مقامات بورس لندن، فرانکلین تمپلتون و دولت ازبکستان میگویند حاکمیت شرکتی و نقدشوندگی همچنان در مرکز اصلاحات قرار دارد.
بزرگترین معامله تاریخ بازارهای عمومی ازبکستان، افزایش علاقه سرمایهگذاران به این کشور و اصلاحات اقتصادی آن را برجسته کرده و همزمان نگاهها را به مرحله بعدی توسعه بازارهای مالی آن معطوف کردهاست.
عرضه اولیه صندوق سرمایهگذاری ملی ازبکستان که مدیریت آن بر عهده شرکت فرانکلین تمپلتون است، به گفته ماریوس دن، مدیر بخش آسیای مرکزی در شرکت سرمایهگذاری جهانی تمپلتون، بیش از مجموع تمام عرضههای اولیه سهام در این کشور در ۳۰ سال گذشته سرمایه جذب کردهاست.
برای سرمایهگذاران و فعالان بازار، این معامله توجهها را به پرسشی گستردهتر جلب کردهاست: این که ازبکستان چگونه قواعد، نهادها و عمق بازاری را که برای پشتیبانی از بازار سرمایه، تامین مالی بدهی، سرمایهگذاری جسورانه و سرمایهگذاری خصوصی لازم است توسعه میدهد.
جولیا هاگت، مدیرعامل بورس لندن، به یورونیوز گفت آنچه سرمایهگذاران واقعا میخواهند بدانند این است که پول خود را وارد میکنند و مطمئن باشند پولشان را بازپس میگیرند.
هاگت گفت سرمایهگذاران معمولا کار را با بررسی بنیادهای هر کشور آغاز میکنند؛ از جمله ثبات ارزی، تورم، رشد اقتصادی، روندهای جمعیتی و داراییها، و بعد به محیط نظارتی آن نگاه میکنند.
ایجاد زیرساختهای پشتوانه سرمایهگذاری
ازبکستان در تلاش برای گسترش دامنه ابزارهای تامین مالی در دسترس شرکتها و سرمایهگذاران، در حال آمادهسازی قوانین جدید مالی است.
لازیز قدراتوف، وزیر سرمایهگذاری، صنعت و تجارت ازبکستان، به یورونیوز گفت قانونی که تاسیس مرکز مالی بینالمللی تاشکند را رسمیت میبخشد به زودی امضا خواهد شد.
این طرح قرار است حوزه قضایی جداگانهای بر پایه اصول حقوق کامنلا ایجاد کند. قدراتوف گفت هدف این است که شرکتهای مالی خارجی در محیط حقوقی مبتنی بر استانداردهای بینالمللی فعالیت کنند و ناچار نباشند صرفا بر اساس قوانین محلی کار کنند.
او همچنین گفت در این حوزه قضایی جدید، برای مدت ۵۰ سال مشوقهای مالیاتی در نظر گرفته خواهد شد؛ از جمله معافیت از مالیات بر درآمد شرکتها، مالیات بر ارزش افزوده، مالیات بر دارایی و حقوق گمرکی.
دولت همچنین در حال تهیه قوانین مربوط به ساختارهای سرمایهگذاری جایگزین است؛ از جمله سرمایهگذاری جسورانه، سرمایهگذاری خصوصی و مدلهای سرمایهگذاری شریک محدود ـ شریکعامل.
قدراتوف گفت ما همچنین در حال تدوین قانون تازهای درباره سرمایهگذاریهای جایگزین هستیم که چارچوبی برای حمایت از سرمایهگذاری جسورانه، سرمایهگذاریهای الپی و جیپی و سرمایهگذاری خصوصی در ازبکستان ایجاد خواهد کرد.
دن گفت عرضه سهام صندوق سرمایهگذاری ملی نشان داد که وقتی معاملات درست طراحی شوند، سرمایهگذاران بینالمللی حاضرند در آنها مشارکت کنند.
عرضه اولیه سهام صندوق سرمایهگذاری ملی به گفته او نشان میدهد که در ساختار مناسب، سرمایهگذاران علاقه زیادی به حضور در بازار سرمایه این کشور دارند.
