هزینه مسکن بزرگترین بخش مخارج خانوار را میبلعد اما اجارهها در اروپا تفاوت چشمگیری دارد. تازهترین دادههای یورواستات نشان میدهد کدام شهرها برای مستاجران گرانتر است و کجا اجاره هنوز نسبتا مقرونبهصرفه است.
مسکن بزرگترین هزینه برای خانوارهاست. با احتساب قبوض خدمات عمومی، طبق آمار یورواستات این بخش نزدیک به یکچهارم (23.6 درصد) از هزینههای خانوار در اتحادیه اروپا را شامل میشود.
این بار مالی به ویژه برای مستاجران در پایتختهای اروپایی سنگین است و سطح اجارهبها در سراسر اروپا اختلاف زیادی دارد.
اما اجاره یک آپارتمان در یک شهر اروپایی چقدر تمام میشود؟ و کدام کشورها گرانترین و کدام ارزانترین هستند؟
براساس دادههای یورواستات، در میان 40 شهر اروپایی در 38 کشور ـ شامل کشورهای عضو اتحادیه اروپا، نامزدها و نامزدهای بالقوه عضویت، اعضای ائفتا و بریتانیا ـ متوسط اجاره ماهانه یک آپارتمان دوخوابه از 470 یورو در اسکوپیه تا 3 هزار و 350 یورو در ژنو متغیر است.
گرانترین پایتخت برای اجاره
لندن تنها پایتختی است که متوسط اجاره در آن از 3 هزار یورو فراتر میرود و در میان هر 40 شهر مورد بررسی رتبه دوم را دارد. مستاجران در این شهر به طور متوسط برای یک آپارتمان دوخوابه 3 هزار و 50 یورو (2 هزار و 650 پوند) میپردازند.
متوسط اجارهها در دوبلین (2 هزار و 650 یورو)، استکهلم (2 هزار و 650 یورو) و اسلو (2 هزار و 550 یورو) هم بالاتر از 2 هزار و 500 یورو است. دوبلین و استکهلم عنوان گرانترین پایتختهای اتحادیه اروپا از نظر اجاره را به طور مشترک در اختیار دارند.
میک کالمت، کارشناس املاک در شرکت گلوبال پراپرتی، به یورونیوز بیزنس گفت: «بزرگترین دلیل اختلاف زیاد اجارهها در اروپا این است که بازارهای مسکن ماهیتی محلی دارند. در شهرهایی مانند ژنو، لندن، دوبلین یا استکهلم، تقاضای بالایی از سوی کارکنان پردرآمد، شرکتهای بینالمللی، دانشجویان و تازهواردان وجود دارد، در حالی که عرضه مسکن به همین سرعت رشد نکرده است.»
به گفته او، یعنی زمانی که تعداد کسانی که میخواهند در یک شهر زندگی کنند از تعداد واحدهای مسکونی موجود بیشتر میشود، اجارهها تمایل به افزایش پیدا میکنند.
بالاترین اجاره در میان «چهار قدرت» اتحادیه اروپا
متوسط اجاره در پاریس 2 هزار و 500 یورو است. این رقم، پایتخت فرانسه را در صدر چهار اقتصاد بزرگ اتحادیه اروپا قرار میدهد. اجاره یک آپارتمان دوخوابه در برلین 1 هزار و 750 یورو، در مادرید 1 هزار و 700 یورو و در رم 1 هزار و 650 یورو است.
متوسط اجارهها در کپنهاگ (2 هزار و 350 یورو), لوکزامبورگ (2 هزار و 350 یورو), ریکیاویک (2 هزار و 350 یورو), لاهه (2 هزار و 150 یورو), برن (2 هزار و 150 یورو) و مونیخ (2 هزار و 50 یورو) نیز بالاتر از 2 هزار یورو است.
لیسبون (1 هزار و 750 یورو), پراگ (1 هزار و 650 یورو), وین (1 هزار و 600 یورو), زاگرب (1 هزار و 550 یورو), هلسینکی (1 هزار و 550 یورو) و آتن (1 هزار و 500 یورو) در بازه 1 هزار و 500 تا 1 هزار و 750 یورو قرار میگیرند.
