از سال ۲۰۱۷، اختلاف قیمت مدل پرو جدید اپل در بخش زیادی از اروپا بیشتر شده و مالیات و نوسان ارز تفاوتهای چشمگیری میان بازارها ایجاد کرده است.
قیمت آیفون ۱۷ پرو در ترکیه بیش از دو برابر آمریکا است و همین موضوع این کشور را در میان ۴۱ بازار بررسیشده به گرانترین محل برای خرید این گوشی تبدیل کرده است.
گزارش نقشه قیمتهای جهان ۲۰۲۶ واحد تحقیقاتی دویچه بانک، قیمت همان مدل ۲۵۶ گیگابایتی را در سراسر جهان مقایسه میکند و نشان میدهد بخش زیادی از انتهای گران جدول به کشورهای اروپایی اختصاص دارد.
این مقایسه همچنین نشان میدهد شکاف قیمتی میان اروپا و آمریکا در دهه گذشته بیشتر شده است.
سوئیس ارزانترین آیفون اروپا را دارد
در میان ۲۱ کشور اروپایی بررسیشده، سوئیس با قیمت ۱۱۸۷ یورو پایینترین سطح قیمت را دارد. در سوی دیگر جدول، ترکیه یک مورد استثنایی روشن است: همین گوشی در این کشور ۲۲۲۲ یورو قیمت دارد، یعنی بالاترین رقم در میان هر ۴۱ بازار.
پس از ترکیه، مجارستان با قیمت ۱۵۶۵ یورو دومین کشور گران اروپا است؛ یعنی ۶۵۷ یورو کمتر از ترکیه، اما ۳۷۸ یورو بیشتر از سوئیس.
تنها ژاپن ارزانتر از آمریکا است، کرهجنوبی همقیمت آن است
در میان ۴۰ بازار، آیفون ۱۷ پرو فقط در ژاپن ارزانتر از آمریکا است. این گوشی در آمریکا ۱۰۱۲ یورو (معادل ۱۱۸۱ دلار) قیمت دارد، در حالی که در ژاپن ۹۶۱ یورو (۱۱۲۱ دلار) فروخته میشود. قیمت در کرهجنوبی دقیقا با آمریکا برابر است.
این گزارش با اشاره به تضعیف ین ژاپن میگوید: «ژاپن با وجود ضعف ین ارزانترین آیفون را عرضه میکند. کرهجنوبی نیز به دلیل رقابت داخلی با سامسونگ، همچنان از ارزانترین بازارهای جهان باقی مانده است.»
مالیاتها اهمیت چشمگیری دارند
این گزارش به نقش مالیاتها در تفاوتهای گسترده قیمت آیفون در سراسر اروپا اشاره میکند و تاکید دارد که مالیاتها قیمت نسبی آیفون را در مجارستان، که نرخ مالیات بر ارزشافزوده آن ۲۷ درصد است، بالا بردهاند.
این گزارش مینویسد: «سوئیس با وجود آنکه تقریبا در همه چیز گرانترین اقتصاد جهان است، در این نمونه ارزانترین اقتصاد اروپایی به شمار میرود که این امر به لطف مالیات بر ارزشافزوده پایین ۸.۱ درصدی آن است.»
در سطح جهانی، برزیل با قیمت ۱۹۳۷ یورویی آیفون ۱۷ پرو در رتبه دوم قرار دارد.
این گزارش میگوید: «ترکیه و برزیل نشان میدهند که چگونه مالیاتها، تعرفهها و ضعف ارز میتوانند قیمت یک آیفون را مخدوش کنند.»
مصر با قیمت ۱۶۰۵ یورو در رتبه سوم و مکزیک با ۱۴۲۰ یورو در جایگاه ششم قرار دارند. به جز مکزیک، همه کشورهایی که از رتبه چهارم تا بیستوچهارم (جایی که هند قرار دارد) فهرست شدهاند در اروپا هستند.
اقتصادهای بزرگ: بریتانیا ارزانترین است، اما اختلاف قیمت اندک است
در میان پنج اقتصاد بزرگ اروپا، آیفون ۱۷ پرو در بریتانیا با قیمت ۱۲۶۵ یورو (۱۰۸۰ پوند) ارزانتر از بقیه است، در حالی که ایتالیا با ۱۳۳۲ یورو گرانترین آنها است. اختلاف چندان زیاد نیست و قیمتها در دیگر کشورها به هم نزدیک است: فرانسه ۱۳۲۳ یورو، اسپانیا ۱۳۱۲ یورو و آلمان ۱۲۹۳ یورو.
