دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا میگوید ممکن است به زودی توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز حاصل شود؛ همزمان ایران و عمان به توافقی درباره این آبراه حیاتی نزدیکتر شدهاند که میتواند از فشار بر اقتصاد جهانی بکاهد و احتمالا به پایان جنگ نیز کمک کند.
بسته شدن تنگه هرمز، که پیش از این یکپنجم نفت و گاز طبیعی جهان از آن عبور میکرد، قیمت سوخت و کالاهای اساسی را در سراسر جهان افزایش داده و اقتصاد جهانی را متلاطم کرده است. ترامپ همچنین در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره با فشار فزایندهای برای پایان دادن به جنگی روبهرو است که در داخل آمریکا محبوبیت چندانی ندارد.
آگهی
آگهی
ترامپ میگوید توافق برای بازگشایی تنگه نزدیک است
پیشتر وبسایت اکسیوس گزارش داده بود که ممکن است توافقی تا روز چهارشنبه درباره تنگه هرمز صورت بگیرد. ترامپ عصر سهشنبه به وقت کالیفرنیا در پاسخ به خبرنگاران در این خصوص گفت: «ما با ایران به پیشرفتهای زیادی دست یافتهایم. ممکن است توافق تا فردا یا پس فردا به دست بیاید.»
در واکنش به این اخبار قیمت نفت در بازارهای جهانی برای مدت کوتاهی روند کاهشی پیدا کرد اما خیلی زود دوباره قیمتها افزایش یافت.
با این حال نفت برنت دریای شمال روز چهارشنبه حدود ۸۰ دلار در هر بشکه معامله میشد؛ رقمی که همچنان بسیار پایینتر از سطحی بود که در اوج درگیری ثبت شده بود.
ایران و آمریکا در حالی دوباره مذاکرات برای دستیابی به یک تفاهم را سرعت دادهاند که در ماه ژوئن دو طرف به توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز و رفع محاصره دریایی ایران دست یافته بودند. اما آن روند چندان طولانی نشد و خیلی زود دوباره ایران و آمریکا حملات متقابل خود را از سر گرفتند. در روزهای اخیر، ترامپ بار دیگر میان تهدید به حملات گسترده و حمایت از تلاشهای دیپلماتیک در نوسان بود.
مقامهای منطقهای به آسوشیتدپرس: مذاکرهکنندگان پیشنویس توافق را نهایی کردهاند
دو مقام در خاورمیانه روز چهارشنبه به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفتند مذاکرهکنندگان ایرانی و عمانی پیشنویس توافق برای بازگشایی تنگه هرمز را نهایی کردهاند و حالا منتظر تایید نهایی رهبر جمهوری اسلامی ایران هستند.
این مقامها که نام و سمتشان ذکر نشده گفتهاند توافق احتمالی راهحلی موقت برای اختلافات ایران و آمریکا بر سر عبور کشتیها از تنگه هرمز است.
به گفته آنها، این توافق به تفاهمی مربوط است که در ماه ژوئن میان آمریکا و ایران حاصل شد و هدف آن پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز بود، اما در نهایت فروپاشید.
این افراد که در جریان مذاکرات میان ایران و آمریکا قرار دارند همچنین افزودهاند توافق احتمالی راه را برای ازسرگیری مذاکرات ایران و آمریکا با هدف دستیابی به توافقی نهایی درباره برنامه هستهای تهران باز خواهد کرد.
بر اساس گزارش آسوشیتدپرس و به نقل از این افراد بر اساس این توافق، کشتیها از مسیری تحت کنترل ایران وارد خلیج فارس میشوند و از کریدور جنوبی که تحت نظارت عمان است خارج خواهند شد. همچنین گفته می شود قرار است برای تامین امنیت و حفاظت از محیط زیست دریایی، هزینه خدمات هم پرداخت شود.