در انتهای فهرست، پریشتینا با اجاره 520 یورو بلافاصله پس از اسکوپیه (470 یورو) قرار دارد. آنکارا، پایتخت ترکیه، با متوسط 770 یورو برای یک آپارتمان دوخوابه سومین شهر ارزان در این ردهبندی است.
ارزانترین پایتختهای اتحادیه اروپا برای اجاره
مستاجران در صوفیه به طور متوسط 900 یورو میپردازند و نیکوزیا با 910 یورو فاصله کمی با آن دارد. از نظر اجاره، بلغارستان و قبرس ارزانترین پایتختها را در میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا دارند.
متوسط اجاره در تیرانا (920 یورو) و بخارست (930 یورو) هم کمتر از 1 هزار یورو است.
چند شهر در حوالی 1 هزار و 200 یورو متمرکز شدهاند: بلگراد (1 هزار و 100 یورو), سارایوو (1 هزار و 150 یورو), ریگا (1 هزار و 150 یورو), تالین (1 هزار و 150 یورو), ویلنیوس (1 هزار و 200 یورو), ورشو (1 هزار و 300 یورو) و بوداپست (1 هزار و 300 یورو).
کالمت با اشاره به اینکه سطح درآمدها نیز اهمیت دارد، گفت: «کشورهایی که حقوق بالاتری دارند به طور کلی میتوانند اجارههای بالاتری را تحمل کنند و این یکی از دلایلی است که برخی از گرانترین شهرها در اروپای غربی و شمالی قرار دارند.»
او افزود: «در عین حال، اجارههای پایینتر در اروپای مرکزی و شرقی لزوما به معنای دسترسپذیرتر بودن مسکن نیست، زیرا دستمزدهای محلی هم اغلب پایینتر است. بنابراین نگاه کردن صرف به سطح اجاره، بدون توجه به درآمدها، میتواند گمراهکننده باشد.»
پایتخت اتحادیه اروپا در میانه جدول
بروکسل، پایتخت اتحادیه اروپا، نسبتا مقرونبهصرفه محسوب میشود. متوسط اجاره در پایتخت بلژیک 1 هزار و 450 یورو است؛ رقمی که این شهر را در جایگاه بیستودوم از میان 40 شهر و تقریبا در میانه جدول قرار میدهد.
کالمت گفت در بخش بزرگی از اروپا اجارهها طی چند سال گذشته افزایش یافته است. به گفته او، این افزایش نتیجه ترکیبی از بازگشت تقاضا برای زندگی شهری پس از همهگیری، رشد جمعیت، جریانهای مهاجرتی، افزایش نرخ بهره و بالا بودن هزینههای ساختوساز است.
او همچنین توضیح داد که نرخهای بهره بالاتر، خرید خانه را برای بسیاری از خانوارها دشوارتر کرده و افراد بیشتری را به سمت اجارهنشینی سوق داده است؛ عاملی که خود به افزایش بیشتر تقاضا منجر شده است. او گفت: «در بسیاری از شهرهای بزرگ و پایتختها، عرضه مسکن عملا نتوانسته خود را با این تحولات هماهنگ کند.»
دادههای یورواستات شامل شارژها و قبوض خدمات عمومی نمیشود و مربوط به واحدهای مبلهنشده است. در این آمار، سطح کیفیت واحدها خوب یا بسیار خوب فرض شده اما لوکس نیست.
این دادهها چگونه گردآوری شدهاند
این ارقام بر پایه آخرین نظرسنجی یورواستات درباره اجارههاست که نیمه دوم سال 2025 را پوشش میدهد. دفتر آمار اتحادیه اروپا این دادهها را با استفاده از یک روش شناسی هماهنگ گردآوری و از طریق مصاحبه با مشاوران املاک در هر کشور راستیآزمایی میکند. برای تبدیل اجارهها به یورو، از نرخهای برابری ماه ژوئیه 2025 استفاده شده است.