سازمان ملل در تازهترین گزارش خود هشدار داد که افزایش مداوم قیمت انرژی و کود به تورم جهانی مواد غذایی دامن میزند، هزینه تغذیه سالم را بالا میبرد و پیشرفت در مقابله با گرسنگی جهانی را تهدید میکند.
رئیس صندوق بینالمللی توسعه کشاورزی مستقر در رم هشدار داد که مناقشات و اختلال در بازارهای جهانی انرژی با بالا بردن هزینه سوخت، کود و مواد غذایی میتواند میلیونها نفر را به سوی گرسنگی سوق دهد، در حالی که گزارش تازه سازمان ملل نشان میدهد پیشرفت جهان در مقابله با گرسنگی همچنان شکننده است.
آگهی
آگهی
گزارش امنیت غذایی سازمان ملل که سهشنبه منتشر شد، نشان داد گرسنگی جهانی در سالهای اخیر اندکی کاهش یافته، اما پیشبینی کرد بیش از ۵۰۰ میلیون نفر تا سال ۲۰۳۰ همچنان با گرسنگی مزمن روبهرو خواهند بود.
انتظار میرود آفریقا بیشترین سهم این بار را بر دوش بکشد.
آلوارو لاریو، رئیس ایفد، در گفتوگو با آسوشیتدپرس در این ماه گفت تنشهای ژئوپولیتیک و احتمال اختلال در حملونقل دریایی و تامین انرژی، از جمله نااطمینانی پیرامون تنگه هرمز در جریان جنگ ایران، اگر تداوم یابد میتواند ۹ تا ۱۸ میلیون نفر دیگر را هم در معرض گرسنگی قرار دهد.
لاریو گفت: «ما در دورهای زندگی میکنیم که شمار مناقشات به بالاترین سطح رسیده و همچنان رو به افزایش است.» او افزود: «هر جا درگیری باشد، گرسنگی، آوارگی و شمار پناهجویان هم بیشتر میشود.»
درگیریها عامل جهش قیمت انرژی و کود است
به گفته لاریو، درگیریهای جاری مانند جنگ ایران و حمله روسیه به اوکراین مهمترین محرکهای افزایش قیمت انرژی و کود هستند.
با برهم زدن حملونقل و تامین نهادههای کشاورزی و انرژی، نظامهای غذایی در سراسر جهان همین حالا با یک شوک تورمی دیگر روبهرو شدهاند. این تاثیر برای کشاورزان خرد که بسیاری از آنها برای پمپاژ آب، برداشت محصول و انتقال کالا به بازار به سوخت دیزل متکی هستند، بهویژه چشمگیر است.
این در حالی است که هزینه رژیم غذایی سالم در جهان از قبل هم رو به افزایش بود.
بر اساس گزارش سازمان ملل، متوسط جهانی هزینه یک رژیم غذایی سالم به ۴.۲۸ دلار برابری قدرت خرید (PPP) به ازای هر نفر در روز رسیده که از ۳.۴۴ دلار PPP در سال ۲۰۲۱ بیشتر است.
آمریکای لاتین و کاراییب با ۴.۹۱ دلار PPP بالاترین هزینهها را داشتهاند.
هزینه رژیمهای غذایی سالم بسته به تفاوت در نظامهای غذایی میان مناطق جهان بهطور چشمگیری متفاوت است و سهم اصلی هزینه نسبت به غلات و مواد نشاستهای به مواد غذایی با منشأ حیوانی، سبزیجات و میوهها مربوط میشود.
فعالیتهای پس از خروج محصول از مزرعه، مانند فرآوری، لجستیک و عمدهفروشی نیز ۴۰ درصد کل هزینهها را تشکیل میدهند.
از آنجا که این فعالیتها نسبت به اختلال در زنجیره تامین ناشی از درگیریها بهویژه آسیبپذیر هستند، ایجاد نظامهای کارآمدتر و مقاومتر در این بخشها، بهخصوص برای کاهش هزینه مواد غذایی فسادپذیر، اکنون اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
به همین ترتیب، برای کاهش هزینه رژیم غذایی سالم به سرمایهگذاری بیشتر در زیرساخت، توسعه، پژوهش، آبیاری و زنجیره سرد نیاز است. اصلاح یارانهها و چارچوبهای تنظیمگری، همراه با تسهیل تجارت نیز میتواند به پیشبرد این هدف کمک کند.
