همزمان با فراگیر شدن پرداختهای دیجیتال در ازبکستان، بانکها برای پاسخ به رشد تقاضای مصرفکنندگان دامنه خدمات وام، بیمه و سرمایهگذاری خود را گسترش میدهند.
پرداختهای دیجیتال به طور فزایندهای به بخشی رایج از زندگی روزمره در ازبکستان تبدیل میشود و به ورود شمار بیشتری از مصرفکنندگان به نظام مالی رسمی کمک میکند و تقاضا برای خدمات فراتر از تراکنشهای پایه را افزایش میدهد.
آگهی
آگهی
بر اساس یک نظرسنجی درباره شمول مالی که توسط بانک مرکزی ازبکستان و با پشتیبانی بانک توسعه آسیایی انجام شده است (منبع به زبان انگلیسی)، ۷۱.۱۷ درصد پاسخدهندگان گفتهاند که در سال ۲۰۲۵ دستکم یک پرداخت دیجیتال انجام داده یا دریافت کردهاند؛ این رقم در سال ۲۰۲۱، ۳۹ درصد بود.
این رشد حاصل چندین سال اجرای سیاستهایی است که بر گسترش شمول مالی، تشویق پرداختهای الکترونیکی و معرفی ابزارهای دیجیتال از جمله سامانههای احراز هویت از راه دور برای مشتریان بانکی متمرکز بوده است.
مصاحبههایی که یورونیوز در حاشیه مجمع بینالمللی سرمایهگذاری تاشکند (TIIF) (منبع به زبان انگلیسی) انجام داده، نشان میدهد که پذیرش سریع پرداختهای دیجیتال اکنون در حال اثرگذاری بر بخشهای گستردهتری از نظام مالی است؛ از وامدهی و بیمه تا محصولات سرمایهگذاری و خدمات بانکی برای کسبوکارها.
پرداختهای دیجیتال به جریان اصلی راه پیدا میکند
مدیران صنعت ترکیبی از عوامل جمعیتی، فناوری و مقرراتی را پشت رشد خدمات مالی دیجیتال میدانند.
نیکلای سلزنیو، همبنیانگذار «اوزوم» که در حوزه تجارت الکترونیکی، پرداختهای دیجیتال و خدمات مالی فعالیت میکند، میگوید این گسترش، افراد بیشتری را وارد نظام بانکی میکند.
او میگوید: «هر روز افراد بیشتری به مشتریان بانکها تبدیل میشوند و این روند برگشتناپذیر است».
الیور هیوز، رئیس TBC ازبکستان، یک بانک دیجیتال که از طریق اپلیکیشنهای TBC UZ و Payme فعالیت میکند، جمعیت جوان کشور و استفاده گسترده از فناوری تلفن همراه را از عوامل پشتیبان گذار به خدمات دیجیتال میداند.
این روند بر وامدهندگان باسابقه هم اثر گذاشته است. دمیتری ساپرونوف، نایبرئیس بانک ایپوتهکا که در سال ۲۰۲۳ به گروه OTP مجارستان پیوست، میگوید تقاضای مشتریان برای خدمات دیجیتال در سالهای اخیر به طور چشمگیری افزایش یافته و بانکها را وادار کرده است درباره نحوه عرضه محصولات و تعامل با مشتریان بازاندیشی کنند.
مقررات و زیرساخت
مدیران میگویند رشد مالی دیجیتال با تغییرات مقرراتی و نیز سرمایهگذاری در زیرساختهای دیجیتال پشتیبانی شده است.
بانک مرکزی و دیگر نهادها اقداماتی را برای گسترش شمول مالی و تشویق پرداختهای الکترونیکی به اجرا گذاشتهاند و در عین حال سامانههای احراز هویت دیجیتال دسترسی مصرفکنندگان به محصولات بانکی از راه دور را سادهتر کرده است.
سلزنیو گفت: «خدمت شناسه دیجیتال یکی از بزرگترین ابزارهای تسهیلکننده برای همه بازیگران صنعت خدمات مالی در اینجا بود».
به گفته او، احراز هویت دیجیتال زمان پیوستن مشتریان جدید را از چند روز به چند ثانیه کاهش داده و به نهادهای مالی امکان داده است مشتریان را از راه دور شناسایی کنند و دامنه دسترسی به خدمات را گسترش دهند.
همزمان، هیوز بر این نظر است که با انتقال بخش بیشتری از فعالیتهای مالی به فضای آنلاین، مقررات همچنان بخش حیاتی توسعه این بخش باقی میماند.
او میگوید: «مقررات همیشه مهم است، چون پای پول مردم و دادههای آنها در میان است».
ساپرونوف همچنین بر ضرورت تداوم سرمایهگذاری در فناوری بانکی تاکید میکند و میگوید سرعت توسعه فشار زیادی بر نهادها وارد کرده تا سامانههای خود را نوسازی کنند.
فراتر از پرداختهای روزمره
در حالی که تراکنشهای دیجیتال هر روز فراگیرتر میشود، مدیران میگویند بسیاری از محصولات مالی هنوز در مراحل ابتدایی توسعه قرار دارند.
ساپرونوف میگوید این تحول فراتر از تکتک محصولات است و بر شیوه کار بانکها، ارائه خدمات و نحوه تعامل با مشتریان تاثیر میگذارد.
او میگوید: «این تحول همه جنبههای فعالیت بانکی را تحت تاثیر قرار داده است؛ از محصولات و فرآیندها تا دیجیتالی شدن و شبکه شعب، تقریبا همه چیز».
اظهارات او بازتابدهنده تغییر گستردهتری در این بخش است؛ چرا که بانکها خود را با مشتریانی تطبیق میدهند که هر چه بیشتر انتظار دارند خدمات از طریق کانالهای دیجیتال در دسترس باشد.
هیوز بیمه، محصولات سرمایهگذاری و خدمات برای کسبوکارهای خرد، کوچک و متوسط را از حوزههایی میداند که میزان استفاده از آنها هنوز نسبتا محدود است.
او میگوید: «سطح نفوذ خدمات بانکی همچنان نسبتا پایین است».
او همچنین بر این نظر است که محصولات سرمایهگذاری خرد که از طریق اپلیکیشنهای تلفن همراه در دسترس است تازه در ازبکستان در حال شکلگیری است.
حوزههایی که هنوز نیاز به توسعه دارند
با وجود رشد سریع پرداختهای دیجیتال، مدیران چند حوزه را برشمردند که هنوز به توسعه بیشتر نیاز دارد.
سلزنیو همچنین بر اهمیت حفظ هر دو نوع زیرساخت دیجیتال و فیزیکی، از جمله ترمینالهای پرداخت و نقاط دسترسی به وجه نقد تاکید میکند؛ زیرا مصرفکنندگان همچنان بین پول نقد و تراکنشهای دیجیتال در رفتوآمد هستند.
ساپرونوف فناوری را یکی از چالشهای اصلی این بخش توصیف میکند و میگوید تقاضا برای خدمات دیجیتال از بخشهایی از زیرساخت صنعت سریعتر رشد میکند.
ساپرونوف میگوید: «چالشها به فناوری مربوط میشود، چون کشور بسیار سریع در حال توسعه است و بخش بانکی از نظر فناوری هنوز هم تا حد زیادی توسعهنیافته است».