در موزه MAS آنتورپ نمایشگاهی تازه هنرهای رزمی را به عنوان فرهنگ، هویت و اجتماع بررسی میکند و سنتهای جهانی را با روایتهای محلی فراتر از مبارزه پیوند میدهد.
مبارزه از قدیمیترین کارهایی است که انسان انجام میدهد. اما بهگفته یک نمایشگاه تازه، پشت شیوههای مختلف مبارزه در هنرهای رزمی معنایی عمیق فرهنگی و فلسفی نهفته است.
در موزه آن ده استروم (MAS) آنتورپ، نمایشگاه «هنرهای رزمی» از ۳ آوریل گشایش مییابد و به رشتهها، حرکات، هویت و نقش این هنرها در جامعه، چه در این بندر هلندیزبان و چه در سراسر جهان، میپردازد.
این نمایشگاه همچنین با گردآوردن اشیا، روایتها و خودِ اهل این رشتهها، تاریخ و میراث هنرهای رزمی را بررسی میکند تا یک پرسش ساده را پیش روی بازدیدکنندگان بگذارد: چرا مردم هنرهای رزمی را تمرین میکنند؟
برای پاسخ به این پرسش، نمایشگاه بر پایه پنج محور سامان یافته است: بدن، ذهن، مبارزه، جامعه و زیبایی.
مسیر روایت از تمرینهای بدنی به سلامت روانی میرسد، از نبرد و رقابت به هویت اجتماعی و در نهایت به حرکت بهعنوان امری دیداری و بیانگر.
بهگفته کیوریتور، رشید عطیا، این محورها اغلب در هم تنیدهاند و این درهمتنیدگی ژرفای فرهنگی هنرهای رزمی را نشان میدهد.
رشید عطیا میگوید: «با روایت تاریخ هنرهای رزمی، میتوان تاریخ شهر را هم روایت کرد.»
اوایل قرن بیستم، بوکس و کشتی بخشی از زندگی روزمره در این شهر بندری بود و با کار و سرگرمی گره خورده بود. با گذشت زمان، از راه تبادلات جهانی و مهاجرت، رشتههای تازهای وارد شدند و صحنه متنوعی را شکل دادند که امروز میبینیم.
نمایش مجموعهای از اشیای تاریخی و آثار هنری، پیوند میان سنتهای مبارزه در نقاط مختلف جهان، از هنرهای رزمی آسیایی گرفته تا شیوههای آفریقایی و اروپایی را آشکار میکند.
در فرهنگ عامه هم بخشهایی از فیلمها، پوسترهای نبردهای افسانهای و دورانساز مانند Rumble in the Jungle و دیگر مواد دیداری به نمایش درآمده تا نقشهای گوناگونی را که هنرهای رزمی در جامعه ایفا کردهاند نشان دهد.
هنرهای رزمی فراتر از مبارزه
ایده مرکزی نمایشگاه این است که هنرهای رزمی صرفا امری جسمانی نیستند.
تمرین نهتنها قدرت جسمانی میسازد، بلکه تمرکز، انضباط و نظم روزانه را هم تقویت میکند. برای بسیاری از تمرینکنندگان، این کار بخشی از زندگی روزمره میشود، نه فعالیتی جدا از آن.
موضوع فقط خودِ تمرین نیست، بلکه آن چیزی است که فراتر از آن رخ میدهد. او اضافه میکند: «این فقط هدف نهایی نیست، بلکه راهی برای پرورش مهارتهای نرم و ایجاد ارتباط است.»
این تعادل میان بدن و ذهن در سراسر نمایشگاه دیده میشود و در کنار آن، پیوندی عمیقتر با دین، فلسفه و خود فرد را هم برجسته میکند.
برخی از هنرهای رزمی نه فقط بهعنوان رشتههای بدنی، بلکه بهعنوان راههایی برای تمرین خویشتنداری، تمرکز معنوی و رشد فردی معرفی شدهاند.
یکی از نمونهها بخش مربوط به سنت ایرانی زورخانه است، جایی که تمرینهای بدنی با شعر، آیین و موسیقی درهم میآمیزد.
نمایشگاه همچنین به سلسلهنسبهای هنرهای رزمی میپردازد که در آنها استادان فقط فنون را منتقل نمیکنند، بلکه ارزشها، اصول و شیوهای کامل برای زیستن و رفتار کردن را هم به شاگردان میسپارند.
قهرمانان بومی
باشگاههای رزمی و ورزشکاران محلی در آنتورپ نیز عکسها، پوسترها و آرشیوهای شخصی خود را در اختیار نمایشگاه گذاشتهاند تا بازدیدکنندگان بتوانند عمیقتر در تاریخ شهر کندوکاو کنند.
این مواد در کنار تصاویر امروزی از همان جوامع به نمایش درآمده تا نشان دهد این سنتها چگونه در گذر زمان منتقل و دگرگون شدهاند.
روزلین فرانکن، کیوریتور نمایشگاه «هنرهای رزمی»، میگوید: «مساله بر سر پیوندهای میاننسلی و انتقال میراث است.»
در حال حاضر بازدیدکنندگان میتوانند عکسهای «قدیم در برابر جدید» از دوجوها و رینگهای مبارزه را نه فقط در اروپا بلکه از سراسر جهان ببینند؛ تصاویری بزرگ که دور تا دور پلهبرقیهای موزه MAS آویزان شده است.
آماده مبارزه شوید
بخش تعاملی هم از نکتههای اصلی این نمایشگاه است.
بازدیدکنندگان میتوانند وارد رینگ بوکس شوند، با کمک فناوری ردیابی حرکت سکانسی از کونگفو را دنبال کنند یا با تجهیزاتی مانند کیسه بوکس و آدمک چوبی تمرین کنند.
در کنار اینها فایلهای صوتی و تصویری از روایتهای ورزشکاران آنتورپی قرار گرفته تا نشان دهد هنرهای رزمی امروز چگونه تمرین و اجرا میشوند.
کیوریتورهای نمایشگاه از بازدیدکنندگان میخواهند با ذهنی باز وارد شوند و به غنای فرهنگی، هنری و میراثی هنرهای رزمی نگاه کنند.
نمایشگاه «Martial Arts» از ۳ آوریل در موزه MAS آنتورپ گشایش مییابد. بلیت و اطلاعات بازدید در وبسایت رسمی موزه در دسترس است.