با گسترش آتشسوزیهای جنگلی در کشورهای بیشتر اروپا، نقش آتشنشانان هر روز مهمتر میشود و توان مقابله با آتش در اتحادیه اروپا بسیار متفاوت است.
آتشسوزیهای جنگلی امسال چندین کشور اروپایی را بهشدت تحت تاثیر قرار دادهاند. تا اوایل اوت، سال ۲۰۲۶ از نظر مساحت سوخته در چند کشور، از پیش بدترین سال از نظر مساحت سوخته در چند کشور بود. اتحادیه اروپا قصد دارد توان خود را برای پاسخگویی به فصلهای هرچه شدیدتر آتشسوزیهای جنگلی تقویت کند.
آگهی
آگهی
آتشنشانان حرفهای، در کنار هواپیماها و بالگردهای اطفای حریق، در مرکز این پاسخ قرار دارند.
اما کدام کشورهای اروپایی بیشترین تعداد آتشنشان حرفهای را دارند و در کجا این حرفه بیشترین سهم را در اشتغال به خود اختصاص میدهد؟
بهگفته یورواستات، در سال ۲۰۲۵ در اتحادیه اروپا ۳۷۲ هزار و ۴۰۰ آتشنشان حرفهای مشغول به کار بودند. این رقم معادل ۰٫۱۸ درصد از کل اشتغال در اتحادیه اروپاست.
این رقم کل آتشنشانان را دربر میگیرد و مشخص نیست چند نفر از آنها در مهار آتشسوزیهای جنگلی تخصص دارند.
یورواستات آتشنشانان را اینگونه تعریف میکند: «آنها از بروز آتشسوزی جلوگیری میکنند، با آتش میجنگند و آن را خاموش میکنند، در دیگر وضعیتهای اضطراری کمکرسانی میکنند، جان و مال مردم را محافظت میکنند و عملیات امداد و نجات انجام میدهند.» آتشنشانان جنگل در این دستهبندی قرار میگیرند اما آتشنشانان داوطلب در آن لحاظ نشدهاند.
بهطور کلی کشورهایی که جمعیت و اقتصاد بزرگتری دارند، آتشنشانان حرفهای بیشتری در اختیار دارند.
در سال ۲۰۲۵، آلمان با ۵۷ هزار و ۷۰۰ آتشنشان حرفهای بیشترین تعداد را داشت. فرانسه با ۴۷ هزار و ۷۰۰ نفر در رتبه دوم و ایتالیا با ۴۳ هزار و ۵۰۰ نفر در جایگاه سوم قرار گرفت.
لهستان با ۴۰ هزار آتشنشان حرفهای در رتبه چهارم قرار گرفت و اسپانیا با ۳۸ هزار و ۵۰۰ نفر فاصله چندانی با آن نداشت.
در مجموع، حدود ۱۸۷ هزار و ۴۰۰ آتشنشان حرفهای در چهار اقتصاد بزرگ اتحادیه اروپا، یعنی آلمان، فرانسه، ایتالیا و اسپانیا، مشغول به کار بودند که ۵۰٫۳ درصد از کل آتشنشانان اتحادیه اروپا را تشکیل میدهند.
رومانی و یونان نیز هرکدام بیش از ۲۰ هزار آتشنشان حرفهای داشتند و پرتغال و چک هرکدام بیش از ۱۶ هزار نفر.
کمترین تعداد آتشنشان حرفهای در قبرس و استونی ثبت شده، جایی که شمار آنها در هر کشور به کمتر از ۲ هزار نفر میرسد. با این حال دادههای یورواستات پنج کشور عضو اتحادیه اروپا را پوشش نمیدهد.
یونان و کرواسی بیشترین سهم آتشنشانان در اشتغال را دارند
اگر سهم آتشنشانان از کل اشتغال را در نظر بگیریم، یونان (۰٫۴۷ درصد) و کرواسی (۰٫۴۳ درصد) با بالاترین نرخها برجسته میشوند؛ در هر دو کشور این سهم بیش از ۰٫۴ درصد است.
پرتغال با ۰٫۳۳ درصد در جایگاه بعدی قرار دارد، در حالی که میانگین اتحادیه اروپا تنها ۰٫۱۸ درصد است.
چهار اقتصاد بزرگ اتحادیه اروپا همگی سهمی برابر یا کمتر از میانگین اتحادیه دارند؛ سهم ایتالیا ۰٫۱۸ درصد، اسپانیا ۰٫۱۷ درصد، فرانسه ۰٫۱۶ درصد و آلمان ۰٫۱۴ درصد است.
