ارزش اسپیس‌ایکس پیش از عرضه اولیه رکوردشکن به ۱٫۷۵ تریلیون دلار می‌رسد

اسپیس ایکس اعلام کرده قصد دارد در عرضه اولیه سهام دیرهنگام خود تا 75 میلیارد دلار (66 میلیارد یورو) سرمایه جذب کند؛ اقدامی که این عرضه را به بزرگترین عرضه اولیه عمومی ثبت شده در تاریخ تبدیل میکند و ثروت ایلان ماسک، بنیانگذار شرکت، را به طور چشمگیری افزایش میدهد و احتمالا او را به نخستین تریلیونر جهان تبدیل میکند.

آگهی

آگهی

این شرکت که نام رسمی آن «اسپیس اکسپلوریشن تکنالوجیز کورپ» است، روز چهارشنبه اعلام کرد قصد دارد 555.6 میلیون سهم را به قیمت هر کدام 135 دلار عرضه کند. این عرضه از رکورد 26 میلیارد دلاری (23 میلیارد یورویی) آرامکوی سعودی در سال 2019 پیشی میگیرد و ارزش اسپیس ایکس را حدود 1.77 تریلیون دلار (1.56 تریلیون یورو) برآورد میکند.

چنین ارزشی، اسپیس ایکس را در زمره باارزش ترین شرکتهای بورسی جهان قرار میدهد. در حال حاضر فقط تعداد کمی شرکت ارزش بیشتری دارند؛ از جمله انویدیا که ارزش بازار آن حدود 5.2 تریلیون دلار (4.6 تریلیون یورو) است.

کنترل ماسک بر شرکت حفظ میشود

بر اساس محاسبات فوربز، این عرضه اولیه همچنین ارزش سهم ماسک در شرکت را حدود 223 میلیارد دلار (196 میلیارد یورو) افزایش میدهد. این جهش میتواند دارایی خالص او را روی کاغذ از مرز 1 تریلیون دلار (880 میلیارد یورو) عبور دهد، هرچند بخش عمده ثروت او همچنان در سهام شرکتها قفل شده است.

اسناد بهروزشده همچنین بر میزان کنترل ماسک بر شرکت تاکید میکند. با توجه به مالکیت او بر سهام کلاس B که هر کدام 10 رای دارند، مدیرعامل اسپیس ایکس پس از عرضه سهام نیز حدود 82.4 درصد قدرت رای را در اختیار خواهد داشت.

تداوم زیانها با وجود جهش ارزش شرکت

در حالی که اسپیس ایکس خود را برای یک عرضه اولیه پر سر و صدا آماده میکند، این شرکت در حال حاضر هر سال میلیاردها دلار زیان میدهد. اسناد ارائهشده به نهادهای ناظر نشان میدهد این شرکت سال گذشته با وجود درآمد 18.7 میلیارد دلاری (16.5 میلیارد یورویی)، 2.6 میلیارد دلار (2.3 میلیارد یورو) زیان عملیاتی ثبت کرده و این زیانها در ماههای ابتدایی 2026 نیز ادامه یافته است.

گزارش عرضه اولیه، برنامههای بلندپروازانه ای برای رشد آینده ترسیم میکند؛ از جمله تامین مالی ماموریتها به ماه و مریخ و گسترش شبکه ماهواره ای استارلینک. در این سند همچنین بار دیگر هدف دیرینه ماسک، یعنی ایجاد یک سکونتگاه دائمی انسانی در مریخ با «حداقل یک میلیون سکنه» تکرار میشود؛ هدفی که او آن را پاسخی به تهدیدهای وجودی میداند که میتواند بشریت را به «سرنوشت دایناسورها» دچار کند.

جاه طلبیهای هوش مصنوعی در قلب برنامه رشد

هوش مصنوعی جایگاه پررنگی در استراتژی رشد اسپیس ایکس دارد. این شرکت در اسناد عرضه اولیه خود اعلام کرده بازار جهانی هوش مصنوعی میتواند تا 26.5 تریلیون دلار (23.4 تریلیون یورو) ارزش داشته باشد، هرچند بعضی از برنامهها، از جمله مراکز داده مستقر در فضا، هنوز از نظر فناوری اثبات نشده اند.

تحلیلگران میگویند هوش مصنوعی نه فقط برای اسپیس ایکس، بلکه برای امپراتوری گسترده تجاری ماسک، از جمله خودروساز برقی تسلا، حیاتی خواهد بود. دن ایوز، تحلیلگر شرکت ودبوش سکیوریتیز، حتی احتمال ادغام آینده این دو شرکت را هم مطرح کرده است.

با این حال، اعتبار اسپیس ایکس در حوزه هوش مصنوعی زیر ذره بین قرار دارد. به گفته تحلیلگران صنعت، شرکت هوش مصنوعی ماسک، یعنی xAI، برای همگام شدن با رقبایی مانند اوپن ای آی و آنتروپیک به زحمت افتاده است.

آرنال دیارارتنا، تحلیلگر شرکت تحقیقاتی IDC، میگوید: «محصول اصلی هوش مصنوعی این شرکت، یعنی چت بات گروک، از هر آنچه از دیگر بازیگران بزرگ این حوزه میبینیم، چه اوپن ای آی باشد، چه آنتروپیک یا جمینی گوگل، کمتر تاثیرگذار است.»

دیارارتنا میگوید این به آن معنا نیست که اسپیس ایکس پتانسیل تبدیل شدن به یک بازیگر بزرگ در عرصه هوش مصنوعی را ندارد؛ بخشی به دلیل همکاری محاسباتی این شرکت با آنتروپیک و نیز توافق اخیر ماسک که به اسپیس ایکس حق میدهد ابزار کدنویسی هوش مصنوعی Cursor را اواخر امسال به قیمت 60 میلیارد دلار (53 میلیارد یورو) بخرد؛ اقدامی که میتواند به اسپیس ایکس کمک کند برای جذب مشتریان سازمانی که در حال حاضر از محصولات اوپن ای آی و آنتروپیک استفاده میکنند، رقابت کند.

اسپیس ایکس قصد دارد عواید خالص حاصل از عرضه اولیه را صرف توسعه زیرساختهای کسبوکارهای هوش مصنوعی و موشکی خود کند و در کنار سایر سرمایهگذاریها، صورت فلکی ماهواره هایی را که سرویس استارلینک موبایل را تغذیه میکنند، تقویت کند.

این شرکت برنامه دارد سهام خود را با نماد «SPCX» در نزدک درج کند و معاملات میتواند به زودی و تا پایان هفته آینده آغاز شود.

سرمایهگذاران تنها برای عرضه اولیه بزرگ اسپیس ایکس آماده نمیشوند. اوایل همین هفته، آنتروپیک یک درخواست محرمانه نزد کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا ثبت کرد تا رسما فرآیند عرضه اولیه خود را کلید بزند.

اوپن ای آی هنوز خبر ثبت اولیه مدارک نزد کمیسیون بورس و اوراق بهادار را اعلام نکرده، اما بازار به شدت منتظر عرضه اولیه شرکت سازنده چت جی پی تی است.

ایوز مینویسد: «این عرضه پس از سالها کاهش فعالیت در بازار عرضههای اولیه، نخستین آزمون بزرگ برای بازارهای سهام به شمار میرود و اسپیس ایکس راه را برای غولهای هوش مصنوعی، یعنی آنتروپیک و اوپن ای آی، هموار میکند تا به زودی در پی آن وارد بورس شوند.»