اروپا در مقایسه با آمریکا چقدر گرانتر است؟
در این گزارش، قیمت آیفون در آمریکا عدد پایه ۱۰۰ در نظر گرفته شده و با قیمت در دیگر کشورها مقایسه شده است. در ترکیه، آیفون ۱۷ پرو ۲.۱۹ برابر آمریکا قیمت دارد، یعنی ۱۱۹ درصد بیشتر؛ به این معنا که مردم بیش از دو برابر قیمت آمریکایی آن پول میپردازند.
ترکیه تنها کشوری در این فهرست است که آیفون در آن بیش از دو برابر آمریکا قیمت دارد.
مالیات ویژه مصرف مهمترین دلیل استثنایی بودن ترکیه است. حتی اگر مردم برای خرید آیفون به خارج از کشور، مثلا به آمریکا، سفر کنند، هنگام بازگرداندن گوشی باید در ترکیه مبلغی معادل ۵۴ هزار و ۲۵۸ لیر (۱۰۰۶ یورو یا ۱۱۴۷ دلار) به عنوان «هزینه ثبت شناسه IMEI» بپردازند؛ رقمی که تنها ۳۴ دلار از قیمت خود گوشی در آمریکا کمتر است.
قیمت آیفون ۱۷ پرو در سوئیس ۱۷ درصد و در بریتانیا ۲۵ درصد بالاتر از آمریکا است.
قیمتهای نسبی: آیفون ۷ و آیفون ۱۷ پرو
مقایسه قیمتهای نسبی با آمریکا بین آیفون ۱۷ پرو در سال ۲۰۲۶ و آیفون ۷ در سال ۲۰۱۷ نشان میدهد شاخص قیمتها در اروپا سریعتر از آمریکا بالا رفته است.
قیمت آیفون ۷ در سال ۲۰۱۷ نیز در آمریکا روی عدد ۱۰۰ شاخصگذاری شده بود، بنابراین در آنجا تغییری در شاخص رخ نداده است. از نظر اسمی، آیفون ۷ در آن زمان ۸۱۵ دلار قیمت داشت، در حالی که آیفون ۱۷ پرو ۱۱۸۱دلار قیمت دارد.
این مقایسه بر پایه یک شاخص ساده انجام شده است: اگر قیمت آیفون در آمریکا ۱۰۰ باشد، در دیگر کشورها چقدر است؟
ترکیه و برزیل در این زمینه بیشترین افزایش را ثبت کردهاند. قیمت آیفون ۷ در ترکیه ۴۷ درصد بالاتر از آمریکا بود؛ این شکاف برای آیفون ۱۷ پرو به ۱۱۹ درصد رسیده است.
در برزیل نیز الگوی مشابهی دیده میشود و فاصله قیمت از ۳۸ درصد به ۹۱ درصد افزایش یافته است.
بیشترین افزایش این فاصله در دهه گذشته علاوه بر ترکیه و برزیل، در نروژ با ۲۱ واحد و در سوئد، فنلاند و بریتانیا با ۱۵ واحد برای هر یک دیده شده است.
در میان کشورهای اروپایی، یونان کمترین تغییر را داشته و این فاصله در آن تنها ۷ واحد افزایش یافته است.
این گزارش توضیح میدهد: «اپل قیمتها را به صورت مرکزی تعیین میکند و محصول در سراسر جهان یکسان است، بنابراین تفاوتهای قیمت بازتابدهنده مالیاتها، تعرفهها، هزینههای توزیع و اثرات ارزی است و آیفون را به شاخص بسیار مناسبی برای سیاستهای تجاری و مالی تبدیل میکند.»
بر اساس نرخهای مرجع بانک مرکزی اروپا، هر ۱ یورو در ژوئن ۲۰۱۷ به طور متوسط ۱.۱۲۲۹ دلار ارزش داشت، در حالی که در ژوئن ۲۰۲۶ به ۱.۱۵۱۸ دلار رسیده است؛ تغییری جزئی معادل ۲.۶ درصد.
شکاف درآمدی، نابرابری در استطاعت خرید را باز هم عمیقتر میکند
این ارقام قیمتهای اسمی هستند و سطح درآمدها را در نظر نمیگیرند؛ درآمدهایی که در کشورهای مختلف تفاوت زیادی دارند. برای نمونه، بنا بر دادههای سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD)، دستمزد متوسط سالانه ناخالص در سال ۲۰۲۵ از ۱۸ هزار و ۵۹۰ یورو در ترکیه تا ۱۰۷ هزار و ۴۸۷ یورو در سوئیس متغیر بوده است. با در نظر گرفتن درآمدها، شکاف استطاعت خرید حتی بیشتر هم میشود.