آمار ملی آتشنشانان تنها بخشی از تصویر را نشان میدهد. در فصلهای شدید آتشسوزی جنگل، کشورها زمانی که منابع خودشان تحت فشار قرار میگیرد میتوانند از دیگر نقاط اروپا نیروی انسانی و تجهیزات درخواست کنند.
اتحادیه اروپا کمکهای فرامرزی را هماهنگ میکند
هادیا لحبیب، کمیسر آمادگی و مدیریت بحران اتحادیه اروپا، در بیانیهای در ۱۷ اوت گفت: «هیچ کشوری نباید بهتنهایی با آتشسوزیهای جنگلی روبهرو شود. اروپا از طریق سازوکار حفاظت مدنی خود هواپیماها، بالگردها و آتشنشانان را بهسرعت به جاهایی منتقل میکند که بیشترین نیاز را دارند.»
سازوکار حفاظت مدنی اتحادیه اروپا (UCPM) با هدف بهبود هماهنگی در پاسخ به آتشسوزیها ایجاد شده است. بهگفته کمیسیون اروپا، زمانی که منابع ملی تحت فشار قرار میگیرند، کشورها میتوانند از طریق UCPM بهسرعت به مجموعه گستردهتری از آتشنشانان، هواپیماها و سایر ظرفیتهای اضطراری دسترسی پیدا کنند.
ناوگان اطفای حریق اتحادیه اروپا شامل ۲۲ هواپیما و ۵ بالگرد است
ناوگان رسکیو ۲۰۲۶ و ذخیره حفاظت مدنی اروپا در مجموع شامل ۲۲ هواپیمای اطفای حریق و ۵ بالگرد است.
کمیسیون تاکید میکند که بهدلیل تغییرات اقلیمی انتظار میرود خطر آتشسوزی بیش از این افزایش یابد. خطر آتشسوزی جنگل به مناطقی نیز گسترش یافته که پیشتر در معرض آن نبودند و اکنون فراتر از منطقه مدیترانه رفته و کشورهایی مانند چک، آلمان و سوئد را نیز تحت تاثیر قرار میدهد.
بر اساس دادههای «اور ورلد این دیتا»، تا هفته سیویکم سال، ۲۰۲۶ بهعنوان چهارمین سال بد در اتحادیه اروپا از نظر مساحت تجمعی سوختهشده بر اثر آتشسوزیهای جنگلی از زمان ۲۰۱۲ رتبهبندی شده بود.
تا اوایل اوت، ۴۸۹ هزار و ۸۲۶ هکتار در سراسر اتحادیه اروپا سوخته بود؛ رقمی که ۱۳ درصد بالاتر از میانگین همین دوره در ۱۴ سال از ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۵ است.
دولتهای اتحادیه اروپا در ۲۰۲۴، ۴۳٫۸ میلیارد یورو برای حفاظت در برابر آتش هزینه کردند
کشورهای اتحادیه اروپا مبالغ قابل توجهی برای خدمات حفاظت در برابر آتشسوزی هزینه میکنند. در سال ۲۰۲۴، هزینه خدمات حفاظت در برابر آتشسوزی از سوی دولتهای اتحادیه اروپا در مجموع به ۴۳٫۸ میلیارد یورو رسید که معادل ۰٫۵ درصد از کل هزینههای عمومی دولتهای این اتحادیه بود.
آلمان با ۱۳٫۷ میلیارد یورو بیشترین هزینه را برای خدمات حفاظت در برابر آتشسوزی داشت و پس از آن فرانسه با ۷٫۹ میلیارد یورو قرار گرفت.
یونان در سال ۲۰۲۴ اندکی بیش از ۱ میلیارد یورو برای خدمات حفاظت در برابر آتشسوزی خرج کرد. این رقم ۰٫۹ درصد از هزینههای دولتی یونان را تشکیل میدهد؛ بالاترین سهم در اتحادیه اروپا و تقریبا معادل ۱ یورو از هر ۱۰۰ یوروی هزینهشده است.
اروپا با افزایش دما و تشدید خطر آتشسوزی روبهروست
اروپا سریعترین قاره در حال گرمشدن جهان است. ژوئن ۲۰۲۶ در اروپای غربی گرمترین ژوئن ثبتشده و در سطح جهانی دومین ژوئن گرم بود؛ براساس دادههای کوپرنیکوس. سه سال گذشته، یعنی ۲۰۲۴، ۲۰۲۳ و ۲۰۲۵ نیز بهترتیب گرمترین سالهای ثبتشده در سطح جهان بودهاند.