ایجاد بازاری عمیقتر
دن گفت بازار سرمایه ازبکستان در سالهای پیش رو به شرکتهای بیشتر، نقدشوندگی بالاتر و حضور گستردهتر سرمایهگذاران نهادی خارجی نیاز خواهد داشت.
او افزود تداوم عرضه سهام شرکتهای دولتی، چه در داخل و چه خارج از پرتفوی صندوق سرمایهگذاری ملی، برای گسترش دامنه فرصتهای سرمایهگذاری اهمیت دارد.
به گفته او بازارهای بدهی داخلی نیز در حال جلب توجه بیشتر است و سرمایهگذاران خرد بیش از گذشته به فرصتهای سرمایهگذاری در داخل ازبکستان نگاه میکنند.
قدراتوف گفت اصلاحاتی که از سال ۲۰۱۷ اجرا شده، از طریق اصلاح نظام مالیاتی، آزادسازی ارز و حذف محدودیتها برای انتقال سود به خارج، محیط سرمایهگذاری را دگرگون کردهاست.
او گفت هر سرمایهگذار میتواند وارد کشور شود، سرمایهگذاری کند و ظرف یک روز درآمد خود را از کشور خارج کند.
برای هاگت، اعتماد سرمایهگذاران همچنین به داشتن سابقهای اثباتشده بستگی دارد.
او گفت نمیتوان یکشبه اوضاع را تغییر داد و از مردم خواست که آن را باور کنند؛ آنها به شواهدی نیاز دارند تا این تغییر را ببینند.
گسترش مشارکت
به گفته دن، رشد بازارهای بدهی داخلی و ورود شمار بیشتری از سرمایهگذاران خرد نشانههای اولیه آن است که بازار مالی ازبکستان در حال گسترش فراتر از سرمایههای نهادی خارجی است.
هاگت گفت بازارهای عمومی با باز کردن فرصتهای سرمایهگذاری به روی مشارکتکنندگان بیشتر میتوانند نقشی گستردهتر ایفا کنند.
او گفت بازارهای عمومی در حال دموکراتیک شدن هستند.
هاگت اضافه کرد شرکتهای خصوصی معمولا در مالکیت گروه نسبتا کوچکی از سرمایهگذاران است، در حالی که بازارهای عمومی اجازه میدهد طیف گستردهتری از سرمایهگذاران به رشد شرکتها دسترسی پیدا کنند. این دسترسی گستردهتر با الزامات افشای اطلاعات سختگیرانهتر برای ناشران همراه است.
برای ازبکستان، گسترش مشارکت فقط به معنای جذب سرمایه خارجی نیست؛ بلکه شامل ایجاد فرصت برای سرمایهگذاران داخلی نیز میشود تا در رشد شرکتهای بورسی، بازارهای بدهی و دیگر محصولات مالی سهیم شوند.
حاکمیت شرکتی و انضباط بازار
حاکمیت شرکتی همچنان در مرکز توسعه بازار سرمایه ازبکستان قرار دارد.
دن گفت چند شرکت در پرتفوی صندوق سرمایهگذاری ملی ازبکستان از هماکنون تغییراتی در سطح هیاتمدیره اعمال کرده و از جمله مدیران مستقل منصوب کردهاند.
او گفت حاکمیت شرکتی عامل کلیدی است.
او نظارت قویتر بر شرکتهای دولتی را بخشی از فرآیند بهبود عملکرد آنها توصیف کرد.
هاگت گفت بازارهای عمومی همچنین بر شرکتهایی که به دنبال جذب سرمایه هستند نوعی انضباط تحمیل میکنند.
او گفت نخستین قاعده انجام یک عرضه اولیه سهام این است که به برآوردهای خود برسید و به وعدههایی که دادهاید عمل کنید.
او توضیح داد این کار مستلزم آن است که شرکتها سیستمها، سازوکارهای کنترلی، ظرفیت حسابداری، تیمهای مالی و فرآیندهای برنامهریزی خود را ایجاد کنند. هاگت اضافه کرد چنین ساختارهایی میتواند به شرکتها کمک کند در مقیاس بزرگتر فعالیت کنند و سریعتر رشد کنند.