ریزش شدید بازارها به طور جدی خطر افزایش هزینههای وامگیری برای خانوارها و بنگاههای اقتصادی آمریکایی را در پی دارد.
بازده اوراق قرضه بلندمدت خزانهداری آمریکا روز چهارشنبه پس از آن که دولت از برنامه بازخرید ۶ میلیارد دلار (۵.۲ میلیارد یورو) اوراق خبر داد، جهش کرد؛ تصمیمی که سرمایهگذارانی را که انتظار مداخله بزرگتری داشتند ناامید کرد.
آگهی
آگهی
بازده اوراق ۱۰ ساله مرجع خزانهداری از سطح ۴.۸۵ درصد عبور کرد؛ بالاترین سطح در نزدیک به سه سال، و سپس کمی عقب نشست.
بازده اوراق ۳۰ ساله نیز به ۵.۲۹ درصد رسید که از ۵.۲۶ درصد یک روز قبل بالاتر بود. این نرخ در ماه اوت به ۵.۳۳ درصد رسیده بود که بالاترین سطح از سال ۲۰۰۷ محسوب میشود.
بازده اوراق خزانه بر نرخهای بهره در سراسر اقتصاد آمریکا تاثیر میگذارد؛ به این معنا که افزایشهای پایدار میتواند وامهای مسکن، تسهیلات کسبوکار و سایر انواع وامگیری را گرانتر کند. هزینه بالاتر وامگیری همچنین میتواند رشد اقتصادی را کند و بر قیمت سهام فشار وارد کند.
این افزایش پس از آن رخ داد که وزارت خزانهداری اعلام کرد روز پنجشنبه تا ۶ میلیارد دلار از اوراق با سررسید ۱۰ تا ۲۰ سال را بازخرید میکند. این رقم سه برابر اندازه عملیات پیشین بازخرید اوراق بلندمدت است.
این اقدام بخشی از برنامهای است که ماه گذشته توسط اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، برای تقویت نقدشوندگی در بازار اوراق قرضه اعلام شد.
بازدهها همچنین در پی جهش بهای نفت برنت به بالای ۱۰۰ دلار برای هر بشکه، برای نخستین بار از اواخر ژوئیه، و همزمان با تشدید جنگ میان آمریکا و ایران، افزایش بیشتری یافت.
استفن اینس، تحلیلگر مالی، در ستونی در پلتفرم ساباستک نوشت برخی فعالان بازار اوراق انتظار داشتند حجم بازخرید بر اساس اظهارات بسنت به ۱۰ میلیارد دلار (۸.۶ میلیارد یورو) یا بیشتر برسد، نه ۲ میلیارد دلار (۱.۷ میلیارد یورو) که معمول است.
اینس گفت رقم ۶ میلیارد دلاری «نزدیک به پایینترین حد دامنه زمزمهها» بود.
او نوشت: «بازار اوراق خزانه تمام صبح را منتظر ماند تا اسکات بسنت نشان دهد چه میزان قدرت آتش قرار است پشت برنامه گسترشیافته بازخرید قرار دهد.»
او افزود: «وقتی عدد بالاخره اعلام شد، از تعهد اولیه بزرگتر بود اما هنوز آن قدر کوچک بود که نتواند بازاری را که همین حالا هم زیر بار اوراق با سررسیدهای بلند نفسش بند آمده است، راضی کند.»
پاتریک اوهر، تحلیلگر وبسایت Briefing.com، گفت ناامیدی از اندازه بازخرید میتواند به توضیح جهش بازدهها کمک کند. او به احتمال دیگری نیز اشاره کرد و گفت: «بازار کمابیش آن را نوعی بازی صوری میبیند.»
برخی چهرههای برجسته دنیای مالی این طرح را به عنوان راهحلی کوتاهمدت برای مشکلات عمیقتر مالیه عمومی آمریکا مورد انتقاد قرار دادهاند. آنها معتقدند بازار اوراق خزانه آن قدر بزرگ است که بازخریدهایی با این اندازه نمیتواند تاثیر قابل توجهی داشته باشد.
اوهر گفت برنامه بسنت «تلاشی تحمیلی و بیش از حد آشکار» را نمایندگی میکند.
طرح جنجالی
این اطلاعیه روز چهارشنبه در ادامه طرحی منتشر شد که ۱۹ اوت رونمایی شده بود و هدف آن «حداقل دو برابر کردن» بازخرید بدهی بلندمدت دولت بود.
وزارت خزانهداری اعلام کرد این برنامه با هدف حفظ سطح کافی از نقدشوندگی بازار پس از آن طراحی شده است که بازده اوراق ۳۰ ساله به بالاترین سطح خود در نزدیک به دو دهه رسید.
بسنت ۲۰ اوت در گفتوگو با شبکه تلویزیونی CNBC گفت افزایش بازدهها به دلیل معاملات کمحجم در دوره آرام تابستان تشدید شده و «بازتابدهنده بنیادهای زیرین اقتصاد نیست».
تحلیلگران افزایش بازدهها را به چند عامل نسبت دادهاند؛ از جمله قیمتهای بالای نفت، سرمایهگذاری سنگین در حوزه هوش مصنوعی و جهش وامگیری دولت آمریکا در پی کسری بودجه.
این طرح همچنین با انتقاد چهرههای شاخص مالی روبهرو شده است؛ از جمله استنلی دراکنمیلر، سرمایهگذار میلیاردر و استاد راهنمای سابق بسنت.
دراکنمیلر ماه گذشته در یادداشت نظرِی خود در روزنامه والاستریت ژورنال نوشت: «بازارها اطلاعاتی را گردآوری میکنند که هیچ کمیتهای در اختیار ندارد و قیمتها کانالی است که از طریق آن این اطلاعات به دست تصمیمگیرندگان میرسد.»
او افزود: «هر واحد پایه از سرکوب مصنوعی بازده، یارانهای برای تعلل در تصمیمگیری است.»
معاملهگران همچنین میان طرح بازخرید وزارت خزانهداری و تلاشهای کوین وارش، رئیس فدرال رزرو، برای مهار تورم پایدار نوعی تعارض میبینند.
بازارهای معاملات آتی، همزمان با رشد قیمت نفت و بازده اوراق، احتمال ضمنی افزایش نرخ بهره از سوی فدرال رزرو را بالا بردهاند.
سرمایهگذاران اکنون نگاه خود را به آمار تورم عمدهفروشی و مصرفکننده آمریکا که قرار است پنجشنبه و جمعه منتشر شود، معطوف میکنند.
اوهر گفت گزارش شاخص قیمت مصرفکننده در روز جمعه «یا نگرانیها درباره احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو را تشدید میکند یا از شدت آنها میکاهد».