خبرگزاری رویترز به نقل از منابع منطقهای آگاه نوشت که گروه حوثیهای یمن در حال بررسی طرحی برای دریافت عوارض از کشتیهای تجاری است که از بخش جنوبی دریای سرخ عبور میکنند؛ اقدامی که یک هفته پس از اعلام محاصره دریایی علیه عربستان سعودی مطرح شده است.
حوثیهای همسو با ایران در ۲۰ ژوئیه اعلام کردند که علیه عربستان سعودی تحریم دریایی اعمال میکنند. این اقدام جبهه جدیدی را در تقابل با آمریکا و متحدانش در جنگ ایران گشود و دامنه حملات به نفتکشها و کشتیهای حامل سایر کالاهای جهانی را به آبهایی فراتر از خلیج فارس گسترش داد.
به گفته این منابع، حوثیها در حال بررسی دریافت عوارض از بیشتر کشتیهایی هستند که از تنگه باریک بابالمندب، که جنوب دریای سرخ را به خلیج عدن متصل میکند، عبور میکنند. آنها افزودند که هنوز زمان مشخصی برای اجرای این طرح تعیین نشده است.
رویترز میگوید دفتر رسانهای حوثیها به درخواست این خبرگزاری برای اظهارنظر پاسخ نداده است.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
دو مقام منطقهای که از سوی تهران در جریان موضوع قرار گرفتهاند، به رویترز گفتند که مقامهای حوثی در تیرماه برای شرکت در مراسم تشییع جنازه علی خامنهای به ایران سفر کردند و در جریان آن دیدار، مقامهای ایرانی موضوع دریافت عوارض از کشتیهای عبوری از بابالمندب را با آنها مطرح کردند.
به گفته این منابع، اهداف چنین اقدامی عادیسازی دریافت عوارض از آبراههای بینالمللی و افزایش فشار بر آمریکاست. آنها افزودند که کشتیهای چینی از پرداخت این عوارض معاف خواهند بود و حوثیها با این سازوکار موافق هستند.
منابع پیشتر به رویترز گفته بودند که چین مذاکرات مستقیمی با حوثیها انجام داده تا نفتکشهایش بتوانند بدون هدف قرار گرفتن از جنوب دریای سرخ عبور کنند. چین بزرگترین خریدار نفت عربستان سعودی در جهان است.
مشاوران ایرانی هدایت طرح دریافت عوارض را بر عهده دارند
یک مقام عرب منطقه به رویترز گفت که مشاوران ایرانی همراه مقامهای حوثی هنگام بازگشت هوایی از تهران بودهاند. این مشاوران قرار است در ایجاد یک نهاد احتمالی که مسئول تنظیم و دریافت عوارض عبور از بابالمندب خواهد بود، به آنها کمک کنند.
افراح الزوبه، وزیر امور خارجه پیشنهادی دولت مورد حمایت بینالمللی یمن، به رویترز گفت: «حوثیها تلاش خواهند کرد کنترل بیشتری بر دریای سرخ به دست آورند و اگر موفق شوند، از کشتیها عوارض دریافت خواهند کرد.»
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
به گفته دو دیپلمات غربی، چنین اقدامی با مخالفت شدید کشورهای حوزه خلیج فارس و اروپا روبهرو خواهد شد. با این حال، نیروهای دریایی بینالمللی که هماکنون با فشار زیادی مواجهاند، توان کافی برای حفاظت از کشتیهای تجاری را ندارند و تمایل سیاسی چندانی نیز برای تغییر این وضعیت وجود ندارد.
یک مقام ارشد ایرانی نیز روز چهارشنبه به رویترز گفت که تهران پیشنهاد عمان برای مدیریت مشترک منطقهای تنگه هرمز را که شامل دریافت داوطلبانه عوارض از کشتیها میشد، رد کرده است. این تصمیم امیدها برای حل بنبست چندماههای که تجارت خلیج فارس را در این گذرگاه مختل کرده، کاهش داده است.
تهدیدی برای تأمین نفت عربستان
بسته شدن بابالمندب، عربستان سعودی را از یک مسیر جایگزین حیاتی در برابر تنگه هرمز محروم میکند و نگرانیها درباره کمبود عرضه نفت را افزایش میدهد.
رفتوآمد کشتیها در دریای سرخ هنوز به سطح عادی بازنگشته است زیرا حملات حوثیها در سواحل یمن از نوامبر ۲۰۲۳ آغاز شد. این گروه اعلام کرده بود که این حملات در همبستگی با فلسطینیان در جنگ غزه انجام میشود. حملات به کشتیهای تجاری تنها پس از برقراری آتشبس در غزه در اکتبر گذشته متوقف شد.
دستکم یک نفتکش سعودی در هفته گذشته در نزدیکی بندر جازان در جنوب این کشور، نزدیک مرز یمن، هدف حمله قرار گرفت و حوثیها مسئولیت آن را بر عهده گرفتند.
بر اساس گزارش هیئت کارشناسان سازمان ملل در سال ۲۰۲۴، پیشتر نیز ادعا شده بود که حوثیها در اوج کارزار دریایی خود در سال ۲۰۲۴، در ازای تأمین عبور امن، از برخی شرکتهای کشتیرانی فعال در دریای سرخ و خلیج عدن مبالغی دریافت کردهاند؛ هرچند این اطلاعات بهطور مستقل تأیید نشده بود.
برآورد شده بود که این عوارض ماهانه به حدود ۱۸۰ میلیون دلار میرسیده، اما این رقم نیز بهطور مستقل راستیآزمایی نشده است.
عبور از بابالمندب به مقصد آسیا بهطور متوسط ۱۶ روز طول میکشد، در حالی که اگر محمولهها ناچار شوند از مسیر جایگزین، یعنی شمال دریای سرخ، کانال سوئز و سپس دماغه جنوبی آفریقا حرکت کنند، این زمان به حدود ۵۰ روز افزایش مییابد.