ مه برگزار شد، هزاران نفر را گرد هم آورد و بار دیگر واقعیتی هر روز آشکارتر در اسپانیا را برجسته کرد: اوجگیری کلیساهای انجیلی.
گراهام در برابر حاضران گفت: «اسپانیا به امید نیاز دارد و این امید در عیسی مسیح یافت میشود.» این مبلغ مذهبی تاکید کرد که در کشورهای مختلف اروپایی نوعی علاقه تازه به ایمان مسیحی را احساس میکند و ابراز امیدواری کرد اسپانیا یک بیداری معنوی تازه را تجربه کند.
به گفته «کشیش ترامپ»، حدود ۱۲ هزار و ۶۰۰ نفر در نخستین روز جشنواره حضور داشتند و حدود ۲ هزار نفر دیگر هم به دلیل کمبود فضا در بیرون محوطه ماندند. انجمن بشارت بیلی گراهام بعدتر شمار کل حاضران در طول آخر هفته را ۱۸ هزار و ۷۰۰ نفر اعلام کرد.
آمادهسازی این گردهمایی طی ۱۸ ماه انجام شد و حدود ۸۴۰ کلیسای انجیلی با گرایشهای مختلف در منطقه خودمختار مادرید را درگیر کرد. به گفته برگزارکنندگان، نزدیک به ۹ هزار و ۸۰۰ نفر نیز در دورههای آموزشی و برنامههای بشارتی که در ماههای پیش از آن برگزار شد شرکت کردند.
ابعاد این رویداد خود به خود جلب توجه میکرد. اما این ابررویداد در ویستالگره همچنین بازتاب دگرگونی عمیقتری است که نقشه مذهبی اسپانیا را در حال تغییر قرار داده است.
نزدیک به ۴ هزار و ۸۰۰ کلیسای انجیلی
بر اساس آخرین دادههای رصدخانه پلورالیسم دینی در اسپانیا (منبع به زبان اسپانیایی)، این کشور در سپتامبر ۲۰۲۵ دارای ۴ هزار و ۷۶۳ محل عبادت انجیلی بوده است. این رقم نسبت به ۴ هزار و ۴۵۵ مکان ثبتشده یک سال پیش از آن افزایش نشان میدهد و به مراتب بالاتر از ۲ هزار و ۹۴۴ مورد ثبتشده در سال ۲۰۱۱ است.
کاتالونیا در حال حاضر ۱ هزار و ۱۰ کلیسای انجیلی را در خود جای داده و پس از آن مادرید با ۸۵۵، اندلس با ۷۴۴ و منطقه خودمختار والنسیا با ۵۱۰ کلیسای انجیلی در رتبههای بعدی قرار دارند.
اگرچه کلیسای کاتولیک با ۲۲ هزار و ۹۲۲ محل عبادت ثبتشده همچنان فاصله زیادی با دیگران دارد، اما کلیساهای انجیلی اکنون بیش از نیمی از همه مراکز مذهبی متعلق به اعتقادهای غیرکاتولیک را تشکیل میدهند.
این رشد بهویژه در مادرید چشمگیر بوده است. دادههای رصدخانه نشان میدهد شمار کلیساهای انجیلی در این منطقه در کمتر از یک دهه از حدود ۶۶۲ به ۸۵۵ رسیده است.
سازمانهای انجیلی برآورد میکنند که جمعیت این جامعه اکنون حدود یک و نیم میلیون نفر است، هرچند آمار رسمی دقیقی درباره تعداد پیروان وجود ندارد.
این رشد فقط به تعداد عبادتگاهها محدود نمیشود. به گفته نهادهای مختلف انجیلی، حضور این کلیساها در دانشگاهها، انجمنهای محلی، رسانهها، رویدادهای عمومی و شبکههای اجتماعی نیز افزایش یافته و بازتابدهنده دیدهشدن بسیار گستردهتری است نسبت به آنچه تنها دو دهه پیش داشتند.
مهاجرت از آمریکای لاتین بهعنوان موتور محرک
در پشت این گسترش، یک عامل تکرارشونده دیده میشود: مهاجرت از آمریکای لاتین. بر پایه تازهترین دادههای مؤسسه ملی آمار اسپانیا، این کشور همچنان بیشینههای تاریخی جمعیت را ثبت میکند؛ رشدی که عمدتا از محل ورود ساکنان متولد خارج از اسپانیا تغذیه میشود. در میان ملیتهایی که در سالهای اخیر بیشترین رشد را داشتهاند، کلمبیاییها و ونزوئلاییها برجسته هستند.
بسیاری از این ساکنان تازهوارد از کشورهایی میآیند که در آنها کلیساهای انجیلی حضوری بهمراتب گستردهتر از اروپا دارند. کلمبیا، ونزوئلا، هندوراس، گواتمالا، برزیل و جمهوری دومینیکن طی دههها شاهد رشد چشمگیر کلیساهای انجیلی و پنطیکاستی بودهاند.
برای شمار زیادی از مهاجران، این جماعتها همچنین فضایی برای دیدار، حمایت و همراهی فراهم میکنند. افزون بر مناسک مذهبی، آنها شبکههای اجتماعی، مشاوره و محیطی خانوادگی در اختیار افرادی میگذارند که بدون پشتوانه اجتماعی مستحکم وارد کشور میشوند.
این کارکرد اجتماعی در تحلیلهای مربوط به رشد جنبش انجیلی بارها تکرار میشود. برای بسیاری از تازهواردان، کلیساها نقش نخستین شبکه حمایتی را ایفا میکنند، تماسهای شخصی و شغلی را تسهیل میکنند و در محیطی تازه حسی از تعلق فراهم میآورند.
افزایش دیدهشدن این جنبش در خارج از دیوارهای کلیساها نیز بهخوبی محسوس است.
چند هفته پیش از جشنواره امید، گردهمایی The Change Madrid (منبع به زبان اسپانیایی) به گفته برگزارکنندگان حدود ۳۵ هزار نفر را در ورزشگاه متروپولیتانو گرد آورد. در این رویداد، مبلغانی از کشورهای مختلف حضور داشتند و دنی آلوس، فوتبالیست سابق برزیلی نیز شرکت کرد و شهادتی شخصی درباره دگرگونی مذهبی خود پس از دوران زندانش ارائه داد.
این رویداد نشان داد که این جنبش در سالهای اخیر چه تغییر مقیاسی را پشت سر گذاشته است. آنچه طی دههها با جماعتهای کوچک و سالنهای محلی پیوند خورده بود، امروز توان پر کردن برخی از بزرگترین مجموعهها در اسپانیا را دارد.
بخشی از این رشد بر قالبهایی تکیه دارد که موسیقی زنده، تولیدات صوتیتصویری، پخشهای دیجیتال و شهادتهای شخصی را در هم میآمیزد؛ ترکیبی از شور مذهبی، احساسات و جنبه نمایشی که به دیدهشدن عمومی بیشتر این جنبش کمک کرده است.
این ابررویدادهای اخیر همزمان شدهاند با روزهای منتهی به سفر پاپ لئون چهاردهم به اسپانیا. و در حالی که کلیسای کاتولیک همچنان اکثریت قاطع را در اختیار دارد، کلیساهای انجیلی یکی از سریعترین نرخهای رشد در کشور را تجربه میکنند.
هزاران نفری که در ویستالگره گرد آمدند، تنها نمایانترین جلوه دگرگونیای بودند که سالهاست دور از توجه رسانهها در محلهها و شهرهای سراسر کشور در حال گسترش است.