عمان و ایران هنوز بهطور رسمی در این باره اظهارنظر نکردهاند. دولت ترامپ پیشتر گفته بود که توافقی که به ایران اجازه کنترل تنگه هرمز را بدهد نخواهد پذیرفت. تنگه هرمز پیش از جنگ یک آبراه بینالمللی باز بود، اما اکنون حجم تردد در آن به حداقل رسیده است.
ترامپ همچنین بار دیگر مخالفت علنی خود را با دریافت عوارض برای عبور از تنگه تکرار کرده است. او روز دوشنبه گفت: «من اجازه نمیدهم آنها پول بگیرند. اگر قرار باشد کسی پول بگیرد، ما میگیریم.»
مقامهای آمریکا و ایران میگویند پیشرفت حاصل شده است
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران روز سهشنبه گفت که مذاکرات تهران با عمان بر «ایجاد مسیرهای امن ورودی و خروجی برای کشتیرانی» متمرکز است؛ مسیرهایی که به گفته او «حقوق حاکمیتی را حفظ میکنند و همزمان ملاحظات امنیت ملی ایران و عمان را نیز در نظر میگیرند.»
به گزارش خبرگزاری دولتی ایرنا، او افزود: «نتایج نهایی این مذاکرات پس از پایان آنها اعلام خواهد شد.»
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا نیز تایید کرد که در این مذاکرات پیشرفتهایی حاصل شده، اما گفت هنوز نهایی نشدهاند.
روبیو پیشتر هر توافقی را که به ایران کنترل بر تنگه بدهد رد کرده بود و ماه گذشته گفته بود چنین اقدامی «سابقهای بسیار خطرناک» ایجاد خواهد کرد.
حملات به کشتیها ادامه دارد
حتی در حالی که امیدها افزایش یافته که توافق درباره تنگه هرمز ممکن است نزدیک باشد، حملات به کشتیها در منطقه ادامه دارد.
حوثیهای یمن چهارشنبه اعلام کردند به سمت یک نفتکش سعودی به نام «وفا» در دریای سرخ موشکهای بالستیک شلیک کردهاند. یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثیها، در بیانیهای در این خصوص گفت که این کشتی در نزدیکی بندر ینبع عربستان هدف قرار گرفته است. مقامهای سعودی هنوز در این خصوص اظهار نظری نداشتهاند.
این حمله بخشی از تشدید اخیر تنش میان حوثیها و عربستان است؛ تنشی که خطر گسترش جغرافیای بحران را هم به همراه داشته است.
حوثیها در ماه ژوئیه اعلام کردند تنگه بابالمندب، که به دریای سرخ منتهی میشود، برای کشتیهای مرتبط با عربستان بسته شده است. این اقدام فشار بیشتری بر کشتیرانی بینالمللی وارد میکند، چرا که در جریان جنگ، دریای سرخ به یکی از مسیرهای مهم جایگزین برای صادرات نفت عربستان تبدیل شده بود.
روز سهشنبه، یک کشتی تجاری با پرچم هند در دریای سرخ و در نزدیکی یمن، پس از برخورد با یک قایق حامل مواد منفجره غرق شد. گارد ساحلی یمن خدمه کشتی را که شامل ۱۳ تبعه هند و یک تبعه یمن بود نجات داد. هیچ گروهی هنوز مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفته است.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
پیشتر در همان روز، یک کشتی باری اعلام کرده بود که حدود ۳۷ کیلومتری شمالشرق شهر بندری خصب در عمان، در تنگه هرمز، «با یک پرتابه ناشناس هدف قرار گرفته است».
در چنین شرایطی ایران و آمریکا مشغول گفتگوهایی هستند که در صورتی که به نتیجه برسد میتواند تنگه هرمز را که پیش از حملات اسرائيل و آمریکا به ایران باز بود، دوباره باز کند، بدون اینکه تکلیف برنامه هستهای ایران روشن شده باشد و یا جمهوری اسلامی از قدرت ساقط شده باشد.