لاریو همچنین تاکید کرد گرسنگی و درگیری اغلب یکدیگر را تشدید میکنند و چرخهای میسازند که بدون ثبات بیشتر بهسختی میتوان آن را شکست.
کو دونگیو، مدیرکل فائو، گفت: «پایان دادن به گرسنگی و مقرونبهصرفه کردن رژیمهای غذایی سالم، تعهد سیاسی، سرمایهگذاری پایدار و سیاستهای حمایتی میخواهد.»
او افزود: «بحرانهای اخیر، از بلایای طبیعی مانند همهگیری کووید-۱۹ گرفته تا بلایای انسانی مانند کانونهای درگیری، جنگ در اوکراین، بحران غزه و اختلال اخیر در تنگه هرمز، هم مقاومت نظامهای غذایی را نشان داده و هم نیاز به تقویت بیشتر آنها برای خدمت بهتر به آسیبپذیرترین مردم جهان، از جمله کشاورزان و مصرفکنندگان را آشکار کرده است.»
فشار فزاینده شوکهای اقلیمی
گزارش تازه، مقرونبهصرفه بودن را یکی از بزرگترین چالشهای امنیت غذایی جهان میداند. در حالی که تولید غذا همچنان رو به افزایش است، حدود یکسوم جمعیت جهان هنوز توان تامین هزینه یک رژیم غذایی سالم را ندارد. به گفته لاریو، در کشورهای کمدرآمد این رقم به حدود ۷۷ درصد میرسد.
او گفت: «بزرگترین چالش دیگر فقط تولید غذای کافی نیست، بلکه مقرونبهصرفه کردن رژیمهای غذایی سالم است.»
تغییرات اقلیمی فشار بیشتری بر نظامهای غذایی و معیشت روستایی وارد میکند.
لاریو اشاره کرد که سیلها، خشکسالیهای طولانیمدت و گرمای شدید هر چه بیشتر کشاورزی در سراسر جهان را مختل میکند و برای بسیاری از جوامع به واقعیتی روزمره تبدیل شده است.
او گفت دولتها باید پیش از وقوع بلایا بر تابآوری و سازگاری تمرکز کنند، نه این که تنها به واکنشهای اضطراری پس از حادثه تکیه کنند.
لاریو گفت: «این دارد به وضعیت عادی جدید تبدیل میشود. در بسیاری از کشورها شاهد سیل هستیم و همچنان خشکسالیهایی را میبینیم که چهار یا پنج سال ادامه یافتهاند.»
او گفت صندوق در حال افزایش سرمایهگذاری در برنامههای سازگاری با اقلیم است که هدف آن کمک به جوامع روستایی برای تحمل سیل، خشکسالی و گرمای شدید است و تاکید کرد حمایت فوری از میلیونها کشاورز خردهپا که بخش بزرگی از غذای جهان را تولید میکنند ضروری است.
آفریقا کانون بحران ظاهر میشود
این گزارش، آفریقا را بهعنوان جدیترین چالش امنیت غذایی جهان برجسته میکند.
برای نخستین بار، این قاره از نظر شمار افراد گرسنه از آسیا پیشی گرفته و برآورد میشود تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به ۶۰ درصد افراد دچار سوءتغذیه مزمن در جهان در آفریقا زندگی کنند.
لاریو این تغییر را تا حدی ناشی از رشد سریع جمعیت و کندتر بودن رشد اقتصادی نسبت به برخی مناطق آسیا دانست و خواستار سرمایهگذاری بیشتر در کشاورزی، زیرساخت و نظامهای غذایی شد.
او گفت کشورهای آفریقایی در حال حاضر هر سال نزدیک به ۱۰۰ میلیارد دلار (۸۷.۷ میلیارد یورو) مواد غذایی وارد میکنند و این موضوع بر نیاز به تولید، ذخیرهسازی و توزیع محلی قویتر و نیز شبکههای تجاری منطقهای تاکید میکند.
لاریو گفت درگیریها، اختلال در بازارهای انرژی و شرایط آبوهوایی افراطی ممکن است پیشرفتها را از مسیر خارج کند، مگر آن که دولتها در نظامهای غذایی مقاومتر سرمایهگذاری کنند.