بیش از سه دهه از پخش سریال «اوشین» در تلویزیون ایران میگذرد، اما تنها چند نت از موسیقی آغازین این مجموعه کافی است تا خاطرات یک نسل زنده شود. حالا سفیر ژاپن در ایران با اجرای موسیقی این سریال، بار دیگر یکی از ماندگارترین پیوندهای فرهنگی میان دو کشور را یادآوری کرده است.
تسوکادا تاماکی، سفیر ژاپن در ایران، این بار نه در قامت یک دیپلمات، بلکه به عنوان نوازنده فلوت، در کنار ارکستر خصوصی «ایستگاه» به اجرای موسیقی سه مجموعه تلویزیونی شناختهشده ژاپنی، از جمله «اوشین»، پرداخت.
آگهی
آگهی
در این اجرا، موسیقی سه مجموعه تلویزیونی ژاپنی شامل «اوشین»، «هاناکو و آن» و «سرزمینهای شمالی» (Kita no Kuni kara) بازآفرینی شده است؛ آثاری که حافظه فرهنگی مردم ژاپن را به ایران پیوند میدهد.
«اوشین»؛ فراتر از یک سریال
«اوشین» که در دهه ۱۹۸۰ میلادی در ژاپن ساخته شد، پس از پخش در بیش از ۶۰ کشور جهان به یکی از موفقترین مجموعههای تلویزیونی تاریخ این کشور تبدیل شد.
این سریال در کشورهایی مانند چین، تایلند، سنگاپور، برزیل، مصر، لهستان، ویتنام و ایران با استقبال گسترده روبهرو شد. در ویتنام، واژه «اوشین» هنوز هم در زبان روزمره برای اشاره به خدمتکار به کار میرود و در بسیاری از کشورهای آسیایی، شخصیت اصلی این مجموعه نماد پشتکار، امید و استقامت شناخته میشود.
اما شاید کمتر کشوری به اندازه ایران با این مجموعه پیوند عاطفی برقرار کرده باشد.
پخش «اوشین» از تلویزیون ایران در میانه دهه شصت، همزمان با سالهای جنگ ایران و عراق، این مجموعه را به بخشی از زندگی روزمره میلیونها ایرانی تبدیل کرد.
داستان دختری که با وجود فقر، سختی و ناملایمات، امید خود را از دست نمیداد، برای بسیاری از خانوادههای ایرانی آن روزها تنها یک سریال تلویزیونی نبود بلکه روایتی آشنا از مقاومت و امید به شمار میرفت.
به همین دلیل، موسیقی این مجموعه نیز هنوز برای بسیاری از ایرانیان یادآور خاطرات خانه، خانواده و سالهای دشوار آن دوران است.
موسیقی؛ زبان مشترک دیپلماسی فرهنگی
اجرای مشترک سفیر ژاپن و ارکستر «ایستگاه» در شرایطی برگزار شده که ایران و ژاپن خود را برای صدمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک آماده میکنند.
در سالهای اخیر، سفارت ژاپن در تهران بارها از موسیقی به عنوان ابزاری برای تقویت ارتباطات فرهنگی استفاده کرده است. ارکستر «ایستگاه» پیشتر نیز به مناسبت جشن ملی ژاپن، با اجرای قطعاتی از موسیقی ایرانی و ژاپنی، در برنامههای سفارت این کشور حضور داشته است.
این مجموعه همچنین در سال ۲۰۲۵، به مناسبت شصتوسومین سالگرد روابط دیپلماتیک ایران و کره جنوبی، پروژهای مشابه را با حضور سفیر کره جنوبی اجرا کرد که در آن «کیم جون پیو»، سفیر وقت کره جنوبی در تهران، ترانه ماندگار «جان مریم» را خواند.
فراتر از سیاست
در جهانی که روابط کشورها اغلب با اخبار سیاسی و اقتصادی تعریف میشود، پروژههایی از این دست نشان میدهد موسیقی همچنان میتواند زبان مشترکی باشد که بدون نیاز به ترجمه، میان ملتها ارتباط برقرار کند.
شاید به همین دلیل است که هنوز هم با شنیدن نخستین نتهای موسیقی «اوشین»، بسیاری از ایرانیان بیش از آنکه به یک سریال تلویزیونی فکر کنند، به بخشی از خاطرات مشترک یک نسل بازمیگردند؛ خاطراتی که این بار با نوای فلوت سفیر ژاپن، دوباره زنده شده است.