اثرات جنگ ایران بر اروپا: آیا رکود اقتصادی در حال رخ دادن است؟

جنگ در خاورمیانه با درگیر شدن ایران، اکنون کاری را انجام داده است که هیچ اختلاف تجاری، تهدید تعرفه ای یا ناراحتی صنعتی در دو سال گذشته موفق به دستیابی به آن نشده است.

آگهی

آگهی

طبق نظرسنجی های سریع شاخص مدیران خرید (PMI) که روز پنجشنبه توسط S&P Global منتشر شد، فعالیت تجاری در سراسر منطقه یورو در ماه آوریل به شدت کاهش یافت.

بخش خدمات، موتور بهبودی بلوک در سال 2025، ضعیف ترین رقم خود را از زمان قفل شدن همه گیر در اوایل سال 2021 به ثبت رساند.

هزینه های ورودی به بالاترین سطح بیش از سه سال افزایش یافت. اعتماد تجاری به کمترین حد خود از اواخر سال 2022 کاهش یافت.

ضعیف ترین سطح در بیش از یک سال گذشته

شاخص PMI ترکیبی منطقه یورو در آوریل از 50.7 در ماه مارس به 48.6 کاهش یافت که بسیار کمتر از خط 50 است که رشد را از انقباض جدا می کند. این ضعیف ترین سطح در حدود یک سال و نیم است.

PMI خدمات از 50.2 به 47.4 کاهش یافت که در واقع ضعیف ترین میزان از زمان قفل شدن همه گیر در اوایل سال 2021 است.

منطقه یورو با مشکلات اقتصادی عمیق ناشی از جنگ در خاورمیانه روبرو است. کریس ویلیامسون، اقتصاددان ارشد کسب و کار در S&P Global Market Intelligence، گفت که این درگیری اقتصاد را در آوریل به سقوط رساند و تورم را به شدت افزایش داده است.

تولید، به طور متناقضی، راه دیگری پیش رفت.

PMI کارخانه از 51.6 به 52.2 صعود کرد که بالاترین سطح نزدیک به چهار سال است، در حالی که شاخص تولید تولید به بالاترین سطح هشت ماه افزایش یافت.

اما سود گمراه کننده است. شرکت ها در سراسر بلوک قبل از کمبود مورد انتظار و افزایش قیمت ها، ورودی ها را سفارش می دهند و ارقام تولید اصلی را به گونه ای افزایش می دهند که نشان دهنده ذخیره سازی دفاعی به جای بهبود تقاضا باشد.

زمان تحویل تأمین کنندگان در بخش تولیدی منطقه یورو تا حد زیادی از ژوئیه 2022 افزایش یافته است که نتیجه مستقیم اختلال در زنجیره تأمین مرتبط با جنگ خاورمیانه است.

ویلیامسون افزود: «PMI سریع آوریل برای اولین بار از اواخر سال 2024 به قلمرو انقباض منتقل شده است و نشان دهنده نرخ سه ماهه 0.1٪ کاهش تولید ناخالص داخلی پس از اعلام افزایش 0.2 درصدی برای سه ماهه اول است.»

سمت هزینه نظرسنجی جایی است که سیگنال استاگفلاسیون غیر قابل اشتباه می شود.

هزینه های ورودی با سریعترین سرعت خود از اواخر سال 2022 افزایش یافت، در حالی که قیمت های تولید به اوج خود رسید که در بیش از سه سال گذشته دیده نشده است.

هر اقتصاد بزرگ یک شگفتی نزولی را در سطح ترکیبی ثبت کرد.

آلمان اولین کاهش فعالیت خود را در تقریبا یک سال گذشته مشاهده کرد، در حالی که کاهش سرعت فرانسه به ضعیف ترین سطح خود در بیش از یک سال گذشته عمیق تر شد.

فیل اسمیت، مدیر ارشد اقتصاد در S&P Global Market Intelligence گفت: «بهبود اقتصاد آلمان به دلیل جنگ در خاورمیانه متوقف شده است.»

در تولید آلمان، تورم قیمت ورودی به بالاترین سطح 3.5 سال رسید. در فرانسه، این رقم به بالاترین سطح سه ساله رسید.

جو هیز، اقتصاددان اصلی S&P Global Market Intelligence گفت: «اقتصاد خدمات [فرانسه] به دلیل کاهش تمایل به خرج کردن - نتیجه معمولی عدم اطمینان - وخیم شده است که سطح کلی فعالیت تجاری را پایین می آورد.»

صندوق بین المللی پول همه پیش بینی های مهم اروپا را کاهش می دهد

منطقه یورو بزرگترین کاهش رشد را در میان اقتصادهای پیشرفته بزرگ از چشم انداز اقتصادی جهانی صندوق بین المللی پول در آوریل 2026 دریافت کرد.

کارکنان صندوق بین المللی پول اکنون انتظار دارند که رشد منطقه یورو از 1.4 درصد در سال 2025 به 1.1 درصد در سال 2026 و 1.2 درصد در سال 2027 کاهش یابد.

پیش بینی های 2026 و 2027 در مقایسه با به روزرسانی ژانویه 2026 با 0.2 واحد درصد بازنگری شد.

آلمان بیشترین ضربه را به خود اختصاص داد و پیش بینی های رشد 2026 و 2027 هر دو 0.3 واحد درصد کاهش یافته اند.

ایتالیا در هر دو سال رشد سالانه 0.5 درصدی ماند که در حال حاضر ضعیف ترین پایه در منطقه یورو است.

اسپانیا از 2.8 درصد در سال 2025 به 1.8 درصد در سال 2027 کاهش یافت. فرانسه در معیار سالانه با 0.9٪ ثابت ماند اما در پروفایل Q4 نسبت به Q4 که حرکت پایان سال را نشان می دهد 0.3 امتیاز از دست می دهد.

صندوق بین المللی پول این بازنگری را به تأثیر رشد بهتر از انتظار در پایان سال 2025 نسبت داد و جای خود را به تأثیر منفی درگیری خاورمیانه در طول زمان داد.

به گفته آن، این امر به اثرات ماندگار افزایش مداوم قیمت انرژی از زمان حمله روسیه به اوکراین که باعث تحمیل تولید می شود، با فشار اضافی ناشی از افزایش واقعی یورو نسبت به ارزهای کشورهای صادر کننده محصولات مشابه، افزوده خواهد شد.

معضل استقلال بانک مرکزی اروپا بازمی گردد

داده های ماه آوریل بانک مرکزی اروپا را در همان موقعیت ناراحتی قرار داد که یک ماه پیش با آن روبرو شد، اما واضح تر است.

جعبه ابزار استاندارد سیاست پولی هیچ پاسخ کاملی ارائه نمی دهد.

کریس ویلیامسون گفت: «بانک مرکزی اروپا بار دیگر وظیفه غیرقابل تقدیدی را بر عهده دارد تصمیم بگیرد که آیا نرخ بهره را در مواجهه با تصویر نگران کننده تورم افزایش دهد یا اینکه آیا این افزایش قیمت ها موقتی خواهد بود و در عوض تمرکز آن باید بر ضرورت جلوگیری از سقوط اقتصاد به رکود عمیق تر باشد.»

بازارهای پیش بینی در حال حاضر احتمال افزایش نرخ بانک مرکزی اروپا در سال 2026 را حدود 72 درصد قیمت گذاری می کنند که نسبت به دو رقمی پایین قبل از بسته شدن تنگه هرمز به شدت افزایش یافته است.

گلدمن ساکس: این شوک 2022 نیست

نیکلاس گارنادت، اقتصاددان گلدمن ساکس، این هفته استدلال کرد که شوک فعلی هرمز با بحران انرژی اروپا در سال 2022/23 در سه بعد متفاوت است.

اول، حرکت قیمت کوچکتر و کمتر پایدار است. گلدمن اکنون می بیند برنت در سال 2026 به طور میانگین 83 دلار در هر بشکه در مقایسه با 64 دلار قبل از جنگ، و گاز TTF اروپا 44 یورو در هر مگاوات ساعت در مقابل 34 یورو - افزایش سالانه 20 تا 30 درصد.

در مقابل، قیمت برنت در سال 2022 به طور متوسط 99 دلار رسید (40 درصد افزایش) و TTF به 133 یورو رسید (180 درصد افزایش).

دوم، این بحران ناشی از نفت است، نه گاز. بازارهای نفت جهانی هستند، بنابراین خسارات کمتر در صنایع پر انرژی مانند مواد شیمیایی و فلزات اساسی متمرکز شده است، اما بیشتر در بخش های صادراتی مانند اتومبیل، ماشین آهن و تجهیزات الکتریکی پراکنده می شود.

سوم، آسیا این بار عایق بندی نشده است. ردیابی گلدمن نشان می دهد قیمت پتروشیمی چین در کنار قیمت های اروپایی افزایش یافته است. در سال 2022، قیمت انرژی اروپا تقریباً دو برابر شد در حالی که قیمت چین به سختی حرکت کرد و باعث سقوط صادرات خالص اروپا شد. این شکاف رقابت در حال حاضر کوچکتر است.

به گفته بانک، شوک فعلی تولید صنعتی منطقه یورو را تا پایان سال 2027 تقریباً 2 درصد کاهش می دهد که تقریباً نیمی از میزان 4 درصد از سال 2022/23 است.

بروکسل دارای اهرم 80 میلیارد یورو استفاده نشده است

اگر بانک مرکزی اروپا محدود شود، بروکسل یک ابزار استفاده نشده دارد.

فیلیپو تاددی، اقتصاددان گلدمن ساکس تخمین زده است که تقریباً ۸۰ میلیارد یورو از صندوق بهبودی اروپا پیش از مهلت پایان سال برنامه پرداخت نخواهد شد.

این پاکت را می توان هدایت کرد. یک سابقه وجود دارد: در سال 2022، اتحادیه اروپا با اصلاح مقررات صندوق بازیابی، تغییری که با اکثریت واجد شرایط تصویب شد، RepowerEU را ایجاد کرد.

تاددی استدلال می کند که همین مکانیسم اکنون می تواند تأمین مالی نوسازی شبکه را تامین کند - او می نویسد، استفاده مجدد پول می تواند «شبکه برق اروپا را بهبود بخشد، که همچنان قدیمی ترین شبکه در میان مناطق اقتصادی بزرگ است.»

نکته آخر: آیا رکود اقتصادی برای اروپا در حال شکل گیری است؟

داده های PMI آوریل هنوز رکود کاملا را توصیف نمی کند.

انقباض سه ماهه 0.1٪ یک سقوط است، نه سقوط است و صندوق بین المللی پول همچنان رشد 1.1 درصدی را برای سال 2026 پیش بینی می کند.

اما جهت سفر، سرعت وخامت و پس زمینه تورم در یک تصویر ترکیب شده است که سیاستگذاران اروپایی فکر می کردند فراتر رفتهاند.

آنچه از ماه مارس تغییر کرده است این است که داده های نظرسنجی دیگر سناریوی خطر را توصیف نمی کنند. آنها مورد فعلی را توصیف